साहित्य -

४ वाट्या ओल्या नारळाचा चव, २ वाट्या खडीसाखरेची पावडर,२ वाट्या साखर, ७ ते ८ विड्याची पाने, आर्धी वाटी दुध, १ वाटी गुलकंद, २ चमचे वेलची पावडर

कृती -

प्रथम विड्याची पाने दुध घालुन मिक्सरला वाटुन घ्यावी , कढई मध्ये नारळाचा चव साखर व खडीसाखरेची पावडर घालुन सर्व मिक्स करुन घ्या व गँसवर ठेवा, व ते ढवळत रहा थोडे गरम झाल्यावर त्या मध्ये ऊरलेले सर्व पदार्थ घाला व कडेने तेल सुटल्यावर गँस बंद करा, हे थंड झाल्यावर मोदकाच्या साच्यात घालुन मोदक बनवा.

-- संजीव वेलणकर, पुणे
९४२२३०१७३३

गणपतीसाठी मोदक प्रिय म्हणूनच नैवद्याला मोदक करतात का?..उत्तर : नाही.. यामागे फक्त गणेशाला प्रिय एवढेच त्याचे महत्त्व नाही. भाद्रपद महिना हा वास्तविक पावसाळ्याचा जोर संपत येत शरद ऋतूतील ऊष्म्याकडे घेऊन जाणारा काळ.

साहित्य : पाव किलो वाल, १ चमच लाल तिखट, मीठ चवीनुसार, मोठ्या लिंबाएवढा गूळ, २ चमचे थोडा मसाला, १ वाटी ओले खोबरे, कोथिंबीर, २ पळ्या तेल, फोडणीचे साहित्य.

कृती : तेलाच्या फोडणीत मोहरी, जिरे, हिंग, हळद घालून मोड आलेले वाल घालून ते चांगले परतावे. नंतर त्यात २ भांडी पाणी घालून उकळावे. वाल अर्धवट शिजल्यावर त्यात लाल तिखट, मीठ, गोडा मसाला, गूळ घालावा. ही उसळ शिजतानाच ओले खोबरे घालावे. उसळ खाली उतरल्यावर कोथिंबीर घालावी.

टीप : उसळ जर प्रेशर पॅनमध्ये केली तर पाणी २ भांडे घालावे. कारण त्यातील पाणी तेवढे आटत नाही. प्रेशर पॅनमध्ये १ शिटी झाली की उसळ उतरावी.

मंदाग्नीवर जाड बुडाच्या भांड्यात साखर, पाणी एकत्र करुन ठेवा. हालवत रहा. साखर विरघळून घ्या. मग त्यात सायट्रिक अॅसिड टाका आणि मिसळून घ्या. ते पूर्ण विरघळल्यावर हे मिश्रण स्वच्छ फडक्याने गाळून घ्या.

साहित्य:- १/२ कप बारीक चिरलेली मेथी, ४ ते ५ टेस्पून बेसन (गरजेनुसार कमी जास्त करावे), फोडणीसाठी: २ टीस्पून तेल, मोहोरी, १/८ टीस्पून हिंग, १/४ टीस्पून हळद, २ ते ३ हिरव्या मिरच्या, ४ पाने कढीपत्ता, ४ मोठ्या लसणीच्या पाकळ्या, जाडसर चिरून, २-३ आमसुलं, चवीपुरते मीठ.

कृती:- कढईत तेल गरम करावे. त्यात लसूण फोडणीला घालावी. रंग थोडा लालसर झाला कि मोहोरी, हिंग, हळद, कढीपत्ता आणि मिरच्या घालाव्यात. नंतर चिरलेली मेथी घालावी. थोडेसे मीठ घालावे. झाकण ठेवून मध्यम आचेवर मेथी साधारण ५ ते ७ मिनिटे शिजू द्यावी. जर मेथी कोरडी झाली तर थोडे पाणी घालावे. मेथी शिजली कि त्यात साधारण अडीच कप पाणी घालावे. त्यात आमसुलं घालावीत. नंतर १/२ कप पाणी एका भांड्यात घेउन त्यात साधारण ४ चमचे बेसन मिक्स करावे. गुठळ्या राहू देउ नयेत. बेसन पाण्यात कालवून ठेवावे. कढईतील पाण्याला उकळी आली कि कालवलेले बेसन हळूहळू कढईत घालावे आणि ढवळावे म्हणजे गुठळ्या होणार नाहीत. पिठले गरजेइतके दाटसर होईस्तोवर बेसनाचे पाणी घालावे. इनकेस, हे मिश्रण संपले आणि पिठले दाट झाले नसेल तर अजून १-२ चमचे पीठ थोड्याशा पाण्यात कालवून पिठल्यात घालावे.
मध्यम आचेवर उकळी येउ द्यावी. पिठले नीट शिजले कि गरम भाताबरोबर सर्व्ह करावे.

टीप: पिठले घट्टसर बनवले तर भाकरीबरोबर छान लागते. भाकरीबरोबर बनवताना पिठले थोडेसे तिखट बनवावे. बेसनाचे पीठ आधी कोरडे भाजून नंतर पिठल्यात वापरले तर पिठल्याला खमंग स्वाद येतो.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

अर्धा कप पाणी व जिलेटिन एकत्र करा. डबल बॉयलरवर विरघळवून घ्या. दूध, साखर, कोको, अंडी वापरून कस्टर्ड बनवा. गार झाल्यावर जिलेटिन घाला. थोडे क्रीम घाला. काचेच्या बाऊलमध्ये सेट करा. वर फेसलेले क्रीम, अक्रोडाचे तुकडे पेरा, किंवा किसलेले चॉकलेट पेरा. तरुण मंडळींचा हा आवडता पदार्थ आहे

साहित्य:- अर्धा किलो रताळी, साखर एक वाटी, ओला नारळ चव दीड वाटी, चार/पाच वेलदोडे,तूप.

कृती:- रताळ्याच्या साली काढा. त्याचे पातळसर गोल काप करा नंतर काप धुवा. बाजूला ठेवा. मंदाग्नीवर जाड बुडाच्या पातेल्यात थोडे तूप गरम करा. त्यात रताळे काप घाला. झाकण ठेवून शिजत ठेवा.झाकणावर थोडे पाणी ओतून ठेवा म्हणजे आत रताळी मऊसर शिजतात. रताळी शिजली की त्यावर नारळ चव,साखर आणि वेलची पूड टाका. थोडा वेळ मंदाग्नीवर शिजवा. थोड्या वेळाने भांडे उतरवून ठेवा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

नारळ फोडून खवून घ्यावा. खवा भाजून घ्यावा. केळ्याचे पाव इंचाचे गोल काप करावे. एका पसरट भांड्यात वरील सर्व पदार्थ एकत्र कालवावे. पुडिंग लहान मूद पाडून सर्व्ह करावे.

बटाटे व लसूण वाटून घ्यावे. नंतर त्यात मिरच्यांचे तुकडे, मीठ व लिंवृरस घालावा व तेल घालून डबव्यवे.

साहित्य:- १ मोठी जुडी शेपू, २-३ हिरव्या मिरच्या, फोडणीसाठी: २ टिस्पून तेल, १/४ टिस्पून मोहोरी, १/४ टिस्पून हळद, ५-६ मेथी दाणे, ८-९ लसणीच्या पाकळ्या, ठेचून १/४ कप भिजवलेले शेंगदाणे, २ टेस्पून भिजवलेली तूर डाळ, १/२ ते ३/४ कप थालीपीठाची भाजणी, २ टिस्पून गूळ (ऐच्छिक), चवीपुरते मीठ.

कृती- शेपू निवडून घ्यावा. खोल भांड्यात पाणी घ्यावे व स्वच्छ करावा. नंतर चिरून घ्यावा. कुकरच्या डब्यात शेपू व मिरच्या मोडून घालाव्यात. कुकरमध्ये २-३ शिट्ट्या करून भाजी शिजवावी. भाजीच्या डब्यावर झाकण ठेवून त्यावर भिजवलेले शेंगदाणे ठेवून तेही शिजवून घ्यावे. कढईत तेल गरम करावे. त्यात लसूण घालावी. लालसर होईस्तोवर परतावे. मेथीदाणे घालून गुलाबी रंग येईस्तोवर परतावे. नंतर मोहोरी आणि हळद घालून फोडणी करावी. फोडणीत भिजवलेली तूरडाळ घालून मंद आचेवर वाफ काढावी. डाळ अर्धवट शिजली कि शिजवलेले शेंगदाणे घालावेत. मिनिटभर परतावेत. यात शिजवलेली शेपूची भाजी घालून नीट मिक्स करून घ्यावे. मंद आचेवर झाकण ठेवून मिनिटभर शिजवावे. नंतर थालीपीठाची भाजणी पेरून मिक्स करावे. चवीनुसार मीठ आणि गुळ घालावा. झाकण ठेवून २ वाफा येउ द्याव्यात. भाजी गरमच भाकरी किंवा पोळीबरोबर सर्व्ह करावी.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३