साहित्य:- २ वाट्या मैदा, १ वाटी रवा, साजूक तूप, २ वाट्या खवा, दीड वाटी पिठीसाखर, केशर-वेलची पूड, १ वाटी सुकामेवा पूड.
कृती:- मैदा, रवा, मीठ व अर्धा चमचा पिठीसाखर एकत्र करावी. त्यात अर्धी वाटी तुपाचे मोहन घालून कालवून घ्यावे व नंतर गरजेप्रमाणे पाणी घालून घट्ट कालवावे. 2 वाट्या खवा तांबूस परतून त्यात पिठीसाखर मिसळून छान मऊसर करून घ्यावा. त्यात वेलची पूड, केशर व काजू-बदामाची जाडसर पूड मिसळावी. रवा - मैदा तासभर भिजल्यावर पुन्हा चांगले मळून घ्यावे. लुक्मीी चौकोनी आकाराची असते. पुरीला घेतो तेवढीच लाटी घेऊन लांबट लाटावे. अर्ध्या भागात सारण भरून दुसरा अर्धा भाग त्यावर दाबून चौकोनी आकार द्यावा. नंतर लुक्मी साजूक तुपात तळून गरमागरम वाढाव्यात.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य:- ४ ते ५ उकडलेले बटाटे, २ वाट्या उकडलेले मटारचे दाणे, १ कांदा बारीक चिरून, धने - जिरे पूड १ चमचा प्रत्येकी तेल, ४-५ ओल्या मिरच्या, आले, जिरे, पेस्ट, ४-५ ब्रेडचे स्लाइस, मीठ.

कृती:- प्रथम बटाटे मऊ उकडून घ्यावेत. नीट बारीक कुस्करून त्यात मीठ व 2-3 स्लाइस बारीक कुस्करून घालावेत. मऊ वाटल्यास अजून स्लाइस घालून गोळा करून ठेवावा. तेलावर मटारचे उकडलेले दाणे, बारीक कांदा, आलं-मिरची पेस्ट, मीठ- धने-जिरे पूड घालावी. साखर व लिंबू पिळावे. कोथिंबीर बारीक चिरून घालावी व 3-5 मि. परतून छान सारण करून घ्यावे.

हाताला किंचित तेलाचा हात लावून बटाट्याचा लिंबाएवढा गोळा घ्या त्याची पातळ पुरी करून त्यात 1 ते दीड चमचा सारण घालून पारी बंद करा व गोल व चपटा पेढ्यासारखा आकार द्या व तव्यावर तेल सोडून हे पॅटीस खरपूस भाजून घ्या (बटाटा चिकटू नये म्हणून बारीक रवा वा ब्रेडक्रम्समध्ये हे पॅटीस घोळवून मग ते तव्यावर परतून घ्या वा तेलात तळून घ्या.)

कोथिंबीर, मिरची व पुदिन्याच्या हिरव्या चटणीबरोबर व टोमॅटो सॉसबरोबर सर्व्ह करा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य : पेरूचा गर १ वाटी, साखर १ वाटी, लिंबाचा रस अर्धा चमचा, मीठ चिमूटभर.

कृती : पेरूचे दोन तुकडे करून बियांसकट गर काढून वाफवून घ्या. नंतर मिक्सरमध्ये बारीक करून त्यात २ वाटय़ा पेरूच्या गराला १ वाटी साखर, अर्धा िलबाचा रस घालून मिश्रण घट्ट शिजवावे. मिश्रण चकचकीत होत आले की समजावे ते व्यवस्थित शिजले. नंतर बाटलीत भरून ठेवावे. पेरूचा गर काढण्याआधी त्यातील बिया काढून उरलेला पेरू मिक्सरमध्ये बारीक करून घ्यावा. एका पॅनमध्ये साखर व पेरूचा गर घालून घट्ट होईस्तोवर शिजवून घ्यावे. सर्वात शेवटी त्यात िलबाचा रस, चिमूटभर मीठ व जिलेटिन घालून मिश्रण थंड करून बाटलीत भरावे.

टिप: जिलेटिन टाकण्यापूर्वी थोडय़ाशा पाण्यात गरम करून विरघळून घ्यावे.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२०१७३३

साहित्य :
साबुदाणा एक वाटी
जरुरीप्रमाणे रिफाईंड तेल
मीठ
पाणी

कृती :
साबुदाणा चार/पाच तास भिजत ठेवा. भिजल्यावर त्यात चवीनुसार मीठ घालून कालवा. पत्र्याची झाकणे घ्या. त्याला वरून हलकासा तुपाचा हात लावा. या झाकणावर साबुदाणा पसरून घाला. इडलीपात्रात पाणी उकळायला ठेवा. त्यावर चाळणी ठेवा. आणि यावर साबुदाणा पसरून ठेवलेली झाकणे ठेवा. चांगली वाफवून घ्या. साबुदाणा शिजला की या पापड्या सुईच्या साहाय्याने अलगद उचलून काढाव्यात थाळीत/ताटात चांगल्या वाळवून घ्याव्यात. चवीसाठी यात जिरे सुद्धा घालता येते. जरुरीप्रमाणे तळून खाव्यात. चांगल्या कुरकुरीत लागतात.

साहित्य: वेळ: २५ मिनिटे
१ जुडी पातीचा कांदा (कांदे थोडे मोठे असावेत.), अर्धी जुडी पालक, १ जुडी सॅलडची पाने, २ टे. स्पून लिंबाचा रस, थोडी पुदिन्याची पाने, सेलरीच्या दोन काड्या, १ कप ओला मटार, २ टे. स्पून तेल, थोडे किसलेले चीज.मीठ, थोडी मिरेपूड,

कृती: कांदे सोलून मोठ्या फोडी कराव्या. कांद्याची पात व पालकाची पाने धुऊन चिरावी. सॅलडच्या पानांचे हाताने तुकडे करावे. एका पातेल्यात रिफाइंड तेल घालून, त्यावर सर्व भाज्या जरा परता व चार कप पाण्यात शिजवा. मऊ झाल्या की मोठ्या गाळणीने गाळून, त्यातील फक्त पाणी घ्या. वेगळ्या पाण्यात थोडे मीठ टाकून व कणभर सोडा घालून, मटार त्यात शिजवून घ्या व गाळून मटार वेगळा ठेवा. हे गाळलेले पाणी पहिल्या पाण्यात एकत्र करा व उकळत ठेवा. त्यात मीठ, मिरेपूड व लिंबाचा रस घाला. उकळी आल्यावर बाऊलमध्ये थोडे शिजलेले वाटाणे व बारीक चिरलेली सेलरी घालून त्यावर हे गरम गरम सूप ओता. वरुन किसलेले चीज घाला.

साहित्य - एक वाटी मटार, दोन मध्यम आकाराचे उकडलेले बटाटे, मिरच्या आले लसूण क्रश करून प्रत्येकी १ चमचा, फक्त आले पेस्ट अर्धा चमचा, धने, जिऱ्याची पूड प्रत्येकी एक चमचा, बडिशेप पूड पाव चमचा. लिंबू साखर, मीठ तळण्यासाठी तेल, एक ते दीड वाटी मैदा - मीठ व दोन मोठे चमचे तेल घालून कणकेप्रमाणे भिजवून घ्यावा.

कृती - प्रथम मटार उकडून व कुस्करून त्यातच उकडलेला बटाटा कुस्करून घाला. तेल गरम असताना प्रथम आले लसूण मिरची पेस्ट व मग मटार व बटाटे घाला. नंतर मीठ, धने - जिरे पूड, पाव चमचा गरम मसाला, बडिशेप पूड, साखर चिमूटभर व मीठ व लिंबू पिळून छान सारण करून घ्या.

नंतर भिजवलेल्या कणकेची लिंबाएवढी पोळी करून घ्या. त्याच्या तीन ते चार पट्ट्या काढा (सुरीने) प्रत्येक पट्टीवर त्रिकोणी खणप्रमाणे आकार द्या. सामोसाचा आकार द्या. त्यात सारण भरून सामोसा नीट बंद करून घ्या व कढईत तेल घालून त्यात सामोसे गुलाबी रंगावर तळून घ्या. चिंचेच्या आंबट-गोड चटणीबरोबर व हिरव्या चटणीबरोबर गरम गरम सर्व्ह करा. प्रयत्नाने सामोशाचा आकार छान येतो.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य: १ जुडी पालकाची पाने, २ टोमॅटो, १ टी स्पून लिंबाचा रस, ५ कप पाणी, ५-६ लसणाच्या पाकळ्या, १ लहान हिरवी मिरची, फोडणीसाठी तूप १ टी स्पून साखर मीठ.

कृती: वेळ: २५ मिनिटे पालक स्वच्छ धुऊन बारीक चिरा. त्यात टोमॅटो व पाणी घालून सर्व मऊ होईपर्यंत शिजवा. हे सर्व मिश्रण थंड झाले की मिक्सरमध्ये फिरवा, गाळून घ्या. फार दाटसर असू नये. गाळलेल्या मिश्रणात मीठ टाकून उकळत ठेवल्यावर लसणाच्या पाकळ्या व मिरची ठेचून चांगल्या तुपावर थोडा हिंग व लसूण घालून फोडणी तयार करा व ही फोडणी उकळत्या पालकाच्या सूपावर ओता. गॅस बंद करा. झाकण ठेवा. शेवटी लिंबाचा रस व थोडी साखर घाला. हे चटपटीत सूप गरमागरम प्यायला द्यावे.

धने जीरे पावडर १ चमचा, काजू पावडर अर्धा वाटी, मीठ चवीनुसार, कस्तुरी मेथी अर्धा चमचा, हळद छोटा अर्धा चमचा, सुंठ पावडर अर्धा चमचा, लसूण पावडर अर्धा चमचा, दूध पावडर १ वाटी,सायट्रीक ऍसिड पाव चमचा, साखर अर्धा चमचा हळद तिखट चवीनुसार.
हे सर्व भाजून बारीक करून ठेवावे.

गणेशोत्सव-नवरात्रोत्सवातले कायकर्ते असोत, उशिरा कामावरून घरी निघालेले नोकरदार असोत किंवा जिवाची मुंबई करायला बाहेर पडलेले उत्साही तरुण असोत; कितीही रात्र झाली तरी आपली भूक भागवण्यासाठी अंडाभुर्जीची गाडी असणार याची त्यांना खात्री असायची. गरीब असो वा श्रीमंत, सारेच एकदिलाने अंडाभुर्जीच्या गाडीवर हक्काने ताव मारताना दिसायचे.

कुटुंबाला एकत्र आणणाऱ्या या गौरीच्या आगमनाची उत्सुकता लहानथोर सर्वानाच असते. मग काय गौरीचं आवाहन, तिची पूजा ते तिच्यासाठी केली जाणारी सजावट, तिचं नटणं, थटणं, पंचपक्वानांचा केला जाणारा बेत आणि गौरीसाठी जागविलेल्या रात्री असं खूप काही गौरी आपल्यासाठी घेऊन आलेली आहे