खाद्ययात्रा

भावनगरी मिरचीला उभे कापून आतल्या बिया काढाव्यात. एका भांडय़ात पनीर, बटाटे, तिखट, काजू- बेदाणे, मीठ टाकून एकजीव करून घ्यावे.

तांदूळ स्वच्छ धुऊन घ्या. वाळवून घ्या. ते नीट वाळले की दळून घ्या. उडीद डाळ भाजून घ्या आणि मग दळून घ्या. तांदूळ, उडीद डाळ यांचं पीठ नीट मिसळून घ्या.

साहित्य : एक पेला तांदूळ, अर्धा वाटी कापलेले सोडे, दोन पेले नारळाचे दूध, एक टीस्पून लसूण पेस्ट,तिखट,दोन मोठे कांदे,८ लवंगा,८ मिरे,दोन बडी वेलची, ४ हिरव्या वेलच्या,दोन काड्या दालचिनी,दोन तमालपत्र,एक टी स्पून शहाजिरे,हळद,चवीनुसार मीठ,चवीपुरती साखर,दोन पाकळ्या लसूण.

कृती ः प्रथम एक पेला तांदूळ धुऊन निथळत ठेवावे. मग अर्धी वाटी सोडे धुऊन त्याला हळद,मीठ,लसूण पेस्ट चोळून थोडा मसाला लावावा. धुतलेल्या तांदुळाला हळद,मीठ,तिखट आणि एक टी स्पून शहाजिरे चोळून ठेवावे.

ज्या भांड्यात खिचडी करायची आहे ते भांडे जाड बुडाचे असावे. भांडे गॅसवर ठेऊन त्यात एक डाव तेल किंवा तूप घालून त्यात आठ लवंगा,आठ मिरे,तमालपत्र, ४ हिरव्या वेलच्या घालून फोडणी करावी. मग त्यात मसाला लावलेले सोडे घालावे. सोडे चांगले परतावे व त्यात तांदूळ घालावेत. तांदूळ चांगले परतून झाले की उकळलेले नारळाचे दूध घालावे. भात तयार झाला की त्यात दोन लवंगा, दोन वेलच्या,दोन दालचिनी काड्या ह्यांची पावडर करुन घालावी. आणि चिरलेली कोथिंबीर घालून सोड्याची खिचडी सर्व्ह करावी.

साहित्य: जिलेबी 8, मॉगो ऑस्क्रीम, स्ट्राबेरी ऑस्क्रीम, ड्रायफ्रुट.

कृती: एका सिलीकॉन मोल्ड मध्ये खाली जिलेबी ठेवा. मग त्यावर स्ट्राबेरी ऑस्क्रीम टाका. मग पुन्हा एक जिलेबी ठेवा. मॉगो ऑस्क्रीम घाला. त्यावर एक जिलेबी ठेवा. फ्रिजर मध्ये १ तास सेट करायला ठेवा. १ तासाने सर्व्ह करा.

साहित्य:- कोवळी तोंडली पाव किलो, अर्धी वाटी नारळाचा चव, पाव वाटी दाण्याचे कूट, चिंचेची दोन बुटूक , मीठ व चिरलेला गूळ चवीप्रमाणे, लाल तिखट एक चमचा, गोडा मसाला दोन चमचे, तेल 4-5 चमचे, बारीक चिरलेली कोथिंबीर, कढीपत्ता.

कृती:- तोंडल्याला भरल्या वांग्याप्रमाणे उभे दोन काप द्यावेत व ती कुकरमध्ये कोरडीच थोडी वाफवून घ्यावीत. खोबरे, दाण्याचे कूट, चिंच, गूळ, मीठ, थोडी कोथिंबीर एकत्र वाटावे. त्यात तिखट, मसाला घालून कालवावे. तोंडल्यात हा मसाला भरावा. कढईत तेल, हिंग, मोहरी घालून फोडणी करावी. हळद घालावी. कढीपत्ता घालावा. मग त्यात भरलेली तोंडली घालून हलवावे. उरलेला मसाला व अर्धी वाटी गरम पाणी घालून मंद गॅसवर, झाकण ठेवून भाजी शिजवावी. तोंडली किंचित वाफवलेली असल्याने भाजी फार शिजवू नये. या भाजीसाठी तोंडली न वाफवताही घेऊ शकता. तयार भाजीवर ओले खोबरे, कोथिंबीर घालून गरमागरम भाजी वाढावी.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

मोड आलेली मेथी शरीरासाठी अत्यंत फायदेशीर असते. विशेषतः मधुमेहाच्या आजारात, कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी ही मेथी उपयुक्त ठरू शकते. वजनाची चिंता असणाऱ्यांना मोड आलेल्या मेथीचे पदार्थ विशेष फायद्याचे ठरतात. आपल्या वाढणाऱ्या वजनाची, ब्लडशुगर आणि कोलेस्टेरॉलची काळजी वाटू लागली असेल तर यावर एक उत्तम उपाय आहे,

साहित्य:

दोन वाट्या गहू,
२ मोठे कांदे
तेल
हिंग, हळद, तिखट
अर्धी वाटी नारळाचं दूध
मीठ
गुळ
ओलं खोबरं
कोथिंबिर
काजू
अक्रोडचे तुकडे
साजूक तूप
मसाल्यासाठी : कांदा, सुकं खोबरं, आलं, लसूण, दालचिनी, लवंग, तमालपत्र, मसाला वेलची, लवंग, शहाजिरे, बडिशेप.

कृती:

गहू ७-८ तास भिजत घालावे. नंतर ते उपसून १५ मिनिटे ठेवावे. त्या गव्हाला उकड द्यावी. चांगले बोटचेपे झाल्यावर ते चाळणीत उपसून ठेवावे.

पातेलं चांगले तापवून घेउन त्यात तेल घालावे. तेल चांगले तापले की त्यात फोडणीला दालचिनी, लवंग टाकावी. नंतर तमालपत्र व शहाजिरे टाकावे. त्यानंतर त्यात हिंग टाकून थोडासा कांदा टाकावा. त्यावर हळद, तिखट टाकावे व नंतर बाकीचा कांदा, गहू, वाटलेला मसाला घालून चांगले परतावे. त्यानंतर गहू बुडतील एवढे उकळते पाणी घालावे. त्यात थोडासा गुळ घालावा आणि उकळून द्यावे. पाणी आटत आले की त्यात मीठ घालावे. काजू व अक्रोडचे तुकडे घालावे. नंतर ते सगळे मिश्रण चांगले घाटावे व त्यावर झाकण ठेउन चांगली वाफ येउन द्यावी. नंतर झाकण काढून मसालेभातावर नारलाचे दूध घालून झाकण ठेवावे. थोडा वेळ गॅस बंद करुन २ मिनिटांनी परत त्याला चांगले घाटून झाकण ठेउन पुन्हा एक वाफ द्यावी व गॅस बंद करावा.

आता डिशमध्ये मसालेभात काढून त्यावर आवडीप्रमाणे साजूक तूप घालावे. ओलं खोबरं व कोथिंबीर घालावी. गव्हाचा मसालेभात तयार झाला.

टिप: हा गव्हाचा मसालेभात डायबेटिस वाल्यांना उत्तम आहे. कारण तांदूळ खावा लागत नाही आणि गव्हाच्या चपातीऐवजी गव्हाचे काहीतरी वेगळे खाणे होते.

अहो हे सोडे म्हणजे काय नुसता खायचा पदार्थ वाटला काय तुम्हाला? की टाकली जाळी, काढला समुद्रातून, वाळवला, शिजवला, खाल्ला आणि झालं. अहो सोडे म्हणजे आमचा जीव की प्राण, आमची अस्मिता – आमची शान, आमच्या जीवनाचा अविभाज्य घटक वगैरे वगैरे. या सोड्यांच्या गप्पांवरपण आम्ही तास दोन तास घालवू शकतो. दिवाळीत भेट म्हणून आलेल्या प्रशांत कॉर्नर च्या चमकदार मिठाईच्या बॉक्सकडे जसं प्रेमाने बघतो ना त्या पेक्षा जास्त प्रेमाने टेबलावर आणून ठेवलेल्या सोड्याच्या पिशवीकडे पाहतो आम्ही.

खिमट आपण लहान मुलांना देतो. पण आजारी माणसालाही पचायला ते बरंच की.

साहित्य – २ टेबलस्पून मूगडाळ आणि तांदळाचा एकत्र रवा (दोन्ही धुवून भाजून मिक्सरला जाडसर वाटा), पाव टीस्पून जिरे पूड, अर्धा टीस्पून साजूक तूप, मीठ चवीनुसार, १ कप पाणी.

कृती - लहान कुकरला सगळं साहित्य एकत्र करा. मंद गॅसवर ५-७ मिनिटं ठेवा. पाण्याचं प्रमाण आपल्या आवडीनुसार वाढवा.

आलं, लसूण, तांदूळ यांची थोडंसं पाणी घालून पेस्ट करून घ्या. ती बाजूला ठेवून द्या. मग झाकण ठेवून चिरलेली कच्ची केळी चांगली उकळून घ्या. बाजूला ठेवून द्या. गॅसवर एक भांडं तापत ठेवा. त्यात तेल घाला. मोहरी, कढीपत्ता घालून फोडणी करून घ्या. त्यात आलं, लसूण, तांदळाची पेस्ट घाला. इतर मसाले घाला.