खाद्ययात्रा

आजपासून ३० ते ६० हजार वर्षांपूर्वी ‘नेग्रिटोज’ हे लोक आफ्रिकेहून भारतात प्रथम आले. भारतातले ते पहिले रहिवासी मानले जातात. मांस, मासे, कंदमुळे आणि फळे यांवर या लोकांची गुजराण होत असे.

साहित्य :

१ कप साबुदाणे
३ ते ४ मध्यम जाडीचे बटाटे
१/२ कप शेंगदाणे
१ चमचा जिरे
१ ते २ बारीक चिरलेल्या मिरच्या.
१ चमचा आल्याचे बारीक कापलेले तुकडे.
२ चमचे लिंबाचा रस.
बारीक कापलेली कोथिंबीर
दिड चमचा साखर
३ चमचे शिंगाड्याचे पीठ
चवीप्रमाणे मीठ.
तळण्यासाठी तूप

कृती :

१. साबुदाणे कमीतकमी ५ तास किंवा आदल्या रात्री भिजत ठेवणे, जेणेकरून साबुदाणे नरम व मुलायम होतील.
२. साबुदाण्यातील पाणी संपूर्ण निथळावे
३. बटाटे उकडून घ्यावेत. साले काढून ती सोलून घ्यावीत
४. साबुदाणे व बटाटे एकत्रित कुस्करून घ्यावेत.
५. तव्यावर किंवा सपाट फ्राईंग पॅनवर शेंगदाणे खुशखुशीत भाजणे
६. शेंगदाणे थंड करून त्याचे जाडसर कुट करणे.
७. शेंगदाण्याचे कुट, मीठ साखर, आले, हिरव्या मिरच्यांचे तुकडे, कोथिंबीर, लिंबाचा रस, शिंगाड्याचे पीठ आणि पाणी - ह्या सर्वांचे चांगले मिश्रण करावे.
८. मिश्रणाचे हाताने छोटे-छोटे वडे बनवावे.
९. हे वडे भरपूर तेलात तांबूस होई पर्यंत तळावेत
१०. चटणी किंवा दही ह्या बरोबर साबुदाणा वड्यांची मजा घ्यावी.

साहित्य:- १५० ग्राम टोफू, १ टिस्पून भाजलेले तीळ, १ मध्यम लाल भोपळी मिरची, १ लहान कांदा, ७-८ लसूण पाकळ्या, बारीक चिरून, १ इंच आलं, उभे पातळ काप (मॅचस्टीकसारखे), २ हिरव्या मिरच्या, १ टिस्पून मध, दिड टिस्पून सोया सॉस, १/२ टिस्पून व्हिनेगर, चवीपुरते मीठ, तेल.
कृती:- भोपळी मिरचीचे चौकोनी तुकडे करावे. हिरवी मिरची बारीक चिरून घ्यावी. कांदा उभा पातळ चिरून घ्यावा. टोफुचे मध्यम चौकोनी तुकडे करावे. तव्यावर थोडे तेल घालून टोफू थोडा लालसर करून घ्यावा. कढईत १ चमचा तेल गरम करावे. त्यात लसूण आणि आलं परतावे. नंतर हिरवी मिरची घालावी आणि कांदा परतून घ्यावा. लाल भोपळी मिरची थोडीशी परतावी. सोया सॉस घालून मिक्स करावे. लगेच फ्राईड टोफू घालून मिक्स करावे. चवीपुरते मीठ आणि व्हिनेगर घालावे. मिक्स करून आच बंद करावी
भाजलेले तीळ गरजेनुसार मिक्स करावे. मध घालून हलकेच मिक्स करावे. गरमच सर्व्ह करावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य: खवा 1 वाटी, साखर 1 1/2वाटी, दूध 1/4 कप, मैदा 1/2 वाटी, केशर काडी 4ते5.

कृती: मैद्यात थोडे पाणी घालून फेटून घ्या .खवा मिक्सरमध्ये फिरवून घ्या. त्यात मैद्याचा घोळ टाकून मिक्सर करून घ्या. कढईत तेल गरम करून त्यात जिलेबी तळून घ्या. ( दुधाच्या पिशवीचा कोपरा कट करून त्यात घोळ घालून जिलेबी बनवा) नंतर पाकात टाकून काढून घ्या. पाक करण्याची पद्धत:- साखर बूडेल एवढं पाणी घालून साखर विरघळेपर्यंत चाचणी करून घ्या. त्यात केशर काडी घाला.

कणसाचे २ १/२” ते ३” लांबीचे तुकडे करून ठेवा. तुरीची डाळ, शेंगदाणे, कणसाचे तुकडे आणि चवीनुसार १-२ हिरवी मिरच्या प्रेशर कुकरमध्ये एकत्र शिजवून घ्या.

कॉर्नचे दाणे मिक्‍सरवर वाटून गाळून घ्यावे. त्यात दूध घालून एकत्र करावे. गॅसवर ठेवून ढवळत राहावे. त्यात गूळ व वेलची पूड घालावी. मग एका भांड्यात हे मिश्रण ओतून त्यात केशरच्या काड्या घालाव्या. हे भांडे कुकरमध्ये ठेवून खरवस शिजवून घ्यावा. गार झाल्यावर वड्या पाडाव्या.

साहित्य:- मध्यम आकाराचे अर्धा किलो पेरू, १ मोठा चमचा दही (ताजं), दोन चमचे तेल, २ टोमॅटो, २ हिरवी मिरची, थोडंसं आलं, दालचिनी, मोठी वेलची, लवंग, अर्धा चमचा जिरं, हिंग, धने पावडर, मिरची पावडर, हळद,साखर, मीठ, मनुके, काजूचे बारीक तुकडे.

कृती:- पेरू घेऊन स्वच्छ धुवून-पुसून त्याच्या फोडी करा. त्यातल्या बियांचा भाग काढून टाका. टोमॅटो बारीक कापून हिरवी मिरची, थोडंसं आलं मिक्सरमध्ये फिरवून घ्या. ते बारीक झालं की दही घेऊन पुन्हा एकदा मिक्सरमध्ये फिरवा. काळी मिरी कमी (जास्त आपल्या आवडीनुसार), दालचिनी, मोठी वेलची आणि लवंग जाडसर कुटून घ्या. तेल कढईत तापलं की त्यात जिरं, मग हिंग यांची फोडणी करून मग कुटलेला मसाला त्यात घाला. मग धने पावडर, मिक्सरमधली दह्या-टोमॅटोची पेस्ट घालून तीन-चार मिनिटं मसाला शिजवून घ्या. त्यात पेरूच्या फोडी घाला. त्यात थोडी मिरची पावडर, हळद, मीठ आणि साखर घाला. आवडत असल्यास थोडे मनुके, काजूचे बारीक तुकडे घाला. नीट एकत्र करून घ्या. झाकण लावून पेरू नरम होईपर्यंत शिजवून घ्या. अर्धाकप पाणी घालून दोन-तीन मिनिटं शिजू द्या.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२०१७३३

बटाटे उकडून, साले काढून कुस्करून घ्यावेत. कढईमध्ये तूप गरम करून बटाटे खमंग भाजून घ्यावेत. नंतर त्यामध्ये खवा घालून १-२ मिनिटे भाजून घ्यावे. नंतर साखर, वेलचीपूड, केशर घालून मंद विस्तवावर थोडा वेळ ठेवून मोकळा झाला की उतरवावे. सारणाचे एकसारखे चार भाग करावेत.

साहित्य : १ टोमॅटो, १ कांदा, ६ ते ७ लसूण पाकळ्या, १ इंच आल्याचा तुकडा, थोडी कोथिंबीर, २ मिरच्या.

कृती : कुकर मध्ये २ चमचे तेल, मोहरी, जिरे, हिंग, हळद, किंचि तिखट घालून त्यात टोमॅटो कांद्याचे वाटण घालणे व चांगले परतणे. मग त्यात अर्धा तास भिजवलेले, १ वाटी तांदूळ, २ वाट्या मिक्स पाच डाळी घालून परतणे. अर्धा चमचा गरम मसाला आणि १ चमचा धणे जिरे पावडर घालणे. मस्त ५ मिनिटे परतणे. त्यात दुप्पट पाणी घालून १ शिट्टी करून गॅस १० मिनिटे मंद आचेवर ठेवून मग बंद करणे. वरुन कोथिंबीर आणि खवलेला नारळ घालून गरम गरम खिचडी वाढणे.

साहित्य: १५ बेबी कॉर्न, ३ टेस्पून कॉर्न फ्लोअर, १/४ टिस्पून हळद, १ टिस्पून लाल तिखट, १/२ टिस्पून जिरेपूड, १/२ टिस्पून धणेपूड, १/४ टिस्पून आमचूर, चवीपुरते मिठ,
तळणीसाठी तेल.

कृती: बेबी कॉर्न धुवून साफ कपड्याने पुसून घ्यावी. कॉर्न फ्लोअर एका लहान वाडग्यात घ्यावे. त्यात सर्व मसाले आणि मिठ घालून मिक्स करावे. या मिश्रणात २ ते ३ टेस्पून पाणी घालून मध्यमसर भिजवावे. कढईत तेल तापवावे. तेल व्यवस्थित तापले कि आच मध्यम करावी. कॉर्न फ्लोअरच्या मिश्रणात ३ ते ४ बेबी कॉर्न घोळवून घ्यावी. गरम तेलात तळावीत. सोनेरी रंग येईस्तोवर तळावी. अशा प्रकारे सर्व बेबी कॉर्न तळून घ्यावीत. टोमॅटो केचप बरोबर सर्व्ह करावीत.