खाद्ययात्रा

ज्वारीच्या लाहय़ांमध्ये कचकच असते म्हणून त्या पाण्यातून काढून घ्याव्यात. म्हणजे त्यातील वाळू पाण्यात निघून जाते.

साहित्य:- दोन वाट्या बासमती वा दिल्ली राइस, एक वाटी ते दीड वाटी मटार, पाव वाटी काजू, धने - जिरे पूड, लाल तिखट पाव चमचा हळद, तेल, मीठ, फोडणीचे साहित्य तूप, खोबरे - कोथिंबीर, कढीलिंब, एक चमचा साखर वा गूळ.

कृती:- प्रथम कढईत वा पातेल्यात तेल घालावे. दिल्ली राइस स्वच्छ धुऊन अर्धा तास निथळत ठेवावा. तेलात मोहरी - जिरे - हिंग - हळद घालावी व त्यावर तांदूळ व मटार घालून ४-५ मिनिटे घालून परतून घ्यावे. कढीपत्ता, काजू, तिखट पाव चमचा, धने जिरे पूड १-१चमचा मीठ साखर घालून तांदूळ चांगला परतावा. अंदाजे ५ वाट्या पाणी उकळवून ते तांदळावर घालावे. भात मसालेदार हवा असल्यास 1 चमचा गोडा मसाला घालावा व मंद गॅसवर ढवळून झाकण घालून भात शिजवावा. १-२ चमचे तूप वरतून सोडावे. भात वाढल्यावर वर कोथिंबीर व खोबरे घालून वाढावा. भात मऊ आवडत असल्यास आंबेमोहोर वापरावा. टोमॅटोचे सार वा कढीबरोबर हा भात छान लागतो. आवडत असल्यास जिरे व कोरडे खोबरे भाजून व मिक्सऊरमध्ये बारीक करून तेही मसाले भातात घालावे. अंदाजे एक ते दीड चमचा, त्यामुळे भाताला खमंगपणा येतो. याच पद्धतीने आपल्या आवडीची भाजी घालून मसालेभात करू शकतो.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

ओट्सचा उपमा बनवण्याचे साहित्य व कृती..

कांदा पोह्याचे पोहे भिजवायचे. थोड्या वेळाने त्यात हिरवी मिरची,कोथिंबीर, आले,लसुण पेस्ट टाकणे. हळद,हिंग हवे असल्यास तिखट,धने जीरे पुड,थोडा चाट मसाला, मीठ घालावे. थोडे तेल टाकून मळून घ्यावे. गोळे करुन तेलात मंद गँसवर तळून घ्यावेत. हिरवी चटणी, गोड चटणी, शेजवान चटणी,टोमॅटो सोस बरोबर खायला घ्यावे. खमंग लागतात. ह्यात उरलेला भात उकडलेला बटाटा पण मिक्स करु शकतो.

साहित्य: १ कप मैदा, १ कप कणीक, ६ टे. स्पून डालडाचे मोहन, १/४ कप किसलेले चीझ, १ लहानसा फ्लॉवर, १ गाजर, १ वाटी मटारचे दाणे, १ कांदा, ३/४ हिरव्या मिरच्या, लहानसा आल्याचा तुकडा, २/४ लसूण पाकळ्या, थोडा पुदिना, कोथिंबीर.

कृती: सर्व भाज्या किसुन घ्या. मटारचे दाणे व भाज्या थोडे मीठ घातलेल्या पाण्यात वाफवून घ्याव्यात. नंतर सर्व मिश्रण घोटून घ्यावे. पाणी अजिबात राहू देऊ नये.
नंतर त्यात मीठ, मिरच्या, आले, लसूण, पूदिना वगैरे घालून मिश्रण ढवळावे, चीझही घालावे. नंतर मिश्रण थंड होऊ द्यावे.
पिठात थोडे मीठ व मोहन घालून पोळ्यांच्या कणकेसारखी कणीक भिजवावी.
फुलक्याच्या आकाराच्या दोन पोळ्या करुन, मधे सारण पसरुन, कातण्याने कापून परोठे शेकावे. बाजूने तूप सोडावे.
उलटताना फार जपून व बेताने उलटावेत. हे परोठे चवीला फारच सुंदर लागतात.

साबुत मसूरकी दाल
साहित्य ः एक वाटी मसूर, तीन टोमॅटो, अर्धी वाटी कोथिंबीर, हळद, तिखट, मीठ, पंजाबी गरम मसाला, आमचूर, तूप, जिरे, हिंग, आले.
कृती ः कुकरमध्ये एक वाटी मसूर, दोन वाट्या पाणी, टोमॅटो चिरून, हळद व मीठ घालून शिजवा.
मग नंतर जरा ठेचून घ्या व थोडे पाणी घालून उकळायला ठेवा.
मग त्यात तिखट, पंजाबी गरम मसाला व हिंग घाला.
त्यावर तूप-जिऱ्याची कडकडीत फोडणी घाला. वर भरपूर कोथिंबीर घाला.
आल्याचे लांब लांब, बारीक तुकडे करून त्यात घाला.
गरम भाताबरोबर किंवा पराठ्याबरोबर खायला द्या.
संजीव वेलणकर.
९४२२३०१७३३

पंजाबी दाल
साहित्य ः अर्धी वाटी चणाडाळ, एक दुधी भोपळा, दोन कांदे किसून, दोन टोमॅटो किसून, कोथिंबीर, पंजाबी गरम मसाला, हळद, तिखट, मीठ अर्धा इंच आले, तेल, मोहरी, जिरे, आमचूर.
कृती ः चणाडाळ, दुधीचे तुकडे, हळद, मीठ घालून हे सर्व कुकरमध्ये शिजवा. नंतर तेलाची फोडणी करा. त्यात कांदा लाल होईपर्यंत परतून घ्या. किसलेला टोमॅटो घालून तेल सुटेपर्यंत परता. मग त्यात शिजलेली डाळ, पंजाबी गरम मसाला, हळद, तिखट, मीठ, आमचूर घाला. एक उकळी आली, की वरून भरपूर कोथिंबीर व बटर घाला. ही दाल गरम भाताबरोबर खायला द्या.
संजीव वेलणकर.
९४२२३०१७३३

कणसाची आमटी
साहित्य ः एक मोठे कणीस, अर्धी वाटी ओले खोबरे, दोन मिरच्या, अर्धी वाटी कोथिंबीर, दोन आमसुले, तूप, जिरे, मोहरी, गोडलिंब, मीठ, अर्धी वाटी अननसाचे तुकडे, हिंग.
कृती ः कणसाचे गोल काप करून वाफवा किंवा कणीस वाफवून मग त्याचे तुकडे करा. खोबरे, मिरच्या व कोथिंबीर हे वाटून घ्या.
कढईत तुपाची जिरे, मोहरी घालून फोडणी करा. त्यात गोडलिंब घाला. ज्या पाण्यात कणीस वाफवले होते, ते पाणी घाला किंवा साधे पाणी घाला. मग त्यात मीठ, आमसूल, अननसाचे तुकडे घाला व उकळवा. गरम भाताबरोबर खायला द्या.
संजीव वेलणकर.
९४२२३०१७३३

चणाडाळ आमटी
साहित्य ः एक वाटी चणाडाळ, दोन चमचे मूगडाळ, अर्धी वाटी ओले खोबरे, पाव वाटी ओल्या खोबऱ्याचे काप, एक चमचा किसलेले आले, 2-3 लवंगा, एक-दोन दालचिनीचे तुकडे, एक मसाला वेलची, मीठ, साखर, एक मोठा चमचा लिंबाचा रस, दोन मोठे चमचे तूप, अर्धा चमचा जिरे, 5-6 सुक्यान लाल मिरच्या.
कृती ः खोबऱ्याचे काप, चणा डाळ व मूग डाळ एकत्र करून मऊ शिजवून घ्या. तूप तापवा. त्यात जिरे, लवंगा, वेलची, दालचिनी घालून परतवा. मग त्यात लाल मिरच्यांचे तुकडे, खोबरे व आले घालून परतून घ्या. मग त्यात शिजलेली डाळ घालून लागेल तसे पाणी घाला. एक-दोन मिनिटे उकळी येऊ द्या. खायला देताना लिंबाचा रस घाला.
संजीव वेलणकर.
९४२२३०१७३३

साहित्य- कणिक एक पाव, गूळ, तूप व वेलची पूड.
कृती- कणीक व त्यात थोडे डाळीचे पीठ टाकावे. चवीला थोडे मीठ टाकावे. नंतर गुळाचे घट्ट पाणी तयार करावे. कणकेच्या निम्मे गूळ घ्यावा. कणकेत गरम तुपाचे मोहन घालावे व तूप कणकेला चांगले चोळावे. नंतर गुळाच्या पाण्याने कणिक घट्ट भिजवून ठेवावी. अध्र्या तासाने अंदाजाने गोळे तयार करावे, एकेका गोळ्याची पोळी लाटावी. पोळी जरा जाडसर असावी. नंतर कातणीने शंकरपाळे कापावे व तुपात मंदाग्नीवर तळावे. मंद तळल्याने शंकरपाळे खुसखशीत होतात. मुलांना डब्यात देण्यास चांगला पदार्थ आहे. खूपच चविष्ट लागतात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य:- २०० ग्रॅम किसलेले पनीर, २०० ग्रॅम सिडलेस खजूर,दोन वाट्या पिठीसाखर,अर्धी वाटी ओल्या नारळाचा चव, एक वाटी फ्रेश क्रीम, अर्धा चमचा वेलदोडा पावडर , अर्धी वाटी डेसिकेटेड कोकोनट.

कृती:- प्रथम खजूर चिरुन घेऊन मिक्सरमधुन बारीक करावा. एका फ्राय पॅनमध्ये फ्रेश क्रीम घालून त्यात खजुराचा मिक्सरवर करून घेतलेला लगदा, ओल्या नारळाचा चव (खोबरे) आणि किसलेले पनीर हे सर्व घालुन नीट परतुन घ्यावे. उतरवुन कोमट झाले की त्यात पिठीसाखर अन वेलची पुड घालुन लाडु वळावे. अन थोड्या डेसिकेटेड खोबर्याकच्या किसात घोळवुन घ्यावे.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

दाक्षिणात्य पदार्थांचा मनापासून आस्वाद घेण्यात, दाक्षिणात्यांच्या खालोखाल महाराष्ट्रीय लोकच सगळ्यात पुढे असतील असं मला नेहमी वाटतं. महाराष्ट्रात हल्ली घरोघरी इडली-सांबार, मसाला डोसा, उत्तप्पा आदी पदार्थ नियमितपणे होत असतात. हे पदार्थ तसे करायला सोपे तर असतातच शिवाय चवदारही लागतात. त्यातीलच एक सगळ्याचाच आवडता पदार्थ म्हणजे उत्तपा.