(गुरुदेव रवीन्द्रनाथ ठाकुर यांच्या एका कवितेचा स्वैर भावानुवाद )

अहो सुरांच्या गुरुराया, द्या मला तुम्ही दीक्षा ।।

बनुन सुरांचा दीन भिकारी,
गुरुराया, आलो मी दारीं
सरितेच्या लाटांना तुम्ही शिकवलेत जें गान
स्वरलहरींचें कोकिळास जें दिलेत तुम्ही ज्ञान
त्या ज्ञानाची घाला माझ्या झोळीमधिं भिक्षा ।।
द्या मला तुम्ही दीक्षा ।।

पसरवीन मी तुमचे सूर
जगीं अशान्ती करीन दूर
सूरज्ञान देउन, संगें मज घेउनिया, स्वामी,
असेल कोलाहलच निरंकुश, तिथें चला तुम्ही
तेथें नेउन घ्या माझ्या ज्ञानाची पुरी परीक्षा ।।
द्या मला तुम्ही दीक्षा ।।

- - -
( पु.ल. देशपांडे यांनी केलेल्या गद्य भाषांतरावर आधारित )
-
- सुभाष स. नाईक. Subhash S. Naik
सांताक्रुझ (प), मुंबई. Santacruz (W), Mumbai.
Ph-Res-(91)-(22)-26105365. M – (91)-9869002126
eMail : vistainfin@yahoo.co.in
Website : www.subhashsnaik.com / www.snehalatanaik.com

अव्यक्त, निःशब्दी मौन
मिटलेले निरागस डोळे...

सांग कसे मी समजावे
हितगुज तुझ्या मनातले...

नित्य तुझीच गं आठवण
मन्मनी प्रीतभाव गुंतलेले...

हेची सत्य अजुनही उरात
मग शब्द अबोल कां झाले...

जीवास, प्रीतदान भाळीचे
मन भावनांत कां उगा गुंतले...

सखये बोल नां सत्य एकदा
सांग नां तूं तुझ्याच मनातले...

होवू दे मनहृदय शांत आता
कळू दे प्रीतभाव लोचनातले...

--वि.ग.सातपुते.( भावकवी )

9766544908

रचना क्र.२६६

२०/१०/२०२२

शैशव माझे सरताना मी स्वप्नांना विकाया शिकलो
गुंजेत तोलुनी पेढीवरती सोन्यास विकाया शिकलो

अकारण इथेच कधीही काही काहीच घडले नाही
अभिषेकाचे साहित्य तरीही रांगाना विकाया शिकलो

शाळेच्या पाटीवरल्या रेघोट्यांच्या मिठीत आसमंत
क्षितिजांच्या करुनी भिंती अंगणास विकाया शिकलो

आंधळ्या कोशिंबिरीचा घडीभराचा डाव आयुष्याचा
उगवतीस पाठ करुनी मी दिशांना विकाया शिकलो

ही वाट एकाकी अन कुठे उद्याच्या सूर्याचा भरोसा
अंधारास फितूर होणाऱ्या सावल्या विकाया शिकलो

साक्षात्कार जरी मोक्षाचा आहे मृत्यूस चुंबल्यानंतर
सुखी माणसाचा नागव्याने सदरा विकाया शिकलो

रजनीकान्त

कोण लागतात माझे,

नाते ते ठाऊक नाहीं,

देऊनी जातात मात्र,

बरेच मजला काहीं ।।१।।

विठ्ठल- रामाचा नाद,

गुंजन करितो येथें,

पवित्र वातावरण,

येण्यानी होवून जाते ।।२।।

देवाण घेवाण आत्म्याची,

आपसामध्यें चालती,

शब्द फुलांची गुंफण,

त्वरीत होऊन जाती ।।३।।

फुले देऊनी मजला,

हार गुफूंन घेतात,

दोघे मिळूनी तो हार,

प्रभूस अर्पूं सांगतात ।।४।।

अदृश्य असले नाते,

असावे दोघांमध्ये,

भाषा आत्म्याची जाणतां,

मन नाचते आनंदे ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

ही दया कुणाची झाली, सापडे शब्दांचा झरा,
उपसतो जरी सतत, होत नसे निचरा....१,

गोड पाणी शब्दांचे, ओठी अमृत वाटे,
पेला भरता काठोकाठ, काव्य हृदयी उमटे....२,

पेला पेला जमवूनी, कलश भरून आला,
नाहून जाता त्यात, देह भान विसरला....३,

सांडता पाणी वाहे, पसरते चोहीकडे,
आस्वाद घेई जो जो, विसर जगाचा पडे....४

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

डोळे अर्धोन्मीलित,
स्वप्नात रंगलेले,
पापण्यांचे निमुळते काठ,
आसवांत भिजलेले ,--!!!

कळी अर्धोन्मीलित,
पाकळी कशी उमले,
पानांचे भोवती राज्य,
सुगंधाने भारलेले,--!!!

तन अर्धोन्मीलित,
तारुण्याने मुसमुसलेले,
चहूकडून फुलत,
यौवनाने भरलेले,--!!!

काव्य अर्धोन्मीलित,
पण अर्थगर्भतेने,
मनात राज्य करत,
नवरसांनी भरलेले,--!!!

सृष्टी अर्धोन्मीलित,
चरांचरांत पसरलेले,
जीवनदायी संजीवन,
जिथे तिथे मुरलेले,--!!!

प्रेम अर्धोन्मीलित,
हृदय भरलेले,
मनातील राजकुमार,
अंतरी वसलेले,--!!!

पहाट अर्धोन्मीलित,
सोनसळी प्रकाशाचे,
*धरेचे उमलते फूल,
उजेडाचे रांजण सांडले*,--!!!

© हिमगौरी कर्वे.

सहवासाचे सुख जेवढे, वियोगाचे दुःखही तेवढे ।

बांधल्या प्रेम बंधन गाठीं, तुटता विसरुन जाती ।।

लपुन बसती दुःख खुणा, समज न येई त्याची कुणा ।

उडून जातां शाल सुखाची, व्यक्त होई मग दुःखे जीवाची ।।

कशास करितो प्रेम असे ते, सहवासाने वाढत जाते ।

फुग्यापरी जातां फूटूनी, दुःख सारे जीवनीं आणिते ।।

दाखव प्रेम त्याच ठिकाणी, बघणार नाही वियोग कुणी ।

केवळ प्रभूचा सहवास, तेच असे वियोगरहीत ।।

प्रेम वाढते प्रभूसहवासे, निस्वार्थी भक्ती त्यांत वसे ।

समरस होता एक रुपानें, वियोग मिटतो क्षणाक्षणाणे ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

खिशांत माझ्या पडली होती,

सुटी नाणी काही,

वस्तूंची ती खरेदी करण्या,

सर्व बाजार पाही ।।१।।

सराफ्याच्या दुकानी दिसला,

एक हिऱ्याचा हार,

डोळे माझे चमकूनी गेले,

फिरती गरगर ।।२।।

दाम विक्रीचे जाणूनी घेता,

हताश मी झालो,

हातातील धनाचे मोजमाप,

करू मी न शकलो ।।३।।

दोन वेळची पूजा करूनी,

जप माळ जपती,

खूप साचले पुण्य आपले,

हे कांहीं समजती ।।४।।

कसा मिळेल ईश्वर त्यांना,

तपोबलाच्या अभावी,

जन्मोजन्मीचे पुण्य साचता,

दर्शन मिळे प्रभावी ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

सहज एकदा फेरफटका मारताना
वाटेत "राग" भेटला
मला पाहून म्हणाला...
काय राव, आठवण काढत नाही हल्ली ?

मी म्हणालो अरे नुकताच
"संयम" पाळलाय घरात
आणि "माया" पण माहेरपणाला
आली आहे..

तसं तोंड फिरवून तो निघूनच गेला..!!

पुढे बाजारात "चिडचिड"
उभी दिसली गर्दीत, खरं तर
ही माझी बालमैत्रीण पण पुढे
कॉलेजात "अक्कल" नावाचा
मित्र मिळाला आणि हिच्याशी
संपर्क तुटला..!!

आज मला पाहून म्हणाली अरे
"कटकट" आणि "वैताग"
ची काय खबरबात ?

मी म्हटलं, काही कल्पना नाही बुवा..
हल्ली मी "भक्ती" बरोबर
सख्य केलय त्यामुळे
"आनंदा"त आहे अगदी..!!

पुढे जवळच्याच बागेत
"कंटाळा" झोपा काढताना दिसला
माझं अन त्याच हाडवैर....
अगदी 36 चा आकडा म्हणाना....
त्यामुळे मला साधी ओळख
दाखवायचाही त्याने चक्क "आळस" केला..!!
मीही मग मुद्दाम "गडबडी" कडे
लिफ्ट मागितली आणि
तिथून सटकलो..!!

पुढे एका वळणावर "दुःख"
भेटलं, मला पाहताच म्हणालं
"अरे ये, तुझीच वाट पहात होतो"

मी म्हणालो, "अरे वाट पहात
होतास कि वाट लावायच्या
तयारीत होतास? आणि माझ्या
बायकोपेक्षा तूच जास्त वाट
बघतोस कि रे माझी
"तसं "लाजून" ते म्हणालं,
"अरे मी पाचवीलाच पडलो
(पाचवीला पुजलो) तुझ्या वर्गात.
कस काय सर्व ? घरचे मजेत ना?"

मी म्हणालो, "छान" चाललय सगळं...
"श्रद्धा" आणि "विश्वास"
असे दोन भाडेकरू ठेवलेत घरात
त्यांच्या मदतीने मस्त चाललंय.
तू नको "काळजी" करूस.
हे ऐकल्यावर "ओशाळलं"
आणि निघून गेलं..!!

थोडं पुढे गेलो तोच
"सुख" लांब उभं दिसलं
तिथूनच मला खुणावत होतं,
धावत ये नाहीतर मी चाललो
मला उशीर होतोय..

मी म्हणालो, "अरे कळायला
लागल्यापासून तुझ्याच तर मागे
धावतोय उर फुटे पर्यंत,
आणि त्यामुळेच आयुष्याची फरपट
झालीय... एकदा दोनदा भेटलास
पण 'दुःख' आणि 'तू' साटलोट
करून मला एकटं पाडलत..
दर वेळी. आता तूच काय तुझी
"अपेक्षा" पण नकोय मला.
मी शोधलीय माझी "शांती"
आणि घराच्यानीं माझ नावच
"समाधान" ठेवलंय..!!

धडपड असते प्रत्येकाची जगण्यासाठी,
तेच जगती जगी या शक्ति ज्यांचे पाठी...१,

बुद्धी, अनुभव, विचार, बळ शक्तीची रूपे
यश मिळविण्या जीवनातील हीच मोजमापे...२,

नीती-अनिती, पाप-पुण्य, सामाजिक बंधने
सरळमार्गी जगण्यासाठीं हवीत ही कारणे...३,

जन्म मृत्यूच्या रेषेवरती, उभा संकटकाळी
पशुसमान वागत दिसतो, मानव त्यावेळी...४,

प्रथम गरज भागवी सारे, स्वजीवनाची
आदर्श जगणे तत्वे राहती, मग नंतरची....५,

मृत्यूच्या दाढे मधूनी, एक सुटून जातां
मृत्यूपाश टाकी दुजासाठी, स्व जगण्या करिता....६,

जगण्यासाठी मृत्यू आणि मृत्यूमुळेच जगणे
निसर्गाचे चाले अविरत हेच खेळणे....७

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com