खाद्ययात्रा

साहित्य:- १ वाटी उकडलेले मटार, तेल, हिंग, जिरे वा स्वच्छ निवडलेली कोथिंबीर पाव वाटी, पाव वाटी ओले खोबरे, मीठ साखर घाला व मिक्सपरमध्ये घालून व किंचित पाणी घाला व चटणी तयार करा व लिंबू पिळून ढवळून घ्या. ही चटणी सॅंडवीच करता खूप छान लागते.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

सँडविच म्हणजे आपल्या खाण्यातील महत्त्वाचा खाद्यपदार्थ. वडापाव इतकंच सँडविच हे सर्वांना आवडतं. पण पहिलं सँडविच नेमकं कोणी तयार केलं, त्याचा जनक कोण हे मात्र आपल्याला ठाऊक नसेल. व्हेज असो की चिकन सँडविच सर्वसामान्य माणसांचं पोट भरणाऱ्या या सँडविचचा शोध इंग्लंडच्या एका राजाने लावल्याचं सांगितलं, तर तुमचा नक्कीच विश्वास बसणार नाही! पण अनेक शोधांपैकी हा शोधही अतिशय अपघातानेच लागला. इंग्लंडमधल्या सँडविच संस्थानचा अर्ल म्हणजे म्हणजे राजा ज्याचं नाव जॉन माँटेग्यू होतं, त्याने अठराव्या शतकात हा खाद्यपदार्थ लोकप्रिय केला. माँटेग्यूला जुगाराचं व्यसन होतं. एकदा पत्ते खेळायला बसलं की तासन् तास नव्हे, तर कधी कधी संपूर्ण रात्र तो पत्त्यांच्याच गराड्यात पडलेला असे. अशावेळी त्याला तहानभूक कशाचीही आठवण राहत नसे. अशाच एका रात्री माँटेग्यूचा डाव रंगला होता. दुसरीकडे त्याच्या महालातील नोकर राजाला काहीतरी खायला द्यावं, पण डाव न मोडता कसं द्यावं याच्या विचारात होते. खेळात अतिशय गुंग झालेल्या माँटेग्यूने मग चिकन मागवलं. नोकरांनी ते तत्काळ हजरही केलं. पण चिकनचे तुकडे खायचे कसे या विचारात तो पडला. इंग्लंड म्हणजे शिष्टाचारी राजघराणी. खाण्याचे रितीरिवाज न सोडता पोटही भरायचं आणि पत्तेही खेळत राहायचं, असा प्रश्न राजासमोर उभा राहिला. अखेर माँटेग्यूने आपल्या नोकराला फर्मान सोडलं. हे चिकनचे तुकडे ब्रेडच्या दोन तुकड्यांत घालून आण, नोकराने तत्काळ तसं केलं. महालातील सर्वजण आश्चर्यचकित होऊन राजाकडे पाहात राहिले. दोन ब्रेडमध्ये धरलेले चिकनचे तुकडे माँटेग्यूने खाल्ले आणि सर्वांना एक वेगळाच अनुभव मिळाला. मग इतरांनीही नोकरांकडे the same as sandwich अशी मागणी केली. त्यावरूनच दोन ब्रेडमध्ये दुसरा पदार्थ घालून खाण्याला सँडविच म्हटलं जाऊ लागलं. १८ व्या शतकात राजाने केलेल्या एका छोट्याशा कृतीचं रूपांतर एका नव्या खाद्यपदार्थाच्या शोधात झालं. इंग्लंडने जगाला दिलेली ही आगळीवेगळी देणगीच आहे
फ्रेंच बिन्स सॅण्डविच (एमरल्ड सॅण्डविच)
साहित्य - ४-६ ब्राउन ब्रेडचे स्लाईस, १ वाटी फ्रेंच बिन्स, १ चमचा आलं मिरची रगडून, प्रत्येकी १ चमचा जिरे पावडर आणि गरम मसाला, मीठ, १ चमचा तेल, कोथिंबीर, बटर, १ चमचा साय, १-२ चमचे तांदूळ पिठी.
कृती - निवडून घेतलेल्या फ्रेंच बिन्स बारीक चिरून घ्याव्यात. एक चमचा तेल गरम करून त्यात फ्रेंच बिन्स परतायला टाकाव्यात. मीठ घालून झाकण ठेवावं. थोडी वाफ आली की त्यात साय घालून ढवळावं. मिश्रण कोरडं झालं की गॅस बंद करावा. दोन ब्रेडस्लाईसच्या मध्ये तयार भाजी भरून ब्रेडच्या बाहेरच्या बाजूला बटर लावून टोस्टरवर किंवा तव्यावर सॅण्डविच दोन्ही बाजूंनी टोस्ट करून घ्यावं.
रवा मलई सॅंडविच
साहित्य : ४-५ स्लाइस ब्रेड , ५-६ चमचे बारीक रवा , आधा कप मलई (फ्रेश क्रीम) , अर्धा चमाचा जीरे,एक बारीक चिरलेला कांदा, एक बारीक चिरलेला टोमॅटो, दोन बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या,पाव चमचा लाल तिखट, बचकभार बारीक चिरलेली कोथिंबीर,चवीनुसार मीठ,सॅंडविचला लावण्यासाठी आमुळ बटर.
कृती : सॅंडविचचे टॉपिंग बनवण्यासाठी एका बाउलमध्ये रवा,मलई (फ्रेश क्रीम),बारीक चिरलेला कांदा,बारीक चिरलेला टोमॅटो,बारीक चिरलेली हिरवी मिरची,जिरे,लाल मिरचीचे तिखट,चिरलेली कोथिंबीर,आणि चवीनुसार मीठ घालून सगळे घटक पदार्थ ढवळून घेऊन चांगले मिक्स करून घ्या.
आता सॅंडविच बनवण्यासाठी ब्रेडचा एक स्लाइस घेऊन त्याच्या एका बाजूला दोन चमचे टॉपिंगचे मिश्रण लावा.अशाच प्रकारे ब्रेडच्या उरलेल्या सगळ्या स्लाईसेसना सुद्धा टॉपिंगचे मिश्रण लावून ठेवा.
आता गॅसवर एक नॉन-स्टिक तवा गरम करा. तवा गरम झाल्यावर त्याला अमूलचे बटर लावा. गरम तव्यावर ब्रेड स्लाइस टाकून माध्यम आंचेवर बटर लावून एक मिनिट भाजा. त्यानंतर कलथ्याच्या मदतीने खूप काळजीपूर्वक स्लाइस पलटी करा आणि दुसर्यान बाजूने बटर लावून भाजून घ्या.
स्प्राऊट सॅंडविच
साहित्य : सहा नग ब्राऊन ब्रेडचे (गव्हाचा पाव) स्लाइस,एक वाटी मोड आणून वाफवलेले मूग,हरभरे,सोयाबीन ई. ,दोन उकडलेले बटाटे, दोन कांद्याच्या गोल कापलेल्या चकत्या , टोमॅटोच्या गोल कापलेल्या चकत्या,दोन बारीक चिरलेले कांदे,दोन बारीक चिरलेले टोमॅटो,दोन बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या,एक चमचा आले-लसणाची पेस्ट,एक चमचा प्रत्येकी धने-जिरे पावडर, एक छोटा चमचा चाट मसाला, चवीनुसार मीठ, अर्धी वाटी अमूलचे बटर.
कृती : गॅसवर एका फ्राय पॅन मध्ये अमूल बटर गरम करा. त्यात प्रथम कांदा परतून घ्या,मग आले-लसणाची पेस्ट घालून परतून घ्या. नंतर बारीक चिरलेली हिरवी मिरची ,धने-जिरे पूड,हळद,चाट मसाला व काली मिरे पूड घालून परता. आता बारीक चिरलेले टोमॅटो,चवीनुसार मीठ,मोड आणून वाफावलेली मूग,हरभरा व सोयाबीन ई. व मॅश करून उकडलेले बटाटे घालून उलथण्याने ढवळून चांगले मिक्स करून घ्या व मंद आंचेवर ४-५ मिनिटे शिजवून घेऊन गॅस बंद करा.
आता एकेक ब्राऊन ब्रेड स्लाइस घेऊन त्यास सुरीने अमूलचे बटर लावून घ्या व त्यावर प्रथम मोड आणून वाफावलेले स्पाऊटस् पसरा ,मग त्यावर कांदा व टोमॅटोचे काप ठेवा. दुसर्याो स्लाइसळा अमूल बटर लावून तो वर पालथा ठेवा. आशा रीतीने स्प्राऊटस् व कांदा-टोमॅटोचे काप यांचे मिश्रण ठेवलेले स्लाइस तयार करा. हे स्लाइस आता टोस्टर मध्ये ठेऊन भाजून घ्या किंववा ग्रिल करून घ्या.
गरमागरम स्प्रा्उट्स सॅंडविच टोमॅटो सॉस किंवा हिरव्या चटणीसोबत सर्व्ह करा.
कर्ड सॅण्डवीच
साहित्य : १ सॅण्डवीच ब्रेड, २ कप ताजं दही, अर्धी वाटी चिरलेली कोथिंबीर, पाव बारीक चिरलेली हिरवी मिरची, १ इंच बारीक चिरलेलं आलं, २ कढीपत्त्याची पानं, ३ चमचे साखर, मोहरी, आवश्यकतेनुसार तेल आणि चवीनुसार मीठ.
कृती : प्रथम दही पातळ कपडय़ात ३ ते ४ तास बांधून ठेवावं. मग एका बाऊलमधे काढून त्यात साखर, आलं, मिरची, कोथिंबीर आणि चवीनुसार मीठ घालावं. मिश्रण व्यवस्थित एकत्र करून घ्यावं. ब्रेडची एक स्लाईस घेऊन त्यावर दोन चमचे दह्याचे मिश्रण टाकून ब्रेडवर ते सगळीकडे पसरावं व त्यावर ब्रेडची दुसरी स्लाइस ठेवावी. अशा प्रकारे सर्व ब्रेड तयार करून घ्यावेत. एका पॅनमध्ये एक चमचा तेल घालावं. त्यात मोहरी आणि कढीपत्ता टाकून नंतर तयार केलेली ब्रेडची स्लाइस त्यावर ठेवून ती दोन्हीकडून खरपूस भाजून घ्यावी. अशा प्रकारे सर्व ब्रेड भाजून घ्यावेत. ब्रेड त्रिकोणी कापून ते हिरवी चटणी किंवा टोमॅटो सॉससोबत खावेत.
रेनबो सॅण्डविच
साहित्य – ६ ते ८ ब्राउन ब्रेडचे स्लाइस, प्रत्येकी १ वाटी जाड किसलेलं गाजर आणि पत्ताकोबी, अर्धी वाटी चक्का, दोन, तीन कमी तिखट अगदी बारीक चिरलेल्या मिरच्या, १ चमचा बारीक चिरलेला लसूण, १ चमचा इटालिअन हर्बज, १ चमचा पिझा मसाला, मीठ, बटर, लोणी, १ किसलेला चिज क्यूब.
कृती - चक्का काटय़ानं थोडा फेटून घ्यावा. त्यात चिज, मिरची, लसूण, इटालिअन हर्बज, पिझा मसाला आणि मीठ घालून हे सर्व साहित्य व्यवस्थित एकत्र करून घ्यावं. त्यात सगळ्या भाज्या घालून मिश्रण एकजीव करावं. ब्रेडस्लाइसला एका बाजूला बटर लावावं. दुस:या बाजूवर सारण पसरवून त्यावर दुसरी स्लाइस ठेवावी. वरून बटर लावून सॅण्डविच टोस्टरमध्ये किंवा तव्यावर टोस्ट करून घ्यावं. तव्यावर टोस्ट करताना त्यावर एखादी जड काचेची प्लेट ठेवली तर सॅण्डविच छान भाजली जातात.
मका सॅण्डविच
साहित्य : १ कप वाफवलेले मक्याचे दाणे, २ चमचे बारीक चिरलेला कांदा, १ चमचा बटर,
२ (बारिक चिरुन) हिरवी मिरची, सिमला मिरची अर्धा वाटी (बारीक चिरून), मीठ : स्वादानुसार
दीड वाटी व्हाइट सॉस, चीज गरजेनुसार ,६ ब्रेड स्लाइस.
व्हाइट सॉस:- व्हाइट सॉस नेहमी मैदा वापरून तयार केला जातो. पण त्याऐवजी कणीक वापरून तयार केल्यास अधिक चविष्ट आणि पौष्टिक होतो.
कृती : जाड बुडाच्या कढईत २ मोठे चमचे बटर घाला. त्यात २ मोठे चमचे कणीक घाला. हलकं भाजून घ्या. रंग बदलून देऊ नका. गॅस बंद करून त्यात दीड कप दूध घाला. गुठळ्या होऊ देऊ नका. मग मंद आचेवर शिजवा. त्यात मिरी पावडर आणि मीठ घाला. गॅस बंद करा.
कृती :- कढईत बटर घाला. त्यात कांदा घालून परता. रंग बदलू देऊ नका. मग त्यात हिरवी मिरची घाला. वाफवलेले कॉर्न दाणे घालून मिक्स करा. सिमला मिरची घालून परतून घ्या. गरजेनुसार चीज घाला. गॅस बंद करून त्यामध्ये व्हाइट सॉस घालून मिक्स करा. ब्रेड स्लाइसला हे तयार मिश्रण लावून त्यावर दुसरा स्लाइस ठेवा. तव्यावर सॅंडविच खमंग भाजून घ्या. दोन्ही बाजू कट करून सॉससह सर्व करा.
संजीव वेलणकर पुणे
९४२२३०१७३३

ओट्सचा उपमा बनवण्याचे साहित्य व कृती..

धान्यफराळ म्हणून भाजलेल्या धान्याचे पदार्थ केले जातात. अशा वेळी या भाजणीचा उपयोग करता येतो. ही भाजणी वापरून खमंग पदार्थ तयार करता येतात.

आंब्याचे तुकडे करून घ्या, एका पॅनमध्ये आंबा आणि १ कप पाणी घाला. एक उकळी आणा, आणि 5-8 मिनिटे आंबा शिजू द्या. दुसऱ्या पॅनमध्ये मेथी, जिरे आणि सुक्या लाल मिरच्या, डाळ भाजून घ्या. एका प्लेट हे सगळे काढून त्यांना पूर्णपणे थंड करण्यास ठेवा.

केळी अनेक प्रकारची असतात. हिरवी, वेलची, रस्ताळी, पांढरी, लांब केरळची, लाल मद्रासी… अशी अनेक नावे घेऊन त्यातले प्रकार आपल्यासमोर फडा काढून उभे असतात. केळ्यात भरपूर पोटॅशियम, सोडियम, क्लोरिन, लोह, अमिनो ऍसिड, फोलेट अशी अनेक पोषणद्रव्ये असतात. एका मोठ्या केळ्यातून साधारण १०० कॅलरीज मिळतात. यात गर भरपूर पण रस कमी असतो. त्यामुळे दमून आलं की एक केळे खाल्ले तरी पोट भरल्याचं समाधान मिळतं. ते पचायला जड असले तरी शक्तीवर्धक आहे. तरूण वयात स्वप्नावस्थेवर रोज एक केळे खावे. केळ्याने मलावरोध, पोटात व शरीरात होणारी आग कमी होते. रक्तपित्त, मुतखडा यांच्यावर शीतलतेमुळे केळे खाणे चांगले. कोवळे केळे हे गोड, तुरट, काहीसे आंबट, पित्तनाशक व रूचीदायक आहे. केळीचे पान वेदनाशामक तर कंद कृमि कमी करणारा आहे. पिकलेले केळे मात्र पचायला जड पण पित्त व रक्तदोष नाहीसे करणारे आहे. धातूंची वृद्धि करणारे व तृप्तिदायक आहे. असे हे केळे आपल्याला पचेल त्यावेळी व त्या त्या प्रकारचे व प्रकाराने खावे. केळ्याचा उपयोग बिस्किटे, ब्रेड, कुकीज, आईस्क्रीम, टॉफीज, पुडिंग्ज, मफिन्स, मिल्क शेक्स यात करून त्यांची चव बदलता येते.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळे-अंजीर कोफ्ता
साहित्य :- ६ कच्ची केळी, १ वाटी अंजीर, अर्धी वाटी चीज, ३ चमचे मैदा, ३ चमचे कॉर्नफ्लोअर, २ चमचे हिरवी मिरचीचे तुकडे, चिरलेली कोथिंबीर, मीठ, १ चमचा लिंबाचा रस, बडीशेप पूड, वेलची पूड, जायफळ पूड, पांढरी मिरेपूड प्रत्येकी अर्धा लहान चमचा.
कृती :- एका बाऊलमध्ये अंजीर तुकडे, चीज व कोथिंबीर एकत्र करा. दुसऱ्या बाऊलमध्ये केळी उकडून कुस्करून घ्या. मग वरील सर्व पदार्थ एकत्र करा. आवश्यीक असल्यास पाण्याचा हबका मारा. हाताला तेल लावून गोळ्याची पारी करा व अंजिराचे मिश्रण त्यात भरा व कडा बंद करून गरम तेलात कोफ्ते तळून घ्या.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळे फिंगर तीळ
साहित्य:- ४ ब्रेड स्लाइस, १ लहान चमचा पांढरे तीळ, २ वाफवलेली कच्ची केळी, १ बारीक चिरलेला टोमॅटो, १ बारीक चिरलेला कांदा, हिरव्या मिरचीचे तुकडे, कोथिंबीर, लिंबाचा रस, काळे मिरेपूड, मीठ.
कृती :- उकडलेली केळी किसून घ्या. ब्रेड व तीळ सोडून सर्व साहित्य एका भांड्यात एकत्र करा. ब्रेडवर हे मिश्रण लावा. मग तीळ लावा. ओव्हनमध्ये सोनेरी रंगावर ग्रील करा. प्रत्येक स्लाइसचे तीन उभे तुकडे कापा. सर्व्ह करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळ्याचा डोसा
साहित्य :- ४ पिकलेली केळी, ६ मोठे चमचे साखर, २ मोठे चमचे तांदळाचे पीठ, ३ मोठे चमचे मैदा, १ लहान चमचा बेकिंग पावडर, अर्धा पेला दूध.
कृती :- मिक्सरमधून सर्व साहित्य बारीक करून घ्या. तयार पीठ तव्यावर टाकून डोसा बनवा. गरमागरम डोसा मधासोबत सर्व्ह करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळे वॉलनट ब्रेड
साहित्य :- २ केळी, पाव वाटी आयसिंग शुगर, अर्धी वाटी मैदा, ३ चमचे दही, पाव वाटी लोणी, थोडी बेकिंग पावडर, व्हॅनिला इसेन्स, अक्रोडचे तुकडे, ३ चमचे तेल, २ चमचे कोकोपावडर.
कृती :- एका भांड्यात वरील सर्व पदार्थ घेऊन चांगले फेटून घ्या. एका ट्रेला तुपाचा हात लावा व त्यात मिश्रण ओता. मग 180 डिग्री सेल्सिअसवर 10 मिनिटे बेक करा व थंड झाल्यावर स्लाइस कापून घ्या.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळ्याचे गुलाबजाम
साहित्य :- १ भांडे रवा, अर्धा भांडे दूध, २ लहान चमचे पनीर, १ पिकलेले केळे, १ पेला साखर, थोडे केशर, तेल.
कृती :- एक चमचा दुधात केशर भिजवा. रवा परतून घ्या. एका डिशमध्ये पनीर, रवा, दूध व केळे घालून मळून घ्या. लिंबाच्या आकाराचे गोळे बनवा. कढईत तेल गरम करून सोनेरी रंगावर तळून घ्या. एका भांड्यात १ पेला साखर व १ पेला पाणी उकळून पाक तयार करा. पाकात केशर घाला.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळ्याचा शाही हलवा
साहित्य :- केळी, अर्धा लिटर दूध, खोबऱ्याचा चव, १ वाटी साखर, पाव वाटी दाण्याचे कूट, बदाम, बेदाणे, केशर, वेलदोडेपूड, जायफळपूड.
कृती :- प्रथम केळी कुस्करून घ्या. त्यात दूध घालून शिजवायला ठेवा. मग खोवलेले खोबरे घालून ढवळत राहा. त्यात थोडे थोडे दूध घालून शिजवा. नंतर १ वाटी साखर, दाण्याचे कूट, बदाम व बेदाणे घालून शिजवा. गॅस बंद करून वेलदोडे पूड व जायफळ पूड घाला. केशर घालून सर्व्ह करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळाचे वेफर्स
साहित्य :- २ कच्ची केळी, मीठ चवीनुसार, अर्धा चमचा हळद, तेल.
कृती :- केळी सोलून त्याचे काप करा. त्याला हळद व मीठ चोळून एक ते दोन मिनिटे तसेच राहू द्या. मग कढईत तेल गरम करून ते काप तळून घ्या. सोनेरी रंगावर तळून काढा. कुरकुरीत होतात.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कच्ची केळी आणि मखाण्याचे रोल
साहित्य :- २ कच्ची हिरवी केळी, २ मध्यम आकाराचे बटाटे, २ मोठे चमचे बेसन, १ चमचा लाल तिखट, जिरे, मीठ, तेल, व १५० ग्रॅम मखाणे (मखाणे म्हणजे कमळाच्या बिया. कमळाला शंकूच्या आकाराचं फळ लागतं. पाकळीच्या मध्यभागी ‘स्त्री केसर’ असतात. या स्त्रीकेसराच्या सपाट खोबणीत काळय़ा बिया असतात. या बिया भाजून त्यांच्यापासून लाह्या तयार केल्या जातात.)
कृती :- केळी आणि बटाटे उकडून घ्या. मखाणे कोरडेच भाजा. मग ते मिक्सररमधून फिरवून त्याची पावडर करा. उकडलेले बटाटे व केळी सोलून ते मऊ कुस्करून घ्या. त्यात मीठ व मसाले मिसळा. मग या मिश्रणात तीन ते चार चमचे मखाणे पावडर मिसळून मिश्रणाचे छोटे छोटे रोल करा. कढईत तेल गरम करून त्यात हे रोल खमंग तळून काढा. तळल्यावर मखाण्याच्या पावडरमध्ये घोळवून सर्व्ह करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

गाजर धुऊन किसून पिळून घ्यावे. (रस ठेवावा) कणीक, बेकिंग पावडर, साखर, केळ्याचा लगदा, गाजराचा किस, अक्रोडचे तुकडे एकत्र करावे

साहित्य:

२ वाट्या - जुने, सुवासिक आंबेमोहोर तांदूळ
थोडे तूप
मीठ
अर्धा टी स्पून - जिरे पूड
२-३ मिरी दाणे

कृती:

तांदूळ स्वच्छ धुवुन घ्या. फडक्यावर पसरा व सावलीत वाळवत ठेवा. वाळल्यानंतर अर्धवट कुटा. एका पातेल्यात तूप गरम करा. त्यात मिरी दाणे घालून तांदूळ, मीठ, जिरे पूड व पाणी घालून उकळी काढा. मऊसर शिजवा.

आजारी व्यक्तीसाठी कण्हेरी हे उत्तम व पचायला हलके अन्न आहे.

पीन-व्हील कचोरी
पारीसाठी साहित्य - कणीक, आमचूर, तिखट, हळद, धनेपूड, मीठ, तेल. सर्व अंदाजाने घेऊन पीठ भिजवावं.
सारणासाठी :- उकडलेल्या बटाट्याचा लगदा, धने, जिरे पूड, आमचूर तीळ, गरम मसाला, खोबऱ्याचा बारीक किस, आलं व मिरची पेस्ट, हळद, तिखट, मीठ सर्व कालवावं. पातळ पोळ्या लाटून घ्याव्या. एका पोळीवर सारण पसरावं. दुसऱ्या पोळीने झाकावं. घट्ट रोल बनवावा. थोडा वेळ फ्रीजमध्ये ठेवून, आळूवडीप्रमाणे कापून तळावं. पुदिन्याचा चटणीबरोबर द्यावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

दही पकोडी
साहित्य - 2 कप कणीक, 1 कप बेसन, मीठ, हळद, तिखट, पाव चमचा सोडा.

कृती :- भज्यांच्या पिठासारखं भिजवावं. पकोडी तळून पाण्यात पंधरा - वीस मिनिटं ठेवावी. इतर साहित्य :- गार दही घुसळून, गाळून, मीठ घालून ठेवावं. खजुराची गोड चटणी, भाजलेल्या जिऱ्याची पूड, तिखट मीठ, थोडा पुदिना, थोडी कोथिंबीर चिरून, पाण्यातून पकोडी काढून, दह्यात घालावी. डिशमध्ये (सहा - सात) पकोडे घालून गोड चटणी व इतर साहित्य पेरून द्यावे.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

न्युट्री ब्राऊन ब्रेड
साहित्य :- अडीचशे ग्रॅम कणीक, 1 चमचा फ्रेश यीस्ट, पाऊण चमचा मीठ, (1 अंड ऐच्छिक) 10 ग्रॅम (दीड चमचा) साखर, कोमट पाणी.
कृती :- कणीक चाळून खळगा करून त्यात साखर, अंड, थोडं दूध घालून, दहा मिनिटे तेलाचा हात लावून मळा, तेल लावलेल्या भांड्यात ठेवून, तेल लावलेल्या प्लॅस्टिकने झाकावे. आकाराने दुप्पट झाल्यावर पुन्हा मळावे. ब्रेडच्या डब्यात घालून पुन्हा फुगू द्यावे. (डबा दोनतृतीयांशच भरावा म्हणजे पीठ फुगायला जागा राहील) 450 अंशांवर 30 मिनिटे भाजावं. भाजायला ठेवण्यापूर्वी ब्रशने दूध लावा. त्यावर बारीक दलिया पेरा. तीळ किंवा खसखस पेरता येईल. ब्रेडचा रंग ब्राऊन यायला हवा असल्यास 2चमचे कॅरामलसिरप पीठ भिजवताना घालावं. पिझ्झा बेस वर दिलेल्या ब्रेडच्या पिठाचाच पीझ्झा बेस बनवता येईल. फक्त पीठ मळताना अंड व बटर एक टेबल स्पून घालून पीठ मळावं. गोल, जाडसर पोळी लाटून काट्याने टोचून बेक करावं, पण पूर्णपणे ब्राऊन करू नका, कारण टोमॅटो सॉस, टॉपिंग, चीझ इ. घालून पुन्हा केक करावा लागेल.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

बेसिक रेड ग्रेव्ही दोन वाटय़ा, बटर दोन चमचे, फ्रेश क्रीम दोन चमचे, चिकन, आंबट चक्का किंवा घट्ट दही एक वाटी, हळद छोटा अर्धा चमचा, धनेजिरे पावडर दोन चमचे, कस्तुरी मेथी दोन चमचे, आलंलसूण पेस्ट चार चमचे, मीठ, तिखट, साखर चवीनुसार, मदा भाजलेला छोटा एक ते दीड चमचा, रेड ऑरेंज रंग. छोटा पाव चमचा.