१९९० च्या सुमारास एक पंधरा सोळा वर्षांचा खेडवळ तरुण मुलगा आमच्या ऑफिसमध्ये आला. त्याला ‘मनोरंजन’च्या मोहन कुलकर्णीने डिझाईसाठी, आमचा पत्ता दिला होता. अत्यंत साध्या कपड्यामधील त्याला पाहून, हा कोणत्या कामासाठी आपल्याकडे आला असेल? याचा विचार मी करु लागलो.

इकडे स्टेशन मास्तरांच्या एव्हाना ही घटना दृष्टीस पडली होती. त्यांनी स्वप्नील कडे नजर टाकली आणि शुभांगी च्या दिशेने हात करत बोलले,” स्वप्नील,  तिकडे  बघ,  कोणीतरी लहान मुलगा ट्रॅक वर पडला आहे.” स्वप्नील ने तिकडे बघितले आणि तो एकदम बेभान झाला. काय करावे हा तो विचार करत होता तेवढ्यात स्टेशन मास्तरांनी आपल्या हातातील लाल झेंडा उंच उभारून उद्यान एक्स्प्रेस च्या लोकोपायलट ला धोक्याचा इशारा दिला होता.

“खळ खळ गोदा ” अशा खळखळत्या आवाजात जेव्हा राहुल देशपांडे चित्रपटाच्या शेवटी एक प्रकारे “गोदे ” ची आरती करतो, तेव्हा कुचंबलेल्या मीही थोडा स्वच्छ श्वास घेतला.

मग १९७० च्या “ट्रक ड्रायव्हर” या अनामिक चित्रपटात ( मी मनाच्या भूतकाळात हे नांव आणि गाणंही विसरून गेलो होतो. परवा “वेदांतश्री” च्या वासंतिक अंकात लताबद्दल लेख वाचताना अचानक तळाशी जाऊन बसलेले हे गाणे- “कान्हा रे कान्हा, तूने लाखो रास रचाए” उसळून वर आले) त्याची आगळीक नव्याने भेटली.

वॉट्सअप मेसेज च नोटिफिकेशन वाजलं आणि रोहन ने झटकन मोबाईल उचलून मेसेज चेक केला. पण त्याला अपेक्षित असलेले मेसेज नव्हते … फोन बाजूला ठेवून त्याने पुन्हा लॅपटॉप मध्ये लक्ष केंद्रित केलं, थोड्या वेळानं पुन्हा एकदा मेसेज ची टोन वाजली आणि ते मेसेज पाहताना नकळत त्याच्या चेहऱ्यावर हसू उमटलं .

आता जगण्याचा एकमेव आधार ओवी आहे. आम्ही दोघेही एकमेकांसाठी आहोत. मी तुझ्या मुलीला तुझ्यासारखीच बनवीन समिधा हे माझं वचन आहे तुला. सात जन्माची साथ मागायचीस ना माझ्याकडून, आता पुढच्या जन्मी अशी घाई करु नकोस.

एके दिवशी सुरम्य संध्याकाळी, सर्वाथानेच मुग्ध गंधाळणाऱ्या अप्रतीम सुंदर अशा कार्यक्रमात निमंत्रीतांच्याच रांगेत मी बसलो होतो. माझ्याच पुढील रांगेत अगदी माझ्याच समोरील खुर्चीत एक विलक्षण स्वर्ग सुंदरी बसली होती. तिच्या त्या लावण्य सुंदर कमनीय पाठमोऱ्या पण अप्रतीम सौन्दर्याने तीला पाहण्याची तीव्र इच्छया मला झाली होती. खरं तर असं कधीच झालं नव्हतं! तिच्या त्या सुकुमार गौरांगी सोज्वळ कांती वरुन तिच्या काळ्याभोर क़ुरळ्या केशसांभारातून पाठीवर रुळणारा बकुळ फूलांचा माळलेला गजरा त्या गंधाळलेल्या वातावरणाला अजुनच गंधाळून टाकत होता.

बकुळगंध तसा दुर्मिळच ! तीला समोरून पाहण्याची माझी उत्सुकता ही मात्र शिगेला पोहोचली होती. एवढयात व्यासपीठावरुन. कृपया " कवयित्री यामिनी काजळे" यांनी व्यासपीठावर यावे अशी संयोजकांनी विनंती केली होती. आणी क्षणार्धातच त्याच माझ्याच समोर बसलेल्या विदुषीला तिच्याच बरोबर आलेल्या एका दुसऱ्या व्यक्तीने सर्वार्थाने सावरुन तीला हाताला धरूनच व्यासपीठावर नेले. मी पहात राहिलो! व्यासपीठावर लगेचच तिचा एक कवयित्री म्हणून यथायोग्य साजेसा सत्कारही करण्यात आला. मी सारे आश्चर्याने पहात होतो.

संयोजकांनी तीला दोन शब्द बोलावेत अशी विनंती केली.तिच्या हातामध्ये व्यवस्थित माईकही दिला.मी आता भानावर आलो होतो. ती सुंदर विदुषी आपल्या अत्यंत लाघवी मंजूळ अशा आवाजात बोलत होती. नमस्कार! मी "यामिनी काजळे. आपणा सर्वांचीच ऋणी आहे. आपल्या प्रेमाने मी अंतरातून भारावून गेले आहे! माझ्या या दैवजात अशा अंध:काराच्या रंगमहालातून तुम्हा सर्व सहॄदांना न्याहळत आहे. कितिकिती सुंदर आहे सारे हे जग! आणी तुम्हीही सर्वजण! माझ्या या बंद अंधार पापण्यातून तुम्हा सर्वांच्याच निर्मळ, अतूट आणी असीम प्रेम बंधनातून माझ्या अंतरात्म्यात सातत्याने झूळझूळणाऱ्या साऱ्या संवेदना मला सर्वार्थानं तृप्त आनंदाने जगवित आहेत. त्या संवेदनांची भावशब्द फुले होतात. त्या फुलांची अक्षरे होतात. अक्षरांच्या ओळी होतात. ओळीरचना कवीतांच्या स्वरुपात प्रसवतात.अन ते प्रसवणे एक " काव्यापत्य असते.आणी ते तुम्ही सारे अलवार स्वतःच्या ओंजळीत हॄदयाशी घट्ट कुरवाळून गंधता! हेच माझे भाग्य! यामुळेच मी या माझ्या अंधाराच्या सुरम्य रंगमहालात खुप सुखानंदात जगते आहे.

धन्यवाद! धन्यवाद!

त्या अतिसुंदर अशा अवर्णनिय अंधारलेल्या रंगमहालातील सुंदरतेची वेदनां देखील सुंदर भावपूर्ण तृप्तानंदी असते याची मला प्रकर्षाने जाणीव झाली.मी आत्ममुख झालो.

ठेविले अनंते तैसेची रहावे ।
चित्ती असु द्यावे समाधान ।।

याची प्रचिती या स्वर्गसुन्दरी यामिनीला पाहुन आली.तिचे सारे शब्द अंतराला निःशब्द करून गेले! दुःख वेदनांही प्रांजळ पवित्र असते याची अनुभूती देवून गेले!

नमस्कार.

-- वि.ग.सातपुते.

आज प्रत्येकाला स्पेस हवी असते. मग नवरा असो , बायको असो किंवा प्रियकर आणि प्रेयसी असो. ही स्पेसची काय भानगड आहे असे तर कुणी ६० प्लस किंवा ६५ प्लस ना विचारले तर निश्चित तोड वाकडे होते का कुणास ठाऊक त्यांच्या मीटर मध्ये स्पेस ही कल्पना बसत नाही.

ह्या कथेवर १८ चित्रपट झाले. शिवाय लहान पडद्यावर अनेक कथा, मालिकांत ही गोष्ट घेण्यांत आली. शाळा/महाविद्यालये यांच्या अभ्यासक्रमांत आली. कथा इतकी लोकप्रिय आहे की ती छोट्या रूपात लेखकाचे नाव न देता सामाजिक माध्यमांवरही फिरते. खूप लोकप्रिय हळवी कथा.

आज सगळीकडे सर्व प्रकारचे प्रदूषण बघावयास मिळते. त्यात वायू आणि ध्वनिप्रदुशाणामुळे वेगवेगळे आजार आणि जीवन पद्धती बदलत आहेत. असाच एका कोंबड्याच्या सवयीत झालेला बदल..!