साहित्य:- २ कप बेसन, २ टी स्पून लाल मिरची पावडर, ७-८ मिरे, १/२ टी स्पून ओवा, १/४ टी स्पून जिरे, १/२ टी स्पून बडीशेप, १” दालचीनी तुकडा, २ लवंग, १ टी स्पून सुंठ पावडर, १/४ टी स्पून हिंग १/४ टी स्पून शेंदेलोण मीठ, १/४ कप तेल (गरम), एक चिमुट सोडा, १ टे स्पून लिंबूरस, मीठ चवीनुसार, तेल शेव तळण्यासाठी.

कृती:- तवा गरम करून त्यावर मिरे, ओवा, जिरे, बडीशेप, दालचीनी, लवंग थोडेसे गरम करून घेऊन मिक्सरमध्ये थोडेसे जाडसर वाटुन घ्या. एका परातीत बेसन, लाल मिरची पावडर, हिंग, मीठ, शेंदेलोण मीठ, घालून चाळून घ्या. मग चाळलेल्या पीठामध्ये कडकडीत तेलाचे मोहन घाला. मिक्स करून वाटलेली मसाला पावडर, सुंठ पावडर, सोडा, लिंबूरस घालून मिक्स करून पाणी वापरून शेवेचे पीठ मळून घ्या. कढईमधे तेल गरम करून घ्या. मग सोरयामध्ये पीठ भरून थोडी मोठ्या भोकाची चकती लाऊन गरम तेलामध्ये शेव घाला. शेव दोनी बाजूनी मंद विस्तवावर तळून घ्या. तळलेली शेव पेपरवर ठेवून थंड झाल्यावर भरून ठेवा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

स्प्रिंग रोल शीट्स व स्प्रिंग रोल
साहित्य: १ कप मैदा, १ टेस्पून साबुदाणा पीठ किंवा कॉर्न स्टार्च, १ टीस्पून तेल, १/२ टीस्पून मीठ, १/२ कप आरारूट पावडर किंवा कॉर्न स्टार्च.

कृती: मैदा आणि १ चमचा कॉर्न स्टार्च, तेल, आणि मीठ एकत्र करावे. पाणी घालून मध्यमसर पीठ भिजवावे. १ तास झाकून ठेवावे. मळलेल्या पीठाचे १८ ते २० लहान गोळे करावे. आरारूट पावडर किंवा कॉर्न स्टार्चवर एकदम पातळ पोळ्या लाटाव्यात. तवा अगदी मंद आचेवर तापवावा. लाटलेल्या पोळ्या तव्यावर अगदी कच्च्या भाजाव्यात (प्रत्येक बाजू ५ सेकंद भाजावी). आपल्याला पोळी जास्त भाजलेली नकोय. जास्त भाजली गेली तर रोल वळता येणार नाहीत. तयार रॅपर्स प्लेटमध्ये ठेवून वर टॉवेल ठेवावा. अशाप्रकारे रॅपर्स कच्चे भाजून घ्यावेत. रॅपर्स त्याच दिवशी वापरावेत. फ्रीजमध्ये ठेवल्याने त्यातील ओलसरपणा कमी होतो आणि तुकडे पडतात.

स्प्रिंग रोल्स
साहित्य: स्प्रिंग रोल शीट्स, ३/४ कप कोबीचे पातळ काप, १/२ कप गाजराचे पातळ काप, १/४ कप पातीकांद्याचे पातळ काप, १/२ कप फरसबी, पातळ तिरके काप, १ मध्यम भोपळी मिरची, पातळ उभे काप, १/२ कप शिजलेल्या नुडल्स, २ टीस्पून लसूण, बारीक चिरून
१ टीस्पून आले, बारीक चिरून, २ टीस्पून सोया सॉस, १ टेस्पून तेल, १/४ ते १/२ टिस्पून अजिनोमोटो, १/४ टीस्पून मिरपूड, २ कप तेल स्प्रिंगरोल तळण्यासाठी, चवीपुरते मीठ.

कृती: कढईत १ टेस्पून तेल गरम करावे. त्यात आलेलसूण परतावे. फरसबी, पाती कांदा, गाजर, आणि भोपळी मिरची घालून साधारण ३० सेकंद मोठ्या आचेवर परतावे. सोय सॉस घालावा आणि मिक्स करावे.

नंतर मीठ, मिरपूड आणि कोबी घालून ३० सेकंद ढवळावे. आच बंद करून नूडल्स घालून मिक्स करावे. सारण एका बोलमध्ये काढून ठेवावे. एक स्प्रिंगरोल शीट घेउन त्याच्या एका कडेला १ चमचा सारण ठेवावे. २ वेळा रोल करून डावी आणि उजवी बाजू आत फोल्ड करावी. पुढे रोल करत न्यावी. शेवटी पाण्याने किंवा मैदा+पाण्याच्या पेस्टने कड चिकटवून टाकावे. अशाप्रकारे सर्व स्प्रिंग रोल बनवावे. तेल गरम करून मध्यम आचेवर रोल तळावेत.

स्प्रिंग रोल्स गरमच चिली सॉस बरोबर सर्व्ह करावे.

टीप: स्प्रिंग रोल्स शीट विकतही मिळतात. यामुळे वेळ वाचेल. तसेच विकतच्या शीट्समुळे स्प्रिंग रोल्स जास्त कुरकुरीत होतात.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

तीन केळी, एक वाटी अननसाचे तुकडे, एक वाटी संत्र्याचा रस, चवीप्रमाणे पिठीसाखर, पाऊण वाटी थंड दही.

डाळ- चुरमुरे आप्पे
साहित्य : ४ वाटय़ा चुरमुरे, १ वाटी डाळ,२-३ हिरव्या मिरच्या, प्रत्येकी १ लहान कांदा आणि टोमॅटो, कोथिंबीर, मीठ, २ चमचे दही, मीठ, चिमूटभर साखर, तेल आणि तूप, चिमूटभर सोडा (ऐच्छिक).
कृती : चुरमुरे आणि डाळवं मिक्सरवर वेगवेगळे बारीक करून घ्यावेत. (हे काम आदल्या दिवशीही करून ठेवता येईल.) सगळ्या भाज्या बारीक चिरून घ्याव्यात. चुरमुरे आणि डाळव्याच्या मिश्रणात बारीक चिरलेल्या भाज्या, मीठ, साखर आणि फेटलेलं दही घालून व्यवस्थित एकत्र करावं. त्यात पाणी घालून उत्तप्प्यासारखं पीठ भिजवून अर्धा तास झाकून ठेवावं. एवढा वेळ नसेल तर ५-१० मिनिटंही पुरेशी आहेत. आप्पे करायच्या वेळेस हवे तर सोडा घालून मिश्रण व्यवस्थित मिसळून घ्यावं. पीठ जास्त घट्ट वाटलं तर थोडंसं पाणी घालावं. आप्पेपात्रला पुसटसं तेल लावून त्यात तयार पीठ घालावं. झाकण ठेवावं, ५-७ मिनिटं गॅस मोठा असू द्यावा. ५ मिनिटांनी तेल/तूप बाजूनं सोडावं. खालून लालसर झाल्यावर उलटवून गॅस बारीक करावा. दोन्ही बाजूनी खमंग झाल्यावर आप्पे उतरवून डब्यात भरावेत. बरोबर एखादी चटणी किंवा सॉस द्यावा.

पौष्टिक आप्पे
साहित्य :- दोन वाट्या रवा, एक वाटी आंबट ताक, गाजर, फुलकोबी, मटार, कांदा, सिमला मिरची, दोन चमचे चण्याची डाळ, दोन चमचे दाणे, एक चमचा किसलेले आले, एक चमचा बारीक चिरलेली हिरवी मिरची, फोडणीकरिता तेल, मोहरी, हिंग, कढीलिंब.
कृती :- रवा एक वाटी आंबट ताक व लागेल तसे पाणी घालून एक तास भिजवून ठेवा. गाजर, फुलकोबी, सिमला मिरची व कांदा बारीक चिरा. चण्याची डाळ व दाणे भिजवा.
करतेवेळी रव्यामध्ये चिरलेल्या भाज्या, मटार, हिरवी मिरची, आले व मीठ घालून सारखे करा. मग तीन चमचे तेलाची फोडणी करा. त्यात मोहरी, हिंग, कढीलिंबाची पाने, भिजवलेली डाळ व दाणे घालून एक मिनिट परता व ही फोडणी रव्याच्या मिश्रणात घाला. ढवळून घ्या. आप्पेपात्र गॅसवर ठेवा. त्याला तेल लावून घ्या.
चमचाभर पीठ टाका व झाकण लावा. दोन मिनिटे झाकण काढून आप्पे उलटवा. पुन्हा पाव-पाव चमचा तेल सोडा. बदामी रंग आला, की बाहेर काढा. गरमागरम खायला द्या.

मेथीचे आप्पे
साहित्य :- एक वाटी गव्हाची सोजी, अर्धी वाटी मुगाची सालाची डाळ, अर्धी वाटी बारीक चिरलेली मेथी, मीठ, गरम मसाला, धने-जिरे पावडर, आले-मिरची पेस्ट, दोन चमचे दाणे, दोन चमचे किसमिस, अर्धा चमचा फ्रूटसॉल्ट..
कृती :- सोजी अर्धा तास भिजवा. मुगाची डाळ तीन तास भिजवा. मग डाळ मिक्समरमधून बारीक करा. त्यात गव्हाची सोजी घाला. बारीक चिरलेली मेथी, आले-मिरची पेस्ट, गरम मसाला, धने-जिरे पावडर, भाजलेले दाणे, किसमिस व फ्रूट सॉल्ट घालून मिश्रण तयार करा. आप्पेपात्राला तेल लावून त्यात चमचा-चमचा पीठ घाला व तेल सोडून दोन्हींकडून शेकून घ्या. हेही चटणीबरोबर अतिशय स्वादिष्ट लागतात.

पंचभेळ आप्पे
साहित्य :- पाच डाळी (अर्धी वाटी चणाडाळ, अर्धी वाटी मूगडाळ, पाव वाटी उडीदडाळ, पाव वाटी तूरडाळ किंवा मसूरडाळ, अर्धी वाटी तांदूळ)
कृती :- आदल्या दिवशी वरील सर्व डाळी भिजवून वाटून ठेवाव्यात. हिरवी मिरची, कोथिंबीर, आले, जिरे व मीठ कुटून त्यात घालावे. आप्प्याच्या भांड्याला थोडे तेल लावून आप्पे करावेत. दोन्ही बाजूंनी खरपूस भाजावेत. नंतर दह्याच्या चटणीबरोबर सर्व्ह करावेत.

स्टफ आप्पे
साहित्य : भिजवलेले जाड पोहे १ वाटी, भिजवलेली चणाडाळ अर्धी वाटी, आलं-लसूण-हिरवी मिरची पेस्ट २ चमचे, कोथिंबीर २ चमचे, दही २-३ चमचे, खाण्याचा सोडा पाव चमचा, बारीक चिरलेल्या भाज्या अर्धी वाटी, शिजवलेला बटाटा १, मीठ, लिंबू, साखर (बारीक भाज्यांमधे गाजर, मटार, फ्लॉवर, फरसबी इ.)
कृती : जाड पोहे हाताने कुस्करून घ्यावे. चणाडाळ बारीक वाटून घ्यावी. त्यात ओल्या खोबऱ्याचे तुकडे, आलं-लसूण पेस्ट, कोथिंबीर, मीठ, साखर चवीनुसार, दही, सोडा घालून एकत्र मिसळून 1 ते 2 तास भिजवून ठेवावं. शिजवलेल्या भाज्यांमधे बटाटा, मीठ, लिंबू, साखर, कोथिंबीर, मिरची घालून एकत्र मिसळून छोटे छोटे गोळे बनवून पोह्याच्या पिठात बुडवून आप्पेपात्रामधे आप्पे बनवून घ्यावे. खोबरं, हिरवी मिरचीच्या चटणीबरोबर खायला द्यावे.

उपवासाचे आप्पे
साहित्यः दोन वाट्या वरी तांदूळ, अर्धी वाटी साबुदाणा, मिरची पेस्ट, आले पेस्ट, जिरे पावडर, कोथिबिर, दाण्याचे कूट, मीठ, आले पेस्ट, खायचा सोडा, तेल किंवा तूप.
कृती: आप्पे करायचे असतील त्याच्या आदल्या दिवशी वरी तांदूळ आणि साबुदाणा वेगवेगळे भिजत घालावे. ७-८ तासांनी दोन्ही एकत्र मिक्सरवर वाटावे. मिश्रण इडलीच्या पिठाइतपत असावे. रात्रभर झाकून ठेवावे. सकाळी आप्पे करण्यापूर्वी या मिश्रणात अर्धा चमचा आले पेस्ट, अर्धा चमचा मिरची पेस्ट (आवडीनुसार प्रमाण घ्यावे.), मीठ, अर्धा चमचा जिरे पावडर, २-३ चमचे दाण्याचे कूट, चिरलेली कोथिंबिर मिसळावी. पाव छोटा चमचा खायचा सोडा घालून मिश्रण एकजीव करून घ्यावे. आप्पेपात्रात नेहमीच्या आप्प्याप्रमाणे आप्पे करावे. नारळाच्या दही घातलेल्या सैलसर चटणीसोबत खावे.

रव्याचे आप्पे
साहित्य :- पाऊण वाटी जाड रवा, पाऊण ते एक वाटी आंबट ताक, चवीपुरते मिठ, अर्धा टिस्पून जिरे, ठेचलेले, तीन हिरव्या मिरच्या, बारीक चिरून, सहा-सात कढीपत्ता पाने, बारीक चिरून, पाव कप कांदा, बारीक चिरून, अर्धा टिस्पून आलेपेस्ट, दोन चिमटी बेकिंग सोडा (खायचा सोडा), पाव वाटी तेल
कृती :- रवा आणि ताक तासभर भिजवून ठेवावे. नंतर त्यात जिरे, मिरच्या, कढीपत्ता, आलेपेस्ट, कांदा चवीपुरते मिठ घालून मिक्स करावे. आप्पेपात्र गॅसवर गरम करत ठेवावे. मिश्रणात चिमूटभर सोडा घालावा आणि मिक्स करावे.

चटणीचं साहित्य – अर्धी वाटी डाळं, अर्धी वाटी ओलं खोबरं, २-३ हिरव्या मिरच्या, अर्धी वाटी कोथिंबीर, मीठ हे सगळं मिक्सरवर वाटून घ्या. वाटताना पाण्याचा वापर करा. चटणी सरबरीत हवी. वाटून चटणी भांड्यात काढा. त्यात १ टेबलस्पून दही घाला. नीट मिसळा. चटणी तयार आहे.

जस्मिन राईस धुवून घ्यावा. दिड ते दोन कप पाणी गरम करावे त्यात थोडे मिठ घालावे. पाणी उकळले कि त्यात धुतलेला जस्मिन राईस घालून गॅस मध्यम करावा. वर झाकण ठेवून भात मोकळा शिजवून घ्यावा. टोफूचे तुकडे कमी तेलावर शालोफ्राय करून घ्यावेत. लसूण पाकळ्या आणि हिरव्या मिरच्या एकत्र वाटून घ्याव्यात. तेल गरम करून त्यात लसूण मिरचीचे वाटण घालून परतावे नंतर गाजराचे तुकडे घालून ३० सेकंद परतावे.

कांदा, आले व लसूण वाटून तेलात परतून घ्या. त्यात टोमॅटोपेस्ट, मीठ, हळद, लाल तिखट व धनेपूड मिसळून व्यवस्थित परतून घ्या. यात बेबी कॉर्न व एक कप पाणी घालून उकळा व पाच मिनिटे मंद आचेवर शिजू द्या. नंतर गरम मसाला, उभ्या चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या व कोथिंबीर मिसळा. क्रीमने सजवून खाण्यास द्या.

मंदाग्नीवर जाड बुडाच्या पातेल्यात साखर पाणी एकत्र करून सतत ढवळत राहा. साखर पूर्णपणे विरघळून दोन तास पाक तयार करा. पाक थंड झाल्यावर त्यात प्रिझर्व्हेटिव्ह घाला. लिंबू रस गाळून त्यात टाका आणि चांगले मिसळा.

साहित्य : पाव किलो मैदा, १ मोठा चमचा कसुरी मेथी, २ चमचे तीळ व तेवढाच ओवा हातावर खरडून घ्यावा. आवडीप्रमाणे तिखट-मीठ, तळायला तेल ३ वाट्या, तसेच ७ मोठे चमचे मोहनासाठी तेल

कृती : प्रथम मैदा चाळून घ्यावा. मग तो एका तसराळ्यात ठेवावा. त्यात तेलाचे कडकडीत गरम मोहन घालावे. तसेच तिखट - मीठ, तीळ व ओवा त्यात घालावा. मग मैद्याला हे सर्व तेलासह चांगले चोळावे. कसुरी मेथी चुरून घालावी. आता मैदा पाण्याने अगदी घट्ट भिजवावा व २ तास झाकून ठेवावा. या गोळ्याचे ४ ते ५ सारखे भाग (गोळे) करावेत. १ गोळा घ्यावा व त्याची ओट्‌यावर (तेल लावून) मोठी पोळी लाटून, लहान वाटीने सारख्या आकाराच्या पुऱ्या लाटाव्यात व मध्यम आचेवर बदामी रंगावर खमंग तळाव्यात. त्या कागदावर टाकाव्यात म्हणजे जास्तीचे तेल कागदाला लागेल. या पुऱ्या खुसखुशीत व चविष्ट लागून १०-१२ दिवस छान राहतात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

व्हेज ड्राय मांचुरियन – Recipe

नेहमीप्रमाणे उकडीचा मोदक करावा. पीठ जरा जास्त घ्यावे. मोदक बंद केल्यावर वर थोडे पीठ राहायला हवे. वरच्या पिठाला हाताने निरांजनाच्या वरच्या भागाचा आकार द्यावा व त्यात तूप व वात घालून दिवा लावावा.