विदर्भातिल नागपूरची मोदकांची आमटी खासियत आहे. त्याचीच ही रेसिपी.
मोदकाच्या पारीसाठी साहीत्य : एक वाटी डाळीचे पीठ,एक छोटा चमचा तिखट, एक छोटा चमचा मीठ, चिमूटभर हींग, एक छोटा चमचा हळद.
कृती : डाळीच्या पीठात सांगितलेले साहीत्य घालून थोड्या पाण्यात तेलाचा हात लावून घट्ट गोळा करणे.
सारणासाठीचे साहित्य : एक वाटी किसलेले सुके खोबरे,एक चमचा भाजून घेतलेली व बारीक करून घेतलेली खसखस ,चवीनुसार तिखट-मीठ,मूठभर बारीक चिरलेली कोथिंबीर, चिमूटभर साखर.कृती : एका मोठ्या बाऊलमध्ये वर दिलेले सारणाचे सर्व साहित्य एकत्र मिसळून हे सारण तयार करावे.
मोदकांची कृती : पारीसाठीचे भिजवलेले पीठ पुरीपेक्षाही निम्मी लाटी घेऊन त्याची उकडीचे मोदक भरुन घेतो तश्या पद्धतीने तयार सारण भरुन छोटे छोटे मोदक यार करुन घ्यावेत.
ग्रेव्हीसाठी साहित्य : एक कांदा उभा चिरुनघ्या,एक वाटी कीसलेले सुके खोबरे,अर्धी वाटी शेंगदाणे, ५ - ६ पाकळ्या लसूण, अर्धी तीळ.
कृती : वर दिलेले सर्व साहीत्य एकएक करुन तेलावर परतून घ्या. व थंड झाल्यावर मिक्सरमध्ये बारीक वाटून त्याची पेस्ट करा.
आता गॅसवर एका पॅनमध्ये फोडणीसाठी तेल गरम करून घ्या. त्या गरम तेलात मोहरी, हिंग घालून परतून खमंग तडका फोडणी करा. नंतर त्याच पॅनमध्ये मिक्सरवर वाटलेली पेस्ट चांगली परतून घ्या. नंतर त्यात आपल्याला हवे तेवढे सरसरीत होण्यासाठी पाणी घाला. त्यात मीठ तिखट चवीप्रमाणे घालून, बारीक चिरलेली कोथिंबीर घाला. हा रस्सा चांगला उकळल्यावर त्यात वरील मोदक सोडा. गॅस बारीक करुन ५ मिनीटे हे मोदक शिजू द्या.

अशी ही मोदकाची आमटी, गरम गरम भाकरी, त्यावर लोण्याचा गोळा,आणि लसणाची ओली पाट्यावर वाटलेली चटणी घालून सर्व्ह करा.

साहित्य: ४ टोमॅटो, २ टेबलस्पून घरची साय, लहान अर्धा कप दूध, मीठ-मिरपूड चवीनुसार.

कृती: टोमॅटोच्या मोठ्या फोडी करून कुकरच्या भांड्यात घालून मऊ शिजवून घ्या. गार झालं की त्यात साय आणि दूध घालून मिक्सरमध्ये वाटून घ्या. गाळून त्यात मीठ-मिरपूड घाला आणि मंद आचेवर उकळा.

साहित्य : पालक, उडदाची डाळ,हिरवी मिरची, कांदा, जिरे, चवीनुसार मीठ.

कृती : आदल्या रात्री उडदाची डाळ पाण्यात भिजवत ठेवा.

प्रथम पालकाची जुडी छान पाण्याने धुवून, चिरुन थंड पाण्यात ठेवून द्या. (पालक थंड पाण्यात ठेवला असता त्याचा हिरवा रंग तसाच छान राहतो.) त्यानंतर एका वाडग्यामध्ये रात्रभर भिजवलेली उडदाची डाळ आणि एक - दोन हिरव्या मिरच्या थोडेसे पाणी घालून मिक्सर मध्ये फिरवून त्याची पेस्ट बनवून घ्या. व त्यामध्ये चिरलेला पालक, जिरे, बारिक चिरलेला कांदा आणि चवीनुसार मीठ घालून या मिश्रणाचे पळीने गोल गोल गोळे तेलात सोडून हे वडे छान तळून घ्या. आणि हिरवी चटणी किंवा सॉस बरोबर सर्व्ह करा.

प्रथम चिकन साफ करून त्याचे बारीक चौकोनी तुकडे करून घ्यावेत. एका भांड्यात वर सांगितलेल्या प्रमाणानुसार अंड्यातला पांढरा भाग, वाईन, मीठ, साखर, कॉर्नफ्लोअर, अजिनोमोटो व सोयासॉस एकत्र करावे. नंतर हे मिश्रण चिकनला लावून अर्धा तास बाजूला ठेवावे.

साहित्य : तांदूळ २ वाटय़ा, तेल २ चमचे, काळीमिरी १ चमचा, लवंगा- ५-६, बारीक चिरलेला लसूण १ चमचा, लिंबाचा रस अर्धा चमचा, मीठ, साखर चवीनुसार.

कृती : सर्वप्रथम २ वाटी तांदूळ मंद आचेवर काळपट भाजून घ्या. तो जळायला नको, नंतर गरम पाण्यात टाकून त्याला अर्धा तास भिजवत ठेवा. एका पॅनमध्ये तेल तापवून त्यामध्ये काळीमिरी, लवंग, बारीक चिरलेली लसूण परतून घ्या. नंतर यात १/२ लिंबाचा रस, मीठ, साखर घालून ३ कप पाणी घालून उकळा. पाणी उकळल्यावर भिजवलेला तांदूळ घालून शिजवा व रायत्याबरोबर किंवा तसाही खायला छान लागतो.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

भंडारी भातोडे
हा प्रकार विदर्भातल्या भंडारा जिल्ह्य़ात पाहायला मिळतो.

साहित्य : तयार भात ४ वाटय़ा, भरडलेले धणे २ चमचे, जिरे पावडर १ चमचा, जाडसर कुटलेल्या हिरव्या मिरच्या ४ ते ५, लसूण-आलं २ चमचे, जाडसर कुटलेली सोप २ चमचे, बारीक चिरलेले कांदे ३ वाटय़ा, तांदळाचे पीठ अर्धी वाटी, आमचूर पावडर, मीठ चवीनुसार, कोथिंबीर, तेल तळायला, हळद छोटा अर्धा चमचा,

कृती : तांदळाचे पीठ सोडून सर्व जिन्नस एकत्र करा. यानंतर हलक्या हाताने तांदळाच्या पिठीच्या साहाय्याने वडे थापून मंद आचेवर डीप फ्राय करा व दहय़ाच्या चटणीबरोबर खायला द्या.

टीप : वडे तळताना दोनदा तळले तर जास्त खुसखुशीत होतात. जसे वडे झाल्यावर तेलातून अर्धकच्चे काढून घ्या, सव्‍‌र्ह करतेवेळी ओल्या हाताने हलकेच दाबून परत तळा. आमचूर घरात नसेल तर त्यात दही, लिंबू, सायट्रिक अॅेसिड घातलं तरी चालू शकेल.
भात कसा शिजवावा?

कुकरमध्ये एकाच भांडय़ात मऊ आणि फडफडीत भात शिजवायचा असेल तर कुकरमध्ये भांडय़ाच्या खाली एक चमचा ठेवा, जेणेकरून ते भांडे कलते होऊन व ज्या भागात पाणी जास्त आहे तो भात मऊ होईल. आणि ज्या भागात पाणी कमी आहे, तो भात फडफडीत होईल.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

तांदळाचे सूप(पेज)
साहित्य : भात शिजवताना थोडे जास्त पाणी घालून त्यावरचे पाणी काढून घ्यावे. (पाणी घट्टसर असावे) तांदळाचं पाणी ५ वाटय़ा, मीठ, साखर चवीनुसार, दही २ चमचे, कोथिंबीर पाव वाटी, फ्रेश क्रीम ४ चमचे, भिजवून तळलेले तांदूळ २ चमचे.
कृती : भातावरचे पाणी उकळायला ठेवून त्यात दही, चवीनुसार मीठ, साखर घालणे, सव्‍‌र्ह करते वेळी त्यात वरून फ्रेश क्रीम, तळलेले तांदूळ, कोथिंबीर घालून सव्‍‌र्ह करावे.
टीप : दही घालण्याआधी घुसळून घ्यावे. तांदूळ तळल्यानंतर त्याला टीपकागदावर टिपून घ्यावे. त्यामुळे सुपावर तेलाचा तवंग दिसणार.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

गहू ७-८ तास भिजत घालावे. नंतर ते उपसून १५ मिनिटे ठेवावे. त्या गव्हाला उकड द्यावी. चांगले बोटचेपे झाल्यावर ते चाळणीत उपसून ठेवावे. पातेलं चांगले तापवून घेउन त्यात तेल घालावे. तेल चांगले तापले की त्यात फोडणीला दालचिनी, लवंग टाकावी. नंतर तमालपत्र व शहाजिरे टाकावे. त्यानंतर त्यात हिंग टाकून थोडासा कांदा टाकावा. त्यावर हळद, तिखट टाकावे व नंतर बाकीचा कांदा, गहू, वाटलेला मसाला घालून चांगले परतावे. त्यानंतर गहू बुडतील एवढे उकळते पाणी घालावे. त्यात थोडासा गुळ घालावा आणि उकळून द्यावे. पाणी आटत आले की त्यात मीठ घालावे. काजू व अक्रोडचे तुकडे घालावे. नंतर ते सगळे मिश्रण चांगले घाटावे व त्यावर झाकण ठेउन चांगली वाफ येउन द्यावी. नंतर झाकण काढून मसालेभातावर नारलाचे दूध घालून झाकण ठेवावे. थोडा वेळ गॅस बंद करुन २ मिनिटांनी परत त्याला चांगले घाटून झाकण ठेउन पुन्हा एक वाफ द्यावी व गॅस बंद करावा.

साहित्य :

५०० ग्रॅम मैदा
१२५ ग्रॅम पिठीसाखर
३ टे. चमचा घट्ट डालडाचे मोहन
अर्धा चमचा मीठ
४-५ वेलदोड्याची पूड

पाककृती :

डालडा तूप फेसून घ्या. नंतर त्यात पिठीसाखर घालून फेसा. नंतर त्यात मैदा व इतर वस्तू घालून दुधात किंवा पाण्यात पीठ घट्ट भिजवा. नंतर तासाभराने चांगले मळून शंकरपाळे करून तेलात तळावे.