श्रावणमासी हर्ष मानसी हिरवळ दाटे चोहिकडे
क्षणात येते सरसर शिरवे क्षणात फिरुनि ऊन पडे

वरती बघता इंद्रधनुचा गोफ दुहेरी विणलासे
मंगल तोरण काय बांधिले नभोमंडपी कुणी भासे

झालासा सूर्यास्त वाटतो सांज अहाहा! तो उघडे
तरुशिखरांवर उंच घरांवर पिवळे पिवळे ऊन पडे

उठती वरती जलदांवरती अनंत संध्याराग पहा
सर्व नभावर होय रेखिले सुंदरतेचे रुप महा

बलाकमाला उडता भासे कल्पसुमांची माळचि ते,
उतररुनि येती अवनीवरती ग्रहगोलचि की एकमते

फडफड करुनि भिजले अपुले पंख पाखरे सावरती
सुंदर हरिणी हिरव्या कुरणी निजबाळांसह बागडती

खिल्लारे ही चरती रानी, गोपहि गाणी गात फिरे
मंजुळ पावा गाय तयाचा श्रावण महिमा एकसुरे

सुवर्ण चंपक फुलला विपिनी रम्य केवडा दरवळला
पारिजातही बघता भामारोष मनीचा मावळला!

सुंदर परडी घेऊनि हाती पुरोपकंठी शुद्धमती
सुंदर बाळा या फुलमाला रम्य फुले-पत्री खुडती

देवदर्शना निघती ललना, हर्ष माहीना हृदयात,
वदनी त्यांच्या वाचुनि घ्यावे श्रावण महिन्याचे गीत !

पावसाच्या धारा
येती झरझरा
झाकळले नभ, सोसाट्याचा वारा.

रस्त्याने ओहळ
जाती खळखळ
जागजागी खाचांमध्ये तुडुंबले जळ.

ढगावंर वीज
झळके सतेज
काळ्या शालूवरी जरीकाठाचा की साज.

झोंबे अंगा वारे
काया थरथरे
घरट्यात घुसूनिया बसली पाखरे.

हर्षलासे फार
नाचे वनी मोर
पानातून हळू पाहे डोकावून खार.

पावसाच्या धारा
डोईवरी मारा
झाडांचिया तळीं, गुरे शोधिती निवांरा ।

नदीलाही पूर
लोटला अपार
फोफावत धावे जणू नागीणच थोर ।

झाडांची पालवी
चित्ताला मोहवी
पानोपानी खुलतसे रंगदार छबी ।
थांबला पाऊस
उजळे आकाश
सूर्य येई ढगातून, उधळी प्रकाश ।

किरण कोवळे
भूमीवरी आले
सोनेरी त्या तेजामध्ये जग सारे खुले ।

पावसात न्हाली
धरणी हासली
देवाजीच्या करणीने मनी संतोषली

आतां विश्वात्मकें देवें । येणे वागयज्ञें तोषावें ।
तोषोनि मज द्यावें । पसायदान हें ।।
जे खळांची व्यंकटी सांडो ।
तया सत्कर्मी रति वाढो ।
भूतां परस्परें जडो । मैत्र जीवाचें ।।
दुरितांचे तिमिर जावो । विश्व स्वधर्मसूर्ये पाहो ।
जो जें बांडील तो तें लाहो । प्राणिजात ।।
वर्षते सकळमंगळीं । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी ।
अनवरत भूमंडळीं । भेटतु भूतां ।।
चलां कल्पतरुंचे आरव । चेतना चिंतामणींचें गांव ।
बोलते जे अर्णव । पीयूषाचे ।।
चंद्रमे जे अलांछन । मार्तण्ड जे तापहीन ।
ते सर्वांही सदा सज्जन । सोयरे होतु ।।
किंबहुना सर्वसुखीं । पूर्ण होऊनि तिहीं लोकीं ।
भजिजो आदिपुरुखीं । अखण्डित ।।
आणि ग्रंथोपजीविये । विशेषीं लोकीं इये ।
दृष्टादृष्ट विजयें । होआवें जी ।।
येथ म्हणे विश्वेश्वरावो । हां, होईल दान पसावो ।
येणें बरें ज्ञानदेवो । सुखिया जाला ।।

एका गावात एक वृद्ध शेतकरी राहत होता. तो आंधळा होता. त्याला दिसत नसे. एके दिवशी चालता चालता तो विहिरीत पडला. तेव्हा “देवा मला वाचव रे” असे तो ओरडू लागला.

सरकसवाला,
मी मोज दावितो सकला ! ।।धृ.।।
“पदके' मिळवियली गाठीची,
माझी कामे नवलाईची !
साधतील ती इतरा कैची ?
सरकसवाला,
मी मौज दावितो सकला ! ।।१।।

घेतो गादीवर कोलांटी,
दादाच्या मग खांद्यावरती,
चढुनि उडी मी घेतो उलटी
सरकसवाला,
मी मोज दावितो सकला ।।२।।

बाजा तोंडाचा बहु वाजे,
घोडा काठीचा हा साजे,
घाली रंगण त्या आवाजे,
सरकसवाला,
मी मौजे दावितो सकला ! ।।३।।

छातीवर मोटार चढे ही, .
सरकस बघुनी बोले आई !
की मी डोक्यावर घर घेई' !
सरकसवाला,
मी मौज दावितो सकला ! ।।४।।

हत्ती हा काळ्या मातीचा,
बंगाली वाघहि रबराचा,
साखरि छावा हा सिंहाचा !
सरकसवाला,
मी मौज दावितो सकला ! ।।५।।

ऐसे प्राणी जमवुनि नाना,
बसवुनि एका ताटी त्यांना
खातो मीही त्यासह खाना !
सरकसवाला,
मी मौज दावितो सकला |! ।।६।।

कौरवांनी पांडवांना कुंतीसह ठार मारण्याचा प्रयत्न केला. पण ते वाचले. पांडव ब्राह्मणाचा वेश धारण करून एकचक्रा नगरीत एका ब्राह्मणाच्या घरी येऊन राहिले. कुंती व भीम घरी रहात. बाकीचे चौघे पांडव भिक्षा मागून आणीत. ते ती भिक्षा कुंतीकडे देत.

भारती सृष्टीचे सौंदर्य खेळे
दाबीत सतत रुप आगळे ।।
वसंत वनात जनात हसे
सृष्टी देवी जणू नाचे उल्हासे
गातात संगीत पृथ्वीचे भाट
चैत्र-्वेशाखाचा ऐसा हा थाट ।।१॥।

ज्येष्ठ आषाढात मेघांची दाटी
कडाडे चपला होतसे वृष्टी
घालाया सृष्टीला मंगल स्नान
पूर अमृताचा सांडे वरुन
गगनी नर्तन कृष्ण मेघांचे
भूतली मयूर उत्तान नाचे ।।२।।

श्रावणी पाऊस हास्याचा पडे
श्रीकृष्ण-जन्माची दंगल उडे
बांधिती वृक्षांना रम्य हिंदोळे
कामिनी धरणी वैभवी लोळे ।।३॥।।

एक होता राजा. त्याला एकुलती एक मुलगीच होती. त्या मुलीला त्यानं खूप कोडकौतुक करून वाढविलं होतं. एकदा राजा राजकुमारीला बरोबर घेऊन फिरायला बाहेर पडला. फिरता फिरता एके ठिकाणी त्यांना लोकांची गर्दी जमलेली दिसली. राजा आणि राजकुमारी दोघेही त्या गर्दीत घुसले. बघतात तर एक गारुडीण नागाला खेळवीत होती. एकदा नागाची बांगडी करून ती हातात घाली, तर एकदा कंठीसारखी त्याच्या गळ्यात घाली

इकडे तिकडे चोहिकडे,
वरती खाली मोद भरे,
वायुसंगे मोद फिरे,
नभात भरला, दिशात फिरला, जगात उरला
मोद विहरतो चोहिकडे । आनंदी आनंद गडे ।

सूर्यकिरण सोनेरी हे,
कौमुदि ही हसते आहे,
खुलवी संध्या प्रेमाने
आनंदे गाते गाणे
मेघ रंगले, चित्त दंगले, गान स्फुरले,
इकडे तिकडे चोहिकडे । आनंदी आनंद गडे ।

नील नभी नक्षत्र कसे
डोकाऊनि हे पाहतसे,
कुणास बघते? मोदाला
मोद भेटला का त्याला ?
तमामधें तो सदैव असतो, सुखे विहरतो
इकडे तिकडे चोहींकडे ! आनंदी आनंद गडे !

वाहति निर्झर मंदगती,
डोलति लतिका वृक्षतती.
पक्षी मनोहर कूजित रे
कोणाला गातात बरे?
कमळ विकसले, भ्रमर गुंगले, डोलत वदले
इकडे तिकडे चोहिकडे ! आनंदी आनंद गडे !

स्वार्थाच्या बाजारात
किती पामरे रडतात,
त्यांना मोद कसा मिळतो ?
सोडुनि स्वार्था तो जातो
द्वेष संपला, मत्सर गेला, आता उरला
इकडे तिकडे चोहीकडे ! आनंदी आनंद गडे !

आश्विन वद्य त्रयोदशीचा दिवस ‘धनतेरस’ या नावाने वाखाणला जातो. तेरस याचा अर्थ तेरा! म्हणून त्रयोदशीला बोली भाषेत तेरस म्हणू लागले.

धनतेरस ह्या दिवसाला बायकांची दिवाळी असेही म्हणतात. कारण या दिवशी प्रभातकाली घरातील सर्व स्त्रिया व मुली अभ्यंगस्नान करतात. धनतेरस या सणामागे प्राचीन काळची एक कथा जडलेली आहे.) प्राचीन काळी यमुना नदीच्या काठी हरीतपूर नावाची एक नगरी होती. तेथे हंस नावाचा एक राजा राज्य करीत होता. तो मोठा शूर व प्रजाहितदक्ष होता.