साहित्य: आटवलेलं दूध ( अर्धा लिटर होल मिल्क आटवून निम्मं करून घ्यावे. ),काळ्या बिन बियाच्या खजुराचे छोटे तुकडे , थोडा खजूर बारीक वाटून , थोडा मध,केळं, चिकू, द्राक्ष, किवी, सफरचंद, याचे छोटे छोटे तुकडे डाळिंबाचे, दाणे,थोडा सुका मेवा आणि वासासाठी वेलची पावडर.

कृती: आटवलेल्या दुधात वाटलेला खजूर आणि मध मिक्स करून घ्यावे. वेलची पावडर घालावी. एका उभ्या ग्लासात प्रथम फळांचे तुकडे , खजुराचे तुकडे परत फळांचे तुकडे असं लेअरिंग करावं. नंतर हळुवारपणे आटवलेलं दूध त्यावर घालावं. वरून थोडा सुका मेवा, डाळिंबाचे दाणे सजावटी साठी घालावेत. आपले हेल्दी फ्रुट डेझर्ट तयार आहे.

साहित्य: एक वाटी टोफूचे तुकडे, १/२ वाटी बारीक चिरलेली मेथीची पानं, एक चमचा आलं-लसूण मिरची ठेचा, चवीला मीठ, एक चमचा तेल, कणीक.
कृती: टोफू, मेथी, ठेचा, मीठ, तेल एकत्र करून कुस्करावं, मावेल तितकी कणीक मिसळून पराठे करावे. वाटल्यास पराठे भाजताना तव्यावर दोन्ही बाजूंनी तेल सोडावं.
* मेथीऐवजी पालक किंवा माठाची पानं वापरता येतील.
* आलं-लसणीऐवजी थोडा कच्छी दाबेली मसाला आणि मीठ घातलं तरी चालेल.
* टोफूतच मावेल तेवढी कणीक भिजवून साध्या पोळ्या किंवा पुऱ्या कराव्या. चव किंवा पोत बदलत नाही.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य :- १ टिन स्वीट कॉर्न, २ मोठे चमचे कॉर्नफ्लावर, २ मोठे चमचे लोणी, १/२ छोटा चमचा अजीनोमोटो पावडर, १/२ कप पत्ता कोबी, १ गाजर, १ कांदा, २ चीज क्यूब.

पाककृती :- कोबी, गाजर व कांदा बारीक चिरुन घ्या. १/२ कप पाण्यात कॉर्नफ्लावर टाका. एका भांड्यात टिनमधील स्वीट कॉर्न, कॉर्नफ्लावर व ६ कप पाणी टाकून गॅसवर ठेवा. उकळी आल्यावर लोणी, अजीनोमोटो पावडर टाकून १० मिनीटे शिजवा. कांदा, गाजर, व कोबी टाकून ५ मिनीटे शिजवा गॅस बंद करून किसलेले चीज टाका. गरम-गरम वाढा.

रेस्टॉरण्टमध्ये मेन्यू कार्ड पाहिल्यावर आपल्यालाही असे पदार्थ जमतील का असं अनेकदा वाटतं. पण आपण जर ग्रेव्ही घरच्या घरी बनवू शकलो तर हॉटेल सारखे पदार्थ घरी करू शकतो. स्वयंपाकाचा अविभाज्य भाग म्हणजे वाटण जे आज काल ग्रेव्हीज म्हणून प्रसिद्ध आहे. ज्या भागात जो पदार्थ पिकतो त्या पदार्थाचा त्या भागातल्या ग्रेव्हीमध्ये वापर केला जातो.

साहित्य - मेथीची पाने - १ वाटी, बेसन / चणा डाळीचे पीठ - २ चमचे, वाटलेली हिरवी मिरची / लाल तिखट - चवीनुसार, मीठ - चवीनुसार
तीळ - १ चमचा, हिंग - १/२ लहान चमचा, हळद - १ लहान चमचा, कणिक / गव्हाचे पीठ - १ १/२ वाटी.

कृती - मेथीची पाने स्वच्छ धुऊन बारीक चिरावीत. त्यात मीठ, हिंग, हळद, मिरची पेस्ट / तिखट कालवावे. त्यात तीळ, बेसन आणि कणिक घालून गोळा मळून घ्यावा. हे पीठ थोडेसे चिकट होते त्यामुळे तेलाचा हात लावून छोटे गोळे बनवावेत आणि कणिक अथवा तांदळाच्या पिठावर लाटावेत. तेल, तूप, लोणी किंवा वनस्पती तुपावर खरपूस भाजावेत. सोबत घट्ट दही किंचित मीठ आणि तिखट भुरभुरून वाढावे.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

हिरव्या पालेभाज्या असे नुसते नाव घेतल तरी मुलांच्याच काय पण मोठ्यांचे चेहेरे पण जरा तिरकेच होतात. कोणत्याही दुसऱ्या भाजीमध्ये नसतील एवढी पोषणतत्वे या पालेभाज्यांमध्ये असतात. हिरव्या रंगामध्ये जीवनसत्त्व अ, ब, क, ई जीवनसत्त्व आढळून येतात. यात लोह, खनिजे, झिंक मुबलक प्रमाणात असल्यामुळे डॉक्टर आपल्या रोजच्या जेवणात जास्तीत जास्त पालेभाज्यांचा वापर करा असे सांगतात.

हिवाळ्यात भाजी बाजारात गाजर आणि वाटाणे भरपूर असतात. गाजर आणि वाटण्याची कोरडी भाजी मस्तच लागते. पण गेल्या रविवारी सौ. ने विचारले. गाजर, मटर (वाटाणे) घालून उपमा करू का? मी म्हणालो, उपम्याच्या जागी यांचे परांठे केले तर कसे लागतील. सौ.ला ही कल्पना आवडली.

साहित्य: गाजर २५० ग्रम, मटार (वाटाणे) १ वाटी, चुकुंदर(बीट) १ मोठे. , हळद, हिरवी मिरची २, लसूण, अदरक, तिखट २ चमचे (चवीनुसार), गरम मसाला (१ चमचा), कसूरी मेथी (२ चमचे) शिवाय कणिक (किती परांठे बनवायचे, याचा अंदाज घेऊन (आम्ही दिल्लीकर परांठ्यात भरपूर मिश्रण भरतो, मुंबईकर बहुतेक कमी भरतात) मळून घ्यावी. शुद्ध गायीचे तूप किंवा लोणी पराठ्यांवर लावण्या साठी. अदरक, लसूण, हिरवी मिरचीचे पेस्ट करून घ्यावे. मीठ चवीनुसार.

शेपू या भाजीस “आहारीय केरसुणी’ म्हणतात. पोटात अडथळा निर्माण करणाऱ्या वायूचे नि:सरण उत्तम प्रकारे ही भाजी करते. पोटात गॅस होणे, अजीर्ण, क्षुधामांद्य, कृमी अशा अनेक पचनाच्या तक्रारींवर शेपू गुणकारी समजली जाते.

साहित्य: वेळ: २५ मिनिटे
१ जुडी पातीचा कांदा (कांदे थोडे मोठे असावेत.), अर्धी जुडी पालक, १ जुडी सॅलडची पाने, २ टे. स्पून लिंबाचा रस, थोडी पुदिन्याची पाने, सेलरीच्या दोन काड्या, १ कप ओला मटार, २ टे. स्पून तेल, थोडे किसलेले चीज.मीठ, थोडी मिरेपूड,

कृती: कांदे सोलून मोठ्या फोडी कराव्या. कांद्याची पात व पालकाची पाने धुऊन चिरावी. सॅलडच्या पानांचे हाताने तुकडे करावे. एका पातेल्यात रिफाइंड तेल घालून, त्यावर सर्व भाज्या जरा परता व चार कप पाण्यात शिजवा. मऊ झाल्या की मोठ्या गाळणीने गाळून, त्यातील फक्त पाणी घ्या. वेगळ्या पाण्यात थोडे मीठ टाकून व कणभर सोडा घालून, मटार त्यात शिजवून घ्या व गाळून मटार वेगळा ठेवा. हे गाळलेले पाणी पहिल्या पाण्यात एकत्र करा व उकळत ठेवा. त्यात मीठ, मिरेपूड व लिंबाचा रस घाला. उकळी आल्यावर बाऊलमध्ये थोडे शिजलेले वाटाणे व बारीक चिरलेली सेलरी घालून त्यावर हे गरम गरम सूप ओता. वरुन किसलेले चीज घाला.

पाव कप पाण्यात वरील सर्व सामग्री मिक्स करून १ तासासाठी ठेवावे. मग मंद आचेवर भाजून ते एअरटाईट बरणीमध्ये भरून ठेवावे.