पत्रास कारण की भावनांचं आदान-प्रदान करणारं पत्र, आज अचानक गायब झालं आहे. वैभव पाहिलेलं पत्र, आज अस्तंगत झाल्याचं पाहून फार वाईट वाटतं. किती जणांचे आयुष्य पत्रांनी घडवलं, किती जणांना व्यक्त व्हायला व्यासपीठ मिळालं, माणसाच्या मनातले तरंग एरवी विरून गेले असते; पण पत्रामुळे त्या भावना मनामनांत पोहोचतात. पत्राने व्यक्तिमत्त्व समृद्ध झाली, त्यांना वळण लागले, शिस्त लागली. पत्रातून माणसं घडली, पत्रातून इतिहास घडला, पत्राला समृद्ध वारसा आहे. पत्र म्हणजे आयुष्याची सुंदर ठेव, जपून ठेवावी वाटणारी. जणू अत्तराच्या कुपीतले अत्तर. पत्र म्हणजे पारिजातकाचा सडा. दुसऱ्याच्या अंगणात पडून, त्यांना सुखावणारा तो तो एक मित्र आहे.

पुस्तकं आणि माणसं वाचायलाच हवीत. वाचून समजून घ्यायला हवीत. वाचल्याशिवाय दोन्हीही समजत नाहीत. एखादं पुस्तक पुन्हा पुन्हा वाचावंसं वाटतं, तसंच माणसांचंही आहे. काही माणसं पुन्हा पुन्हा वाचावीशी, अंगीकारावीशी वाटतात. वर वर माणसं कळली असं वाटतं; पण त्यांचे मन जोपर्यंत कळत नाही तोपर्यंत माणसं वाचली, कळली असे म्हणता येत नाही. सरड्यापेक्षाही जलद रंग बदलणाऱ्या काही माणसांबद्दल अनुमानच बांधता येत नाही. मूल्य न बदललेली माणसं तत्त्वनिष्ठ असतात व तत्त्वाला धरूनच आयुष्य कंठतात. समोर असणारी माणसं कधी कधी अचानक क्षणात जातात, असेपर्यंत कुणी ठसा उमटवतं, कोणी पायवाट निर्माण करतं.