खाद्ययात्रा

आपल्या जिभेचे कौतुक पुरवण्याचे काम आपण सर्वच जण करतो. आणि त्यात दाक्षिणात्य पदार्थ अतिशय उपयोगी ठरतात. ब्रेकफास्टला किंवा कधीतरी हलके अन्न म्हणून डोसा, इडली असे पदार्थ खातच असतो. यातही पौष्टीक असे दाक्षिणात्य पदार्थ आपण घरच्या घरी करु शकतो. त्यातील एक म्हणजे मिश्र डाळींच्या इडल्या. त्याचे साहित्य आणि कृती..

प्रथम एका पातेल्यात पाणी गरम करत ठेवावे, पाणी उकळले कि त्यात बारीक चिरलेला मुळ्याचा पाला घालावा व साधारण ५ टे ७ मिनीटे मध्यम आचेवर ठेवावे. त्यानंतर तो पाला एका चाळणीत काढून घ्यावा व त्यातील सर्व पाणी निथळू द्यावे. एका कढईत तेल गरम करत ठेवावे ,तेल गरम झाले कि त्यात जिरे-मोहोरी घालावी, कांदा,हिरव्या मिरच्या व आलं-लसणाची पेस्ट घालावी ,कांदा गुलाबीसर रंगावर झाला कि त्यात हळद घालून परतून घ्यावे व ब्लांच केलेला मुळ्याचा पाला घालावा व परतून घ्यावे.

साहित्य:- दोन उकडलेले बटाटे, एक कांदा बारीक चिरून, पाव टी स्पून काळे मीठ, 3 ते 4 चमचे चाट चटणी (चिंच व कोथिंबीर पुदिना), पाव टी स्पून मीठ, थोडी चिरून कोथिंबीर.

कृती:- बटाट्याचे सोलून लांब लांब तुकडे करून प्लेटमध्ये मांडावेत. त्यावर कांदा घालावा. त्याच्यावर तीन ते चार चमचे चिंचेची चटणी व पुदिना- कोथिंबिरीची चटणी घालावी. नंतर दोन्ही प्रकारचे मीठ भुरभुरावे. वरून कोथिंबिरीने सजवावे. नंतर सर्व्ह करावे.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

प्रथम एका भांड्यात गाजर, बेबी कॉर्न, भोपळी मिरची(हिरवी,लाल व पिवळी), कॉर्न, मशरुम्स, कांदा हे २ चमचे तेलावर मंद आचेवर परतून घेणे. चवीनुसार मीठ घालणे.

नेहमीप्रमाणे उकडीचा मोदक करावा. पीठ जरा जास्त घ्यावे. मोदक बंद केल्यावर वर थोडे पीठ राहायला हवे. वरच्या पिठाला हाताने निरांजनाच्या वरच्या भागाचा आकार द्यावा व त्यात तूप व वात घालून दिवा लावावा.

साहित्य:- ४ बर्गरचे पाव, १०० ग्राम टोफू, २ कांदे, १ टोमाटो, १ लाल मिरची, ४ चीज स्लाईस, १/२ वाटी लेट्युस, रांच ड्रेसिंग, मीठ, मिरे पूड, तेल.
कृती:- टोफूचे तुकडे करून कढईत तेल घालुन गरम करून गुलाबी रंगावर भाजणे त्यात कांद्याचे तुकडे, लाल मिरची घालुन गुलाबी होईपर्यंत भाजणे.
मीठ आणि मिरे पूड घालुन चांगले हलवणे. मिश्रणाचे ४ भाग करणे. प्रत्येक पावावर चीजचा स्लाईस ठेवून मिश्रणाचा एक भाग ठेवणे. त्यावर लेट्युस, टोमाटो, केचप आणि रांच सॉस घालुन दुसरा पाव ठेवणे व खायला देणे.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

प्रथम बेबीकॉर्न शिजवून घ्या. मैद्यामध्ये पाणी आणि मीठ मिसळून मिश्रण तयार करा. बेबी कॉर्नचे दोन तुकडे करून मैद्याच्या मिश्रणात बुडवा आणि तेलात तळून घ्या. कढईत एक चमचा तेल गरम करून उभी कापलेली हिरवी मिरची घालून परतून घ्या. यात सर्व भाज्या, मीठ, अजिनोमोटो व शेजवान सॉस घालून चांगले परतून घ्या.

साहित्य: ३ दळदार टोमॅटो, १ अगदी लहानसा कांदा किंवा कांद्याच्या ३ मोठ्या फोडी, २ लहान लसूण पाकळ्या, ४ मिरी दाणे, लहान पाव कप दूध, मीठ चवीनुसार, चिमूटभर साखर.

कृती: टोमॅटो, कांदा, लसूण, मिरी दाणे एकत्र करून कुकरला अगदी मऊ शिजवून घ्या. गार झाल्यावर मिक्सरला वाटून, गाळून घ्या. उकळायला ठेवा. त्यात मीठ आणि दूध, साखर घालून मंद गॅसवर उकळा.

उपवासासाठी साबूदाण्याचे थालीपीठ
साहित्य :- दोन वाट्या साबूदाणा, दोन उकडलेले बटाटे, एक वाटी दाण्याचे कूट, बारीक मीठ, जिरेपूड, बारीक चिरलेल्या चार हिरव्या मिरच्या, बारीक चिरलेली कोथिंबीर, चमचाभर लिंबाचा रस, तूप अथवा रिफाइंड शेंगदाणा तेल.
कृती :- साबूदाणा चार तास भिजवून घ्यावा. उकडलेले बटाटे साल काढून कुस्करून मऊ झालेल्या साबूदाण्यात मिसळावेत. त्यात दाण्याचे बारीक कूट, मीठ, मिरची, जिरेपूड, बारीक चिरलेली कोथिंबीर व लिंबाचा रस घालून सर्व मळून घ्यावे. मिरचीऐवजी लाल तिखट पूडही घालता येईल. प्लॅस्टिकच्या कागदावर थालीपीठ थापून तापलेल्या तव्यावर तूप सोडून त्यावर घालावे. मध्ये भोक पाडून त्यातही तूप वा तेल सोडावे. मंद विस्तवावर दोन्ही बाजूंनी छान कुरकुरीत भाजून घ्यावे. उपवासाच्या हिरव्या चटणीबरोबर खाण्यास द्यावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

उपवासाच्या भाजणीचे थालीपीठ
भाजणी करण्याची कृती :- राजगिरा, साबूदाणा व वऱ्याचे तांदूळ समप्रमाणात घेऊन भाजावेत. त्यात थोडे जिरे घालावेत व सर्व एकत्र दळून पीठ करावे. ही भाजणी बरेच दिवस टिकते.
साहित्य :- जितकी थालीपिठे बनवायची त्याप्रमाणे भाजणी घ्यावी. एक वाटी भाजणी असल्यास अर्धी वाटी दाण्याचे कूट, चवीनुसार मीठ, बारीक वाटलेली वा चिरलेली मिरची, थोडे जिरे, कोथिंबीर, तूप.
कृती :- भाजणी, दाण्याचे कूट, मीठ, मिरची (अथवा लाल तिखट), जिरे, बारीक चिरलेली कोथिंबीर- सर्व एकत्र करून थोडे पाणी घालून मळून घ्यावे. तव्यावर तूप सोडून थालीपीठ लावावे. मंद विस्तवावर भाजावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साबुदाणा लिची पुडिंग
साहित्य :- अर्धी वाटी साबुदाणा, अर्धा कप साखर, एक लिटर घट्ट दूध, 5-6 लिची बिया काढून, दोन चमचे बदामाचे काप (भाजून), अर्धा चमचा वेलचीपूड.
कृती :- साबुदाणा धुऊन भिजवत ठेवावा. लिची साखरेत शिजवून घ्यावी व गार करावी. दूध आटवत ठेवावे. त्यातच साबुदाणा घालून घट्ट खीर बनवावी व गार करावी. आता त्यात लिची घालावी व वेलचीपूडही घालावी. हे मिश्रण बाऊलमध्ये सेट करायला ठेवावे. वरून भाजलेले बदामाचे काप घालून सजवावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कढईत तेल गरम करावे. त्यात चिरलेली लसूण घालून गुलाबीसर परतावे. नंतर मोहोरी, हिंग, कढीपत्ता, आणि लाल मिरच्या घालून फोडणी तयार करावी.