साहित्य: १ जुडी पालक, ३ टोमॅटो, वेळ: २० मिनिटे १ लहान कांदा, २ टे. स्पून 'अमूल' बटर, अर्धा कप फेटलेले क्रीम (मलई), पाव टी स्पून मीठ, मिरे पावडर.

कृती: पालक कोवळ्या देठासह निवडून, स्वच्छ धऊन बारीक चिरा. कांदा बारीक चिरा, टोमॅटोच्या फोडी करा. एका मोठ्या भांड्यात थोडेसे बटर घालून त्यात कांदा मऊ होईपर्यंत परता. नंतर त्यात पालक आणि टोमॅटो घाला व ३-४ कप पाणी घालून उकळत ठेवा. चांगल्या उकळ्या आल्या की गॅस बंद करून सर्व मिश्रण पाण्यासहित मिक्सरमध्ये फिरवून एकजीव करा. मोठ्या गाळणीने सर्व मिश्रण गाळा. जरूर वाटल्यास पुन्हा थोडे पाणी वापरा व बेताचे दाटसर सूप तयार करा. गॅसवर उकळत ठेवा. मीठ, मिरेपावडर घालून उकळत असताना त्यात उरलेले बटर घालावे. हे गरम-गरम सूप बाऊलमध्ये घातल्यावर त्यावर फेटलेले क्रीम १- १ टी स्पून घाला.

सर्व एकत्र मिसळावे. १/२ वाटी कुठल्याही प्रकारचे फरसाण/चिवडा/भेळ:-मिक्स घालावे. २ टेबलस्पून चिंचगुळाची गोड चटणी घालावी. १/२ टीस्पून चाट मसाला घालावा व सर्व चांगले मिसळावे. वरून थोडी बारीक शेव व बारीक चिरून कोथिंबीर घालावी. सलादची पाने व फरसाण कुरकुरीत असतानाच लगेच खायला द्यावे. वाढायला थोडा वेळ असल्यास, ओली चटणी व फरसाण मात्र ऐन वेळेस घालावे.

पुरणपोळी म्हटले की कटाची आमटी पाहिजेच. कट म्हणजे पुरण शिजल्यावर जास्तीचे काढलेले पाणी होय. कटाची आमटी ही एक अप्रतिम महाराष्ट्रातील लोकांची खास डिश आहे. कटाची आमटी ही आंबटगोड लागते. ती पुरणपोळीबरोबर किंवा गरमगरम भाताबरोबर सर्व्ह करतात. ही आमटी नुसती खायला पण सुंदर लागते. पुरणपोळी आणि कटाची आमटी खातात. पुरणपोळी चण्याच्या डाळीची, शिवाय गोड. चण्याच्या डाळीने काही जणांना पित्त होते, पोटात वायू धरतो, जडत्व येते. त्यात साखरही भरपूर असल्यामुळे कफ वाढून सुस्ती येऊ शकते. कटाच्या आमटीत मात्र मसाले भरपूर घातले जातात. तमालपत्र, काळे मिरे, दालचिनी या सर्व मसाल्यांमुळे पुरणपोळी पचायला सोपी होते.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य. तयार कट आठ वाट्या, लिंबाएवढीच चिंच, अर्धी वाटी गूळ, दोन चमचे मीठ, एकपाव वाटी सुक्याय खोबऱ्याचा कीस, चार लवंगा, एक छोटा चमचा शहाजिरे, 2-3 दालचिनी तुकडे, 2 तमालपत्र, फोडणीकरिता छोटा डाव तेल, हिंग, मोहरी, हळद, छोटा चमचा लाल तिखट, कढीपत्ता, कोथिंबीर छोटा चमचा तयार पुरण.

कृती. कटात चिंचेचा कोळ घालून तो शिजत ठेवावा. त्यात गूळ घालावा. तिखट मीठ घालावे. लवंग, दालचिनी, शहाजिरे व खोबरे तेलावर परतून घ्यावे व गार झाल्यावर त्याची मिक्सठरवर पूड करावी. ती शिजणाऱ्या कटात घालावी. कढल्यात फोडणी तेल मोहरी, हिंग, हळद घालून खमंगपणे फोडणी करावी. कढीपत्ता घालावा. तमालपत्र घालावीत. तयार पुरण एक चमचा घालून हलवावे. ही फोडणी आमटीत घालावी. आमटी चांगली उकळून शिजल्यावर गॅस बंद करून कोथिंबीर घालावी.
टीप. या आमटीत शेवग्याच्या शेंगा घालण्याची पद्धत आहे. आवडत असल्यास हिंग हळद, मीठ घातलेल्या पाण्यात शेंगांचे बोटभर लांबीचे तुकडे शिजवून घ्यावेत व ते उकळत्या आमटीत घालावेत.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य: ५-६ मध्यम कांदे, २ टी स्पून लोणी, २ टी स्पून कॉर्नफ्लोअर, २ कप दूध, २ कप पाणी, वेळ ३० मिनिटे अर्धी मिरची + मीठ + ३-४ मिरे + थोडे आले सर्व एकत्र वाटून घेणे, १ अंडे फेटून + १ कप दूध, अर्धा कप उकडलेल्या नूडल्स,

कृती: प्रथम कांदा उभा व पातळ चिरावा. लोण्यावर गुलाबी रंगाचा होईपर्यंत परतावा. वाटलेली मीठ-मिरची परतावी. त्यावर दूध व कॉर्नफ्लोअर याची पेस्ट करून घालावी. थोडे पाणी घालून ढवळत राहावे व सूप चांगले उकळवावे. शेवटी फेटलेले अंडे दुधात मिसळून गरम सुपात घालून ढवळावे. बाऊलमध्ये गरम सूप घातल्यावर त्यावर उकडलेल्या नूडल्स घालाव्या. अंडे घातल्यावर सूप पुन्हा उकळवू नये.

साहित्य :

मॅकरोनी, ५० ग्रॅम बटर, ४ क्युब्स चिझ, ओरिगानो, चिली फ्लेक्स, दिड कप दूध.

कृती :

सर्वप्रथम पॅनमध्ये ५० ग्रॅम बटर घालून त्यावर दिड कप दूध घालणे. नंतर त्यात चिझ घालून हे मिश्रण घाटून घेणे.

त्यानंतर दुसर्‍या कढई मध्ये पास्ता पाण्यात उकडवून तो मऊ झाल्यावर त्यात हे मिश्रण घालणे.

त्यानंतर वरुन ओरिगानो व चिलीफ्लेक्स घालणे. मॅक अॅण्ड चिझ पास्ता तयार.

दही व साखर मिसळून घ्यावे. साखर विरघळली की नंतर त्यात दूध, रवा, वेलचीपूड, चारोळी, मीठ, लोणी, रंग व सोडा क्रमाने घालून चांगले मिसळावे. तासभर झाकून ठेवावे. नंतर तुपाचा पातळ हात सारवलेल्या भांड्यात मिश्रण ओतावे. मध्यम गरम ओव्हनमध्ये अर्धा तास हा केक भाजावा. गार झाल्यानंतर खा.

कुरमूरे थोडे गार झाले कि आधी त्यात सुके पदार्थ घालावेत. चवीपुरते मिठ, फरसाण, तळलेले शेंगदाणे आणि शेव घालून मिक्स करावे. नंतर मिरच्या, कैरी, कांदा, कोथिंबीर आणि लिंबाचा रस घालून मिक्स करावे. खुप जास्त वेळ मिक्स करू नये. लगेच सर्व्ह करावे. भेळ तयार केल्यावर लगेच खावी. भेळ तयार करून ठेवल्यास ती नरम पडेल.

साहित्य : गव्हाचा रवा २ वाटया, तूप २ मोठे चमचे, गुळ २ वाटया

कृती : तूप व गुळ एकत्र मंद आचेवर ठेवावे. गुळ विरघळल्यानंतर त्याला छोटे बुडबुडे येईपर्यंत थांबा. नंतर त्यात थोडे थोडे करून गव्हाचे पीठ घाला आणि हलवत रहा. ह्या सर्व मिश्रणाचा गोळा तयार झाला की खाली उतरवून थाळीत थापून घ्या. नंतर त्याच्या वडया पाडा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

मैद्यामध्ये गरम तेलाचे मोहन आणि मीठ घालून मैदा भिजवून ठेवावा. कोथिंबीर निवडून, धुऊन, चिरून घ्यावी. कढईत अर्धा डाव तेल गरमकरून मोहरी, हिंग, हळदीची फोडणी करावी. त्यात चिरलेली कोथिंबीर घालून दोन वाफा आणाव्या. त्यात लाल तिखट, चारोळी, मीठ, गरम मसाला, डाळीचे पीठ, मीठ घालून भाजीप्रमाणे परतावे. गॅस बंद करून लिंबाचा रस घालून सारण सारखे करून गार करावे.

प्रथम लोखंडी कढईत तेल घालून त्यात सालीचा किस चांगला कुरकुरीत होईपर्यंत परतून घ्यावा. मग तो काढून घ्यावा. त्यानंतर कढईत तीळ व खोबऱ्याचा कीस चांगला परतावा. एका बाऊलमध्ये वरील सर्व साहित्य एकत्र करून ही चटणी चांगली कालवावी. भात- पोळीबरोबर हे तोंडीलावणे चांगले लागते.