बाजीराव पेशवे (थोरले)

ID: 127918

हे मराठा साम्राज्याचे चौथे छत्रपतीशाहू महाराज यांचे १७२० पासून तहह्यात पेशवे (मुख्य प्रधान) होते. त्यांना थोरला बाजीराव किंवा पहिला बाजीराव या नावानेही ओळखले जाते. रणधुरंधर असलेल्या पहिल्या बाजीरावाने आपल्या कुशल युद्ध नेतृत्वाने [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - profiles sub site

Tags: C-02-A-Profiles-Site c-profiles-site C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -127918)

pd - March 11, 2015

md - May 7, 2026

Status - publish

बाजीराव-मस्तानी आणि मराठी अलंकार

ID: 114934

बाजीराव-मस्तानी हा बिग बजेट हिंदी चित्रपट यावर्षीच्या चित्रपटांमधील एक भव्य-दिव्यपणे प्रदर्शित झालेला आहे. यात बाजीराव पेशवे आणि मस्तानी यांच्या प्रेमकथेचे चित्रण केले आहे. मराठी अलंकार हे या चित्रपटाचे एक वैशिष्ट्य आहे. या पेशवेकालीन अलंकारातून त्यावेळच्या [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -114934)

pd - April 7, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

बाटलीतले पाणी

ID: 62835

बाटलीतले पाणी विकत घेउन पिणे ही एक फॅशन झालेय का? हा प्रकार गेल्या काही वर्षातच फोफावला आहे. खरं आहे की बाटलीतलं पाणी शुद्ध असतं, त्याने पोटाचे विकार-बिकार होत नाहीत वगैरे वगैरे. पण त्यासाठी विकत घेतलेल्या [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 25-M-05 C-निनाद प्रधान oldsite

(PID -62835)

pd - March 25, 2016

md - March 25, 2026

Status - publish

बाटा कंपनीचे संस्थापक थॉमस जे बाटा

ID: 88248

फक्त किंमतच नाही तर बाटा म्हणजे विश्वास, बाटा म्हणजे दर्जा हा प्रभावही महत्त्वाचा आहे. [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -88248)

pd - September 1, 2021

md - May 7, 2026

Status - publish

बाटाटा

ID: 41851

बटाटा हा भारतामध्ये कधीच नव्हता. बटाट्याचे पीक स्पेनमध्ये येत असे व त्याला बटाटा असे म्हणत असत. स्पेनवरून हे पीक ब्रिटनमध्ये अगदी पहिल्या प्रथमआले आणि मग ते बटाटा जगभर पसरला. साधारण १६व्या शतकात पोर्तुगालने बटाट्याला यांनी पहिल्या प्रथम भारतात आणले. बटाटा हे पीक दर वर्षी घेता येते. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-aarogya C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -41851)

pd - December 6, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

बांड मस… (बोलीभाषेतील लघु कथा)

ID: 24963

सोमवारी रातीच्यान जरा गडबड होती घरात. मोठ्या म्हशीला डब्बल भरडा घाल, उरल्या सुरल्या शिळ्या भाकरी मोडून घाल अशी धावपळ गंवडीमामा करत होता. शेलका चारा फक्त त्या मोठ्या म्हशीला घातला व उरलेल्या खंडोरभर 8 जनावरांसनी नुसतं पिंजरावर बसविलं.. ह्या सर्व धावपळीच्या मागच गम्य मला त्या रातीला उमगलचं नाही. त्यानंतर असच सहज फेरी मारून येवूया म्हणून दोन दिवसांनंतर शशीदाच्या घरी गेलो. जरा घरी निराशमय वातावरण होतं. काय भानगड काय समजत नव्हती. मग फांगसूनच जरा शशीदाच्या आईला मी विचारलं 'काय झालं आज घर जरा शांतच दिसतयं'.. [...]

Category: कथा साहित्य - ललित

Tags: apd-f C-गजानन साताप्पा मोहिते L-Library oldsite

(PID -24963)

pd - June 18, 2019

md - April 9, 2026

Status - publish

बांडगुळ…

ID: 25065

माझ्या बापाने नेहमीच छोटी स्वप्ने पाहिली आणि मोठी स्वप्ने पाहणाऱ्या माझी पंख छाटली, माझी आई तिने नेहमीच मोठी स्वप्ने पाहिली पण बांडगुळ बनून... माझी भावंडे ती तर बांडगुळाला खाऊन जगणाऱ्याच्या भूमिकेत होते. [...]

Category: कथा साहित्य - ललित

Tags: C-निलेश बामणे L-Library oldsite

(PID -25065)

pd - September 18, 2017

md - April 9, 2026

Status - publish

बाणे ऑलिम्पिक

विनायक रा अत्रे 

ID: 27908

सुप्रसिद्ध दैनिक 'रोजची पहाट' चे संपादक सूर्याजीराव रविसांडे हे फार अस्वस्थ होते. ते विशेषांक सम्राट म्हणून ओळखले जातात. प्रत्येक आठवड्याला 'रोजची पहाट'चा विशेषांक काढायचा हे त्यांचे वैशिष्ट्य आणि ज्यांच्या जीवावर हा त्यांचा विशेषांक सम्राटाचा डोलारा उभा होता त्या काका सरधोपटांचा गेले दोन दिवस झाले पत्ताच नव्हता. सूर्याजीरावांच्या अस्वस्थतेचे हेच कारण होते. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: apd-f C-विनायक रा. अत्रे oldsite

(PID -27908)

pd - June 28, 2022

md - February 17, 2026

Status - publish

बातमीतली कोंबडी

ID: 62125

कोंबड्या काय? मरतातच! खरंय. कोंबड्या तर रोजच मरतात. परवाच पुण्या-मुंबईत किती कोंबड्या ‘डिश’ हऊन येतात, याची

आकडेवारी प्रसिद्ध झालीय. एरवी ती होतही नाही; पण नवापूरच्या कोंबड्यांना वृत्तपत्राच्या रकान्यात जागा मिळाली... अर्थात

माणसासाठीच! बातमीच्या, वृत्तमूल्याच्या व्याख्येत कोंबड्या नेहमी बसत नाहीत, तर त्यासाठी काही निमित्त असावं लागतं.

मनात आलं, असे अनेक विषय, घटना, माणसंही असतीलच की जे मरतात कोंबड्यांसारखे; पण त्यांची बातमी होत नाही! [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-किशोर कुलकर्णी oldsite

(PID -62125)

pd - February 23, 2006

md - March 25, 2026

Status - publish

बातम्यांचे आकर्षक आणि खेचक मथळे

ID: 121711

आज पन्नाशीच्या पुढे असलेल्या मंडळींना “अमृत” वगैरे मासिके आठवत असतीलच. या मासिकांमध्ये “मुद्राराक्षसाचा विनोद” वगैरेसारखी मनोरंजक सदरे असत. वृत्तपत्रात आलेल्या बातम्यांच्या मुद्णावर अचूक बोट ठेवून त्यातल्या चुका दाखवून त्यातून मनोरंजन करणे हाच या सदरांचा उद्देश. [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-शेखर आगासकर

(PID -121711)

pd - August 16, 2017

md - April 1, 2026

Status - publish

बादशहा चोरीच्या गाड्यांचा

ID: 65258

मोटार कार, दुचाकी, मोटार सायकल चोरीच्या गुन्हयांत विलक्षण वाढ झाली होती. नियमितपणे वर्तमानपत्रांत गाडयाचोरी बाबत बातम्या ठळकपणे प्रसिध्द होत होत्या. मी, त्यावेळी ठाणे शहरात गुन्हे शाखेत नेमणूकीस होतो. सन - १९९८ ते २००० या वर्षांत खंडणी विरोधी पथकात असतांना एका चकमकीमध्ये माझ्या डाव्या हाताला गोळी लागून जखमी झालो होतो. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-व्यंकट भानुदास पाटील oldsite

(PID -65258)

pd - May 9, 2024

md - March 25, 2026

Status - publish

बांधकाम क्षेत्रातील काळापैसा मुद्रांक शुल्कात कपात करून रोखता येणार नाही ! तर…

ID: 51405

माननीय पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांनी बांधकाम क्षेत्रात येणारा काळापैसा रोखण्यासाठी मुद्रांक शुल्कात कपात करणे गरजेचे आहे असे दोन दिवसापूर्वी विधान केले होते. परंतु मुद्रांक शुल्कात कपात केल्याने काळापैसा रोखता येईल म्हणणे धाडसाचे होणार तर नाहीच पण हा पर्यायही होऊ शकत नाही. मुळात काळा पैसा कसा निर्माण होतो ह्याच्या मुळाशी जाऊन त्यावर नियंत्रण व निर्बंध घालण्यासाठी काही उपाय योजना कठोरपणे अमलात आणल्या तरच काळ्या पैशाला रोखता येईल अन्यथा हे स्वप्नवत भासेल. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-जगदीश अनंत पटवर्धन oldsite

(PID -51405)

pd - March 22, 2011

md - March 25, 2026

Status - publish

बांधकामाच्या वेळी घ्यावयाची काळजी

ID: 53737

आराखड्याप्रमाणे व्यास, परिमाणांसह सलोह काँक्रीट होत आहे की नाही हे बघणे पर्यवेक्षकावर बंधनकारक असते. सलोह काँक्रीट हे नुसत्या काँक्रीटपेक्षा अनेकपटीने मजबूत असते. प्रचंड वादळे, भूकंप यांना तोंड देऊ शकते. त्याचा वापर +५० ते -४० अंश सेल्सियस या तापमानात करता येतो. मात्र खांब, तुळया, स्लॅब याला तडे जाऊन सळ्या उघड्या पडल्यावर त्या गंजतात. त्यामुळे अशा वेळी फटी मोठ्या करून त्यावर रसायनाचा लेप देऊन त्या परत काँक्रीटने बंद कराव्यात. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 05-M-01 C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite

(PID -53737)

pd - February 1, 2023

md - March 25, 2026

Status - publish

बांधणी भाषेची आणि दडलेले अंतरंग

ID: 25149

मराठी भाषा,भाषेचे उच्चार, लहेजा, त्यामधून डोकावणारं आणि ऐकणाऱ्याला जाणवणारं वेगळेपण, भाषेचे वळसे, वेलांट्या, वळणं आणि त्यामधून बाहेर येणारं पोटातलं या सगळ्याची एक गंमत असते नाही ? [...]

Category: कथा साहित्य - ललित

Tags: apd-f C-प्रसाद सदाशिव कुळकर्णी L-Library oldsite

(PID -25149)

pd - April 29, 2023

md - April 9, 2026

Status - publish

बांधूनी साताजन्माच्या गाठी…

ID: 111659

वाढत्या महागाईमुळे प्रपंच चालवणे हीच तारेवरची कसरत बनल्याने घरात लग्नकार्य निघताच खर्चाचा मोठा आकडा परिस्थिती आणखी बिकट करतो. या पार्श्वभूमीवर ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते सुभाष देशमुख यांच्या ‘लोकमंगल प्रतिष्ठान’ तर्फे राबवण्यात येणार्‍या सामुदायिक विवाह सोहळ्याचे महत्त्व नेमकेपणाने अधोरेखित होते. केवळ सामाजिक जाणिवेपोटी चालणारा हा आनंदसोहळा अनेकांच्या जीवनात प्रकाश फुलवत आहे. या निमित्ताने...
[...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-28-M-CTBD c-oldsite C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -111659)

pd - July 30, 2010

md - March 31, 2026

Status - publish

बांध्यावरच्या घाटावरील पूल

ID: 105432

बांध्यावरच्या घाटावरील पूल मनाचा तळ अलगद सांधतो डोळ्यांतील अश्रूंचा थेंब हलकेच अनामिक होतो भावनांच्या बेरजेत का वजाचा हिशोब अधिक लागतो ओल भरल्या अंतरात तेव्हाच भाव आल्हाद व्याकुळ होतो जन्मोजन्मीच्या रहाट संसारात का जीव तिचाच कळवळतो [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-स्वाती ठोंबरे oldsite

(PID -105432)

pd - April 3, 2022

md - March 27, 2026

Status - publish

बाप

ID: 60486

आधार निश्चीन्ततेचा वटवृक्षाचीच सावली साथ शाश्वत निर्भयी सोबत सुखदुःखातली ।।१।। मूक, करडे आभाळ सांत्वनी, आधार हात फक्त निस्वार्थीच दाता जीवनाला सावरणारा ।।२।। हाच खरा भगवंत जगी कृपाळू, कृपावंत सदा घडविणारा, जगविणारा पुजावा, भजावा अंतरी ।।३।। [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -60486)

pd - June 22, 2021

md - March 25, 2026

Status - publish

बाप

ID: 62361

सदर कथेमधे माणसाने मनात अढी धरून ठेवली की किती नुकसान होत ते धयानात येते. कथा नायकाच जीवन

घडवणयात आईचा मोठा वाटा आहे हे वाचकाना कळेलच. कथा वाचून र्‍पातिर्‍किया दयावी ही विनँती. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -62361)

pd - August 6, 2011

md - March 25, 2026

Status - publish

बाप – शोध आणि बोध

ID: 92185

अलीकडील काळात फादर्स डे साजरा केला जातो ते मुलांच्या भावविश्वात पित्याचे स्थान मात्र तेवढीच महत्त्वपूर्ण असते म्हणूनच आई हा विषय घेऊन मराठीत जेवण साहित्य निर्माण झाले तेवढ्या प्रमाणात वडिलांवर झालेले नाही मात्र वडिलांवर जे काही लिहिले गेले त्याची खूप प्रशंसा झाली दुर्लक्षिलेल्या बाप या नात्याचे कंगोरे शिरीष पै नरेंद्र जाधव सुधा मूर्ती आदींनी उलगडले आहेत [...]

Category: परिचय – परिक्षण साहित्य - ललित

Tags: 27-M-Sahitya-A C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -92185)

pd - October 31, 2023

md - March 27, 2026

Status - publish

बाप -लेक

ID: 58388

यू ट्यूब वर राज्य सभा चॅनेलवरील "विरासत "हा एस डी वर (बर्मनदा ) बनविलेला कार्यक्रम बघत होतो. एकदम एस डी -आर डी ही पिता -पुत्रांची जोडी आठवली. कार्यक्षेत्र एक पण स्पर्धा नाही, कारण दोघांची संगीतावर स्वतंत्र नाममुद्रा ! प्रत्येकाचे गाणे ओळखू येते. नातं रक्ताचं असलं तरी रचना परक्या ! [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 25-M-01 C-डॉ. नितीन हनुमंत देशपांडे oldsite

(PID -58388)

pd - April 12, 2022

md - March 25, 2026

Status - publish