(गझलनुमा गीत)

रंग तुझा सावळाच, नांव पांडुरंग कसें ?

लक्ष भक्त पाहतात लक्ष तुझे रंग कसे ?

हात कटीवर ठेवुन विटेवरी स्तब्ध उभा

रूप तुझें ठायिं ठायिं तरि भक्तांसंग कसें ?

रौद्र ऊन थंडी वा मुसळी पाऊस असो

दुर्लक्षुन ऋतु, नामीं वारकरी दंग कसे ?

नाचतात वैष्णवजन, देहभान विस्मरुनी

वेड असें लावतोस भक्तांना, सांग, कसें ?

फक्त स्वानुभवानेंच आकळतें हें मनुजा –

‘पांडुरंग’ नाम मना आणतसे झिंग कसे ।।

दामाजीचा ‘महार’, नाथांचा श्रीखंड्या

विठुराया, नित्यनवें वठवतोस सोंग कसें ?

पंढरिच्या भेटीनें भीमा बनते ‘गंगा’

नवल नसे - अमृत बनती तिचे तरंग कसे ।।

बह्मांडाहुन विशाल तूं, धूलिकणच मी

तरि वसशी मम हृदयीं, फेडूं तव पांग कसे ?

शीश तुझ्या चरण नत, पुरव हेंच मागणें –

शिकव - ‘जन्ममृत्युचक्र करायचें भंग कसे’ ।।

-- सुभाष स. नाईक

पंढरीचा राणा

एक चांदणी रोज बघे मी, क्षितीजावरती

चमचम चमके, मिश्कील हासे, लक्ष्य खेचून घेई

वाट बघे मी रोज रात्रीची, बघण्या तिजला

दिवसभराचा विरह तिचा, नाही सहन झाला

जवळी येउनी माझ्यासंगे, खेळ तू अंगणी

होकार दिला चटकन तिने, किंचित हास्य करुनी

नंतर मजला रोजच्या जागी, पुन्हा न ती दिसली

सहवासातील वियोगाचा, चटका लाऊन गेली

नजर पडता नातीवरी, चकित झालो एकाक्षणी

अंतरयामी जणीव झाली, हीच ती माझी चांदणी

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

ओंजळीतली कळी
फुलात कधी उमलते
न कळतच दुज्या
अंगणात बहरते..

भातुकलीचा खेळ
चिमुकली खेळते..
संसारात पहिले
पाऊल तिचे पडते..

इवल्याश्या हाताने
ती भरवते खाऊ
सासरी जाताना
वळून नको पाहू..

मायेच्या कुशीत ती
येते दुडूदुडू धावून
पाठवणी करताना
रूखरुख मनी राहून ..

छोट्याश्या छकुलीचा
सगळा पुरवला हट्ट
किती ही दूर तरी
नाते आमचे घट्ट..

लहान किंवा मोठी
ती तर काळीज असते
लेक परक्याचे धन तरी
आई बाबांची ठेव असते..

प्रतिभा चौगले यांच्या प्रतिभास या कवितासंग्रहाच्या इ-पुस्तकातील ही कविता.
हे इ-पुस्तक आपण खालील लिंकवर खरेदी करु शकता.

किंमत : रु.८०/-
सवलत किंमत : रु.५०/-

https://marathibooks.com/books/pratibhas-by-pratibha-chougale/

कोकणाचा कुलाचार भावे पाळतो वरूण
इथे निसर्ग भरतो अन्नपूर्णेचे बोडण

सह्याद्रिचे कातळकडे जणू मांडिले चौरंग
हिरवट रानवेली, रांगोळीत पुष्परंग

शेते-खाचरे रेखीव मांडलेल्या काथवटी
त्यात केळीची ग पाने हिरवळीची गोमटी

ताडामाडांसह उभे स्वागता आगर
सुवासिनींचे चरण धुतो अरबी सागर

सुरंगी-अबोलीचे देवीलागी वळेसर
आंबे फणस जांभळे नैवेद्याला फलाहार

अष्टगंधाचा दरवळ देती बनात केवडे
देवीच्या पूजेला नारळ-सुपारी अन् विडे

तृणकुसुमे शोभती देवीलागी अलंकार
रिमझिम सनईचा आकाशी झंकार

घन गर्जना करून गाती मंगल आरती
विद्युल्लता तळपती तबकात जणू ज्योती

वृक्षांच्या माथ्याला काजव्यांची रोषणाई
कोकणकन्यांची बोडणालागी घाई

मनःपूत कोसळती मग पर्जन्याच्या धारा
पंचपात्रे भरभरून जणू पंचामृतधारा

आनंदाचे झरे खळाळती हिरव्या रानी
भरे बोडण तृप्तीचे वसुंधरेच्या सदनी

पलिकडे मावळात वारकर्यांचे रिंगण
इथे कोकणात भरे अन्नपूर्णेचे बोडण!

- गौरी बावडेकर

मी मनामना जोडित राहिलो..
मी माणसा माणसात राहिलो...

नाही कधीच क्षणभर थांबलो
नाही कुणास बोचलो टोचलो...

जग सारे मायबाप बंधुभगिनी
समजुनी जगती जगत राहिलो...

काय मिळविले, काय हरविले
या विचारात न मी कधी गुंतलो...

देणे घेणे हिशेब सारे संचिताचे
असे समजुनी समाधानी राहिलो...

वैभव! शाब्दिक प्रेमभावनांचे
मीच सदोदित मिरवित राहिलो...

तळहातांच्या ठळक रेषामधुनी
मीच मन:शांती शोधित राहिलो...

-- वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. २३८

१७ /९/२०२२

हातातील काडी घासतां पेटीवरी
अग्नि त्याच्यातील ज्वाला त्या धरी

लपलेला अग्नि घर्षणाने पेटतो
अज्ञान झटकता ज्ञानी उजाळतो

चितांत असतो प्रभू सदैव शांत
ओळखण्या त्यासी लागताती संत

संत हाच गुरु मार्गदर्शक असे
चित्तातील प्रभूला जागवित असे

उजळण्या मन घर्षण लागे संताचे
पेटवा ज्ञानाग्नि सार्थक होई जीवनाचे

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

वाहत असते जीवन सारे, वाहने जीवनाचा गुणधर्म
स्तब्ध राहता जीवन आपले, कसे घडेल हातून कर्म
वाहात होते, वाहात आहे, भविष्याते वहात जाईल
सतत चाले ही प्रक्रिया, जीवन करण्यास सफल
आजही शास्त्रज्ञ हेच सांगतो, निर्जिव वस्तूसुद्धा प्रवाही
अणूची ती बनली असूनी, प्रचंड हालचाल आत होई
अणूत असूनी तीन भाग, अतिशय वेगाने फिरती
केवळ त्यातील वेगामुळे, स्थिर साऱ्या वस्तू त्या भासती

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

प्रभूची लीला न्यारी, विश्वाचा तो खेळकरी
कुणी न जाणले तयापरी, हीच त्याची महीमा १

जवळ असूनी दूर ठेवतो, आलिंगुनी पर भासवितो
विचित्र त्याचा खेळ चालतो, कुणी न समजे त्यासी २

मोठ मोठे विद्वान, त्यांत कांहीं संतजन
अध्यात्म्याचे ज्ञान घेवून, विश्लेषण करती प्रभूचे ३

कांहीं असती नास्तिक, कांहीं असती आस्तिक
त्यांत काही ज्ञानी मस्तिक, चर्चा करिती प्रभूची ४

सत्य परिस्थिती ऐसी, कुणी न जाणले प्रभूसी
सर्वांची चालना तर्कासी, प्रभूच्या अस्तित्वाविषयी ५

फक्त एकमुखी वाच्यता, असे ती सर्वता
महान शक्ती असता, ह्या ब्रह्मांडामध्ये ६

सर्वांनी जाणले एक, ‘अपूर्व शक्ती’ ह्याचा चालक
त्याच ऊर्जेचे हे प्रतीक, सारे विश्वमंडळ ७

कुणा नाही दुजा भाव, समजोनी त्या शक्तीची ठेव
ज्ञानी देती नाव, निरनिराळी त्या शक्तीसी ८

कुणी म्हणती राम, कुणी म्हणे रहीम
कुणी संबोधती गौतम, येशू असे कुणाचा ९

परी तत्व नसे वेगळे, नावे होत निरनिराळे
सामान्यास ते न कळे, हीच खरी शोकांतिका १०

सारे जीवन निघून जाई, परी त्या शक्तीचा बोध न होई
विश्लेषण करीत राही, त्याच्या अस्तित्वाविषयी ११

जाणावी ती शक्ती, रूप आकार त्यास नसती
शक्ति समजोनी करावी भक्ती, आदर भाव ठेवून १२

मानवजन्म श्रेष्ठ ठरविला, विशेष बुद्धी मिळून त्याला
विचार शक्ती उपजण्याला, मानवामध्ये १३

बहूत झाले विद्वान, कर्तव्य करूनी मिळवी मान
मानव जातीची ती शान, ह्या संसारी १४

मार्ग निरनिराळे दाखवी, सारे मिळती एक ध्येयी
सर्वार्पण त्या शक्ती होई, ध्येय मिळतां जीवनाचे १५

विचार करा मनाशी, आपले वैर आपणाशी
नसते केव्हां प्रभूशी, हेच मूळ दु:खाचे १६

वाद नसतो ध्येयापरी, चर्चा असे मार्गापरी
हीच मानव निर्मिती खरी, सर्व सुख दु:खाची १७

तथा कथित पंडित, सामान्यांत विद्वान होत
ज्ञान त्यांचे थोडेसे जास्त, बहुजनां पेक्षा १८

वापरूनी ज्ञान शक्ती, सामान्य जनांस वाकविती
आपले अस्तित्व स्थापती, प्रभू शक्तीशी विसरून १९

तर्क शक्ती थोर, आहे चा नाही करणार
नाही ना आहे म्हणणार, ज्ञानाचा खेळ करूनी २०

मार्गाचे करूनी भेद, करीत राही वाद
जीवन करी बरबाद, विसरूनी ध्येयासी २१

ध्येय असे महान, मार्ग हे साधन
साधनास साध्य समजोन वाया जाई आयुष्य २२

साध्य नका समजू साधनासी, ठेवा विश्वास साध्यासी
कोणत्याही साधनाने जातासी, साधका प्राप्त होई ध्येय साध्य २३

निरनिराळ्या मार्गाचे प्रयोजन, ज्ञान शक्ती वापरून
स्वअस्तीत्व ठेवण्या टिकवून, केले असे २४

अस्तित्वाची भावना मोठी, प्रत्येक झगडतो त्यासाठी
आयुष्य खर्ची त्या पोटी, सकळ ज्ञान २५

न कळे त्यास देवपण, भांडण्यास जाई विसरून
आयुष्य मातीमोल, करून टाकीत असे २६

विसरूनी जा सर्व भेद, मिटवून टाका वादविवाद
लहान मोठ्याचा संवाद, नष्ट करा त्वरीत २७

सारेच आहेत छोटे, कुणी नसती मोठे
हे केवळ आपपासातील तंटे, मानवनिर्मित असती २८

जात धर्म होत अनेक, हे मानव निर्मित प्रतिक
सर्व मार्गाचे ध्येय एक, न कळे अज्ञानामुळे २९

म्हणून जाणावा ईश, सार्थकी लावा आयुष्य
जात धर्माचे पाश, सोडून घ्यावे ३०

महान शक्ती तीच ईश्वर, दुसरा नसे कोणी वर
आपणच देतो त्यासी आकार, सगुण रुप देवूनी ३१

मानवता हाच धर्म खरा, आपसातील भेद विसरा
प्रभू देई तयाना आसरा, जीवन सुखी करण्या ३२

दुसऱ्याची दु:खे जाणा, त्यांच्या सुखात आनंद माना
प्रभू अंश त्यासी म्हणा, हीच जीवनाची गुरू किल्ली ३३

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

अनामिक जे होते पूर्वी,

साद प्रेमाची ऐकू आली ।

योग्य वेळ येतां क्षणी,

हृदये त्यांची जूळूनी गेली ।।१।।

शंका भीती आणि तगमग,

असंख्य भाव उमटती मनी ।

विजयी झाले ऋणानुबंध,

बांधले होते हृदयानी ।।२।।

उचंबळूनी दाटूनी आला,

हृदयामधला ओलावा ।

स्नेह मिळता प्रेम मिळाले,

जगण्यासाठी दुवा ठरावा ।।३।।

मनी वसविल्या घर करूनी,

क्षणीक सुखांच्या आठवणी ।

जगण्यासाठी उभारी देतील,

शरीर मनाच्या दु:खी क्षणी ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

संपर्क - ९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com