Month: October 2025

(वेताळाच्या गोष्टी)

त्रिविक्रमसेन राजा शिंशपवृक्षाकडे आला आणि वेताळाला पूर्वीप्रमाणेच खाद्यांवर घेऊन तो पुन्हा यायला निघाला. तेव्हा खाद्यांवरील शवातील वेताळ त्याला म्हणाला, ‘हे महाराज, तू फार दमला असशील! म्हणून तुझे श्रमपरिहार करण्यासाठी मी एक कथा सांगतो. ती ऐक.’

(इटालियन लोककथा)

‘जोजा ही एका राजाची मुलगी, पाय घसरून पडलेल्या एका म्हातारीला
कुचेष्टेने हसली. तशी म्हातारीने चिडून शाप दिला : ‘तादेव’ नावाचा मृत राजपुत्र
तुला पती मिळू दे अन् तुझे खूप हाल होऊ देत !’ बिचारी राजकन्या, तिने
म्हातारीची विनवणी केली. तो मृत राजपुत्र कशाने उठेल म्हणून विचारले. तशी
म्हातारीने सांगितले की, त्याच्या उशाशी थडग्यात एक मोठे चांदीचे पिंप
ठेवलेले आहे, ते जी तरुणी तीन दिवसांत अश्रूंनी भरून टाकील तीच त्याला
जीवदान देऊ शकेल व मग त्यांचे लग्न होईल.

(खानदेशी लोककथा)

मारुती नावाचा एक सालदार होता. खूप कष्टाळू होता. सगळ्या गावातील
लोक म्हणत, मारुती कामाला जसा वाघ आहे, तसा खायला बकासूर आहे.
त्याच्या कामाबद्दल सगळेच कौतुक करीत. परंतु त्याला खायला भरपूर द्यावे
लागते, याबद्दल खूप कुरकूर करीत. मारुतीचे सगळ्यात महत्त्वाचे स्वभाव
वैशिष्ट्य सांगायचे तर, तो स्वाभिमानी होता, कुणी खायला दिल्याशिवाय तो
खात नसे. आणि खाण्यावरून कुणी त्याला बोलले तर तो ते काम सोडून देत
असे. बऱ्याच वेळा त्याच्या खाण्यावरून लोक त्याला कामावरून काढूनही
टाकीत. परंतु त्यांची कामसूवृत्ती, प्रामाणिकपणा या गुणांमुळे दुसरीकडे लगेच
काम मिळत असे.

(स्वित्झर्लंडची लोककथा)

एक होता राजा. त्याला एकुलती एक मुलगीच होती. त्या मुलीला त्यानं खूप
कोडकौतुक करून वाढविलं होतं. एकदा राजा राजकुमारीला बरोबर घेऊन
फिरायला बाहेर पडला. फिरता फिरता एके ठिकाणी त्यांना लोकांची गर्दी
जमलेली दिसली. राजा आणि राजकुमारी दोघेही त्या गर्दीत घुसले. बघतात तर
एक गारुडीण नागाला खेळवीत होती. एकदा नागाची बांगडी करून ती हातात
घाली, तर एकदा कंठीसारखी त्याच्या गळ्यात घाली

(आयर्लंडची लोककथा)

एक होता राजा. त्याचं राज्य लहान होतं; पण मन मोठं होतं. त्यामुळं तो
सुखी होता, आणि त्याची प्रजाही सुखी होती.
एकदा तो फिरत-फिरत एका जत्रेत जाऊन पोचला. तिथं त्याला एक तरुण
दिसला. त्याच्या हातात सफरचंदाच्या झाडाची एक फांदी होती आणि त्या
फांदीला सात सफरचंद लागली होती. राजाला मोठी गंमत वाटली. त्यानं त्या
तरुणाला विचारलं, ‘काय रे भाऊ, ही सफरचंद विकायची आहेत कां ? ”
तरुण म्हणाला, ‘लायक माणूस भेटला तर विकायची आहेत!

(म्यानमारची लोककथा)

राजा पे-चौ व त्याचा प्रधान, दोघेही राजमहालात बसले होते. त्यांचे सारे
लक्ष सिंहासनाला दोन साखळ्या (लहान लहान घंटाघुंगरे लावलेल्या)
जोडलेल्या होत्या तिकडे होते. त्यातली एक साखळी सोन्याची होती, तर दुसरी
होती चांदीची. त्यांना बोलायलाही सुचत नव्हते.

(जपानची लोककथा)

दोन भाऊ सख्खेच. पण दोघांच्या दोन तन्हा होत्या व्यवसायाच्या मोठा
“होना” पाण्यात गळ टाकून मासे पकडून विकत असे, तर धाकटा “होकी” हा
डोंगरदऱ्यात हिंडून धावून शिकार करणारा. पक्षी मारणारा फासेपारधी म्हणून
लोक त्याला ओळखीत असत.

(आसामी लोककथा)

एक कुंभार होता. त्याला तीन मुली होत्या. मुलगा नव्हता. त्याला आता
पुन्हा चौथी मुलगी नको होती. कुंभार बायकोला म्हणाला, “आता तुला पुन्हा
मुलगी झाली तर मी तुला घरात घेणार नाही.” कुंभाराची बायको माहेरी गेली. दुर्दैवाने तिला चौथी मुलगीच झाली.

एका जंगलात एक कोंबडी रहात होती. एका काटेरी कुंपणाजवळ तिने चार अंडी ठेवली. त्यानंतर ती चारापाणी शोधायला जंगलात गेली. थोड्या वेळानंतर ती परत आली. तिला तेथे तिच्या चार अंड्यांशेजारी आणखी एक पाचवे अंडे दिसले. ते अंडे इतर चार अंडयांपेक्षा खूपच मोठे होते. “हे अंडे आपले नाही, मग ते कुणाचे असेल?“ असा प्रश्न तिच्या मनात निर्माण झाला. तिने त्याचा तपास करायचा ठरवले.

अंशू हा एक विचित्र मुलगा होता. नको ते करण्यात पटाईत होता. एकदा मात्र
त्याचा डाव त्याच्याच अंगलट आला. आपण फेकलेल्या जाळ्यात तो स्वत:च
फसला.