साहित्य :

२ वाटी ओल्या नारळाचं खोबरं, २ वाटी साखर, १ चमचा वेलदोडे पुड, ४-५ कुसकरलेले पेढे, २-३ केळी, ६ वाट्या रवा, ७ वाट्या पाणी, १ चमचा डालडा, अर्धा चमचा मीठ.

कृती :

ओल्या नारळाचं खोबरं, साखर वेलदोडे पुड, पेढे आणि केळी यांचं सारण बनवून घ्यावं. एका भांड्यात पाणी गरम करून त्यात मीठ आणि डालडा टाकावा. एक उकळी आल्यावर त्यात रवा घालून नीट एकत्र करावं. ५-६ मिनिटं मंद गॅसवर झाकण लावून वाफवा. मग एका परातीत काढून नीट मळून घ्यावा.

साच्यामध्ये छोटा गोळा टाकून मध्ये खोलगट करून खालच्या आणि बाजूच्या बाजूने दाब द्यावा. त्यात सारण भरून अलगद वरून बंद करावा. हे मोदक झाल्यावर मोदक पात्रात उकडून घ्यावेत. मोदक पात्रात ठेवताना पाण्याला उकळी आल्यावरच ठेवावेत. जर घरी मोदकपात्र नसेल तर एका मोठ्या पातेल्यात पाणी टाकून दोन वाट्या टाकाव्यात पाणी वाट्यांच्या काठापर्यंत येईल इतकं टाकावं. त्यावर पितळेची किंवा अॅल्युमिनिअमची चाळण ठेवून त्यावर पातळ कपडा असावा. त्यात मोदक घालून झाकण लावूनपण उकडता येतात. हे चवीला खूप छान लागतात.

रव्याऐवजी जोंधळ्याचं पीठपण वापरू शकता. हे मोदक एकदम पांढरे शुभ्र दिसतात. हे मोदक चवीला छान लागतात. यासाठी पांढरे जोंधळे धुऊन मग दळून घ्यावेत.

-- संजीव वेलणकर, पुणे
९४२२३०१७३३

तर अशा ह्या गुणकारी बदामाला भिजवून खाल्ले तर त्यातील सर्व पौष्टिक घटकांचा शरीराला योग्यप्रकारे फायदा मिळतो. म्हणूनच घरातील सर्वांनी भिजवलेल्या बदामाचा आपल्या खाण्यात जरूर सहभाग करावा.

साहित्य : अर्धा किलो खिमा, ३ कांदे, १ टोमॅटो, हळद अर्धा चमचा, २ चमचे लाल तिखट, १ चमचा गरम मसाला, १ इंच आलं, ७/८ लसूण पाकळ्या, कोथिंबीर, पुदीना (लवंग, दालचिनी व काळी गिरी प्रत्येकी एक फोडणीकरीता) हिंग, मीठ चवीपुरते आणि तेल, २ चमचे धणे, अर्धा चमचा बडीशेप

कव्हरसाठी: बटाटे अर्धा किलो, पाव चमचा मिरे पावडर, चवीपुरते मीठ, २अंडी, अर्धी वाटी ब्रेड क्रम्स, १ चमचा कॉर्नफ्लॉअर

कृती : प्रथम खिमा स्वच्छ धुवून घ्यावा. आल, लसूण, थोडा कांदा, टोमॅटो, धणे, बडीशेप, कोथिंबीर व पुदीना वाटून घ्यावा. खिम्याला हळद, तिखट, गरम मसाला वरील वाटण व मीठ लावून ठेवाव. एका भांड्यात २/३ चमचे तेलावर लवंग, दालचिनी, काळी मिरी, हिंग टाकून त्यावर बारीक चिरलेला कांदा टाकायचा. कांदा गुलाबी रंगावर आला कि त्यांत मॅरिनेट केलेला खा टाकून परतायचे थोड पाणी घालून भांड्यावर झाकण ठेवून व झाकणात पाणी घालून खिमा चांगला शिजू द्यावा. नंतर अगदी कोरडा होऊ द्यावा.

बटाटे उकडून स्मॅश करावे. त्यांत चवीपुरते मीठ व मिरीपुड घालून मळून घ्यावे. अंड फेसून त्यांत मीठ व मिरीपुड घालून मळून घ्यावे. ब्रेडक्रम्समध्ये १ चमचा कॉर्नफ्लाअर मिक्स करावे. बटाट्याची पारी करुन त्यात वरील खिम्याचा छोटा गोळा भरुन पारी बंद करावी. पॅटीस बेहकम्समध्ये घोळवून तयार केलेल्या अंड्यात बुडवून प्रथम गरम केलेल्या तेलात मंद आचेवर डीप फ्राय करावेत. (ब्रेडक्रम्समध्ये थोड कॉर्नफ्लॉअर मिक्स जेल्यामुळे अंड्याला जो फेस येतो तो येत नाही.)

पुदीन्याची चटणी व सॉसबरोबर पॅटीस सर्व्ह करावेत.

-सौ. छाया दिपक चिटणीस

५१ सीकेपी पाककृती व सण-वार या पुस्तकातुन

साहित्य : १२ अळूची पाने, ३ वाट्या बेसन, पाऊण वाटी तळलेला मसाला (सुखे खोबरे भाजून वाटणे) अर्धा चमचा गरम मसाला, २ चमचे लाल तिखट, पाव वाटी गूळ, ४ चमचे लिंबाएवढी चिंच, मीठ, पाव चमचा हळद, पाव चमचा जिरे पावडर

कृती : अळुची पाने स्वच्छ धुऊन लाटण्याने थोडी लाटून वरील शिरा काढाव्यात. एका वाडग्यात बेसन घेऊन त्यात हळद, तिखट, मीठ, गरम मसाला, थोडा चिंचेचा कोळ, गूळ, जिरे पावडर व पाणी चांगले एकजीव करावे. साधारण घट्ट होईल इतके पाणी घालावे. अळूच्या पानाला विवेच्या कोळाचे पाणी लावावे. त्यावर वरील बेसनाचे मिश्रण लावावे परत दुसरे पान ठेवून त्यावर ४-५ पाने लावून गुंडाळी करावी. अशी गुंडाळी घट्ट करावी आणि मोदकपात्रात २०-२५ मिनीटे वाफ काढावीत.

थंड झाल्यावर पातळ वड्या पाडाव्यात आणि तळाव्यात.

- सौ. उषा देशपांडे

५१ सीकेपी पाककृती व सण-वार या पुस्तकातुन

हा करायला अगदी सोपा प्रकार आहे. गोव्यात यासाठी तांदळाचे पिठ वापरतात. पण कणीक वा इतर पिठे वापरुनही करता येते.

मोनॅको बिस्किटे व टॉपिंग्ज – Recipe

प्रथम अर्धी वाटी कणीक, अर्धी वाटी बेसन चांगले भाजून घ्या. २ चमचे तेल घेऊन त्यामध्ये मोहरी फोडणीला टाकून थोडी आल्याची पेस्ट घाला. त्यानंतर हळद, पाव चमचा आमचूर पावडर, चवीनुसार साखर, तिखट, हिंग व मीठ घालून ही दोन्ही पीठं त्यामध्ये परतून घ्या.

भारतीय संस्कृतीत वृक्ष,वनस्पतींना अतिशय मानाचे स्थान दिलेले आढळते. वृक्षांचे संवर्धन, पालनपोषण, इतकेच नाही, तर त्यांचे पूजन करण्याचीही पद्धत आपल्या संस्कृतीत आहे. तसेच कार्तिक महिन्यात एकादशी ते पौर्णिमेच्या काळात आवळ्याच्या झाडाची पूजा करण्याची प्रथा आहे. पूजा झाल्यावर आवळ्याचा औषधासाठी वापर करण्यास प्रारंभ करायचा असतो.

प्रथम रताळे सोलून व किसून घ्यावे. रताळे किसून न घेता उकडून घेऊन कुस्करुन घेतले तरी चालतील. एका कढाईत तूप गरम करावे, त्यात किसलेले रताळे घालून नीट परतून घ्यावे. रताळ्याचा रंग जरा बदलल्यावर त्यात दूध घालावे व एक उकळी येऊ द्यावी. उकळी आल्यावर त्यात साखर घालावी व नीट एकजीव करून घ्यावे. रताळी चांगली शिजून द्यावी. हा शिरा थोडा ओलसरच ठेवावा व लागल्यास दूध किंवा पाणी घालावे. यात खवलेला नारळ, वेलची पूड व बदामाचे काप घालावेत व गॅस बंद करावा.

मक्याचे कटलेट – Recipe