खाद्ययात्रा

साहित्य:- भाजके पोहे पाचशे ग्रॅम, शेंगदाणे दोन वाटी, पंढरपुरी डाळे एक वाटी, कांद्याचे वाळवलेले काप एक वाटी, सात-आठ लसूण पाकळ्या, तीन ते चार तळलेली आमसुले, पिठीसाखर, लाल तिखट, मीठ चवीनुसार, कढीपत्ता, फोडणीचे साहित्य, एक वाटी तेल. धने, जिरे, शहाजिरे, बडीशेप, मिरे, लवंग, तीळ प्रत्येकी अर्धा टेबल स्पून, तमालपत्र तीन ते चार.

कृती:- धने, शहाजिरे, लवंग, तमालपत्र, बडीशेप, तीळ, मिरे थोड्या तेलात परतून भाजून घ्यावे. नंतर मिक्स्रवर त्याची बारीक पूड करावी. तेल तापवून त्यात वाळलेले कांद्याचे काप तळून कुरकुरीत काढावेत. त्या तेलात दाणे, डाळे, कढीपत्ता तळावा. नंतर त्याच तेलात मोहरी, हिंग, हळद घालून फोडणी करा. लसूण घालावा. गॅस बंद करावा, खाली उतरवा. नंतर लाल तिखट, मीठ, वाटलेली मसाला पूड व आमसूल पूड व भाजके पोहे घालावेत. मंद गॅसवर परतावे. नंतर शेवटी डाळ, शेंगदाणे, कांदा घाला. गोड होईल इतकी पिठीसाखर (चवीनुसार) घालावी. परत चिवडा मिक्सग करावा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

मोनॅको बिस्किटावर पिझ्झा पास्ता सॉस ( तुम्ही तुमच्या आवडीचा कोणताही सॉस किंवा चटणी वापरु शकता ), चिझ आणि त्यावर ब्लॅक ऑलिव्ह्स घालून सर्व्ह करा झटपट स्नॅक्स. हा कमी वेळात तयार होणारा चवदार पदार्थ तुम्ही घरी आलेल्या पाहुण्यांना किंवा मुलांना डब्यात देऊ शकता.

24 कॅनपीज, 1 कप उकडलेले स्वीट कॉर्न,1 बारीक चिरलेली सिमला मिरची, 1 बारीक चिरलेला कांदा, 1 चिरून घेतलेली हिरवी मिरची, अर्धा कप चिरून घेतलेली कोथिंबीर, अर्धा चमचा चिली फ्लेक्स, 1 चमचा लिंबाचा रस, 1 कप किसून घेतलेले मोझरेला चीज, 2 चमचे तेल आणि चवीनुसार मीठ.

दूध उकळून निम्मं झाल्यावर कॉर्नफ्लोअर, साखर व वेलची पूड टाकून उकळा. उकळी आल्यावर ढवळत चार-पाच मिनिटं शिजवा. याचे तीन भाग करा. एकाच पाण्यात विरघळलेलं केशर, एकात पिस्त्यांची पेस्ट व चिरलेले पिस्ते टाका व एक भाग सफेदच राहू द्या.

पुर्वीच्या काळी स्वयंपाकघरात सर्व गोष्टींचा अगदी व्यवस्थित वापर केला जायचा. कोणत्याही गोष्टीची नासाडी होत नसे. पुरणपोळीच्या बेतामधील उरलेले जिन्नस वापरुन हमखास केलेला एक पदार्थ म्हणजे – कटाची आमटी. त्याचे साहित्य आणि कृती पुढीलप्रमाणे..

साहित्य:

पाऊण वाटी ओट्स,चिमूटभर मोहरी,१ मध्यम आकाराचा बारीक चिरलेला कांदा,आवडीप्रमाणे १-२ बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या,१/२ चमचा काळा मसाला,मीठ चवीनुसार,पाव वाटी मटार,आवडीनुसार कडिपत्ता,१-२ चिमूट हळद,१ छोटा चमचा तेल,१ पेला पाणी.

कृती:

ओट्स कोरडेच भाजून घेऊन बाजूला ठेवावेत. मग तेल तापवून त्यात, मोहरी कांदा, मिरची, कडिपत्ता चांगले परतून घ्यावे. हळद घालून आणखी परतावे. मग त्यात पाणी घालून चांगली उकळी येऊ द्यावी. त्यात काळा मसाला, मटार घालून उकळू द्यावे. मग यात ओट्स घालावेत. ओट्स घालताना सतत हलवत रहावे अन्यथा कढईला चिकटण्याची शक्यता असते. यावर झाकण ठेऊन शिजवावे. अधून मधून हलवत रहावे. पाणी पूर्ण आटून द्यावे. अशाप्रकारे ओट्सचा पौष्टिक उपमा तयार. आवडत असल्यास त्यात आपण शेंगदाणेही घालू शकतो. कोथिंबीर बारीक चिरुन त्यावर घालावी व उपमा सर्व्ह करावा.

फळातील गराच्या रंगावरून प्रामुख्याने सफेद पेरू व गुलाबी पेरू अशा दोन जाती दिसून येतात. महाराष्ट्रात सरदार या जातीची लागवड मोठ्या प्रमाणावर झालेली दिसून येते. या जातीची फळे आकाराने मोठी व गोलसर असून बियांची संख्या कमी असते. फळातील गर चवीस गोड असून तो पांढऱ्या रंगाचा असतो.

हरबरा डाळ निवडून, स्वच्छ धुऊन १५-२० मिनिटे भिजत ठेवावी म्हणजे चांगली शिजते. मग कुकरमध्ये डाळ शिजवायची असेल तर २ कप डाळीला ५ कप पाणी घालावे. पाणी घातल्यावर कुकरचे झाकण बंद करून ४-५ शिट्या काढाव्यात मग मंद विस्तवावर ५ मिनिटे डाळ शिजू द्यावी. कुकर उघडल्यावर डाळ चाळणीवर काढून जास्तीचे पाणी काढून घ्यावे.

भारतात महाराष्ट्र, गुजरात, तामिळनाडूत शेवग्याची शेती केली जाते. आयुर्वेदिक दृष्ट्या शेवग्याची पाने ही औषधी असुन यामध्ये अ ब क हि जिवनसत्वे, लोह, कँल्शीअम यासारखी खनिजे मोठ्या प्रमाणात असतात. पानांची पावडरची प्रक्रिया करून पदार्थ साध्या पद्धतीने बनविता येतात, असुन त्याला जगभरात मोठी मागणी आहे.