श्रीमंत योगी, जाणता राजा,
श्री शिवछत्रपतींना त्रिवार वंदन,-

श्रीशिवराय छत्रपती,अजून आठवती,लोक पहा आजमिती,--
होsssss जीssss जीssssजी,

रयतेस अभय' तरी दरारा,
परस्त्री' माता, आपुल्या मातेचा आदर करती होssss जीsss जी,

आज्ञेत राहून तिच्या, सकल कारभार केला,राज्यात पहा,
सर्वधर्मसमभाव' पाहती होssss
जीssss जीssss‌जी,-++

छत्तीस वर्षे गनिमाशी झुंजला,
जातिभेद झुगारुन एकोपा साधला,
शक्ती,युक्ती,नीती,रीती,भक्ती होssssजीsss जीsss जी,-++

दगडधोंड्यात जागवली अस्मिता
स्वराज्यहेतू कृतीने योजिला,
महाराष्ट्रधर्म' वाढवला की होsss
जीsssssजीsssजी,---++

शब्द आईचा पाळला,राज्य मानुनी
श्रींची इच्छा,; साठी सत्ता स्थापिली
होssssजीssssजीssssजी,-++

राज्यकार्यी जीव वाहिला,समर्पित जीवना,संकटे किती झेलली,sss होsssजीsssजीssssजी,-++

प्रजेस पित्यासम,न्यायास नेहमी तडी, तरून गेला,कित्येकदा,तो धर्मसंकटी,होsssजीsssजी,-++

वासनांधांना नव्हती क्षमा,
सजा कठोर पापकर्मा,
सेवा, मदतीचा हात मिळतां,
ओघ भरघोस दानाचाच वाही,होsss जीsssजीsssजी-+

जीर्णोद्धार मंदिरांचा, मान मशिदींचा,ज्ञानादरे कलाकारही पूजी, होsssजीsssजीsssजी,-+

कदर विद्या कलांची, प्राधान्य त्या कामा, कलेपुढे हमेशा नमला,असा रत्नपारखी, होsss जीssssजीsssजी,-+

मातब्बर' शत्रूंना चकवा,साधुनी गनिमी कावा,एकनिष्ठांना प्रेमदायी होsssजीsssजीsss,-+

फितुराची गय' न केली,विवेकाने गड,किल्ले राखतां,महाराष्ट्र् अजिंक्य ठेवी, होsssजीsssजी,--++

राजा सदोदित झुकला,संतांच्या बोला,मान दिला सत्यता,करुणा शांती होsssजीsssजीsssजी,-+

कधी माघार घेऊनी,राजकारण खेळला,मानुनी बुद्धिवंतांचा सल्ला,
गरिबांत गरीब समाधानी त्याच्या दारी होsss जीsssजीsss,जी,-+

आरमार' निर्मुनी जगाला,नवा दृष्टिकोन दिधला,नव्या कल्पना,नव्या जाणिवा,नाविन्याचा आधार होई, हो,ssssजीsssजीsssजी,-+

तरीही धाकापुढे त्याच्या,फिरंगी'ही नमला,मनांत धास्तावला,वचक त्याचा पाहुनी, होsssजीsssजीsssजी,-++

© हिमगौरी कर्वे.

प्रांगणी येता प्रभातकिरणे
चैतन्याच्या कळ्या उमलती.
वेलीवरी झुळझुळता पर्णे
प्रसन्नतेची अंतरी अनुभूती.
मध्यान्हीला, श्रमलेलेही
साऊली, प्राजक्ती शोधती
कालचक्र ते फिरविणारा
भानू येता क्षितिजावरती.
सारे, नजारे गुलमुसलेले
सांजेला मंदिरी दीप तेवती.
वात्सल्याचे ते स्पर्श लाघवी
गुरे गोधुली प्रीत उधळत येती

रचना क्र. ६७

८/७/२०२३

- वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रे चंद्रा तू कसा दिसतो,
अवचित ह्या वेळीं,
भास्कराच्या ह्या साम्राज्यीं,
दूर अशा त्या स्थळीं ।।१।।

कोठे आहेत असंख्य सैनिक,
जे तुला साथ देती,
कां असा तूं एकटाच आहे,
दिवसा आकाशांती ।।२।।

शांत असूनी तुझा स्वभाव,
फिरे त्याच्या राज्यांत,
एकटाच बघूनी तुजला,
लक्ष्य न जाई त्यात ।।३।।

कडक स्वभाव तो भास्कराचा,
नियमानें चालतो,
चुकून देखील तुझ्या राज्यीं,
कधी येत नसतो ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

विचा महिमा पाहू ,
अक्षर मोठे देखणे,
विलक्षण आहे जादू ,
त्याचेच "गारुड" पडणे,

विलोभनीय आहे सृष्टी, विचक्षण तिची शोभा,
विसंगत बघू रंग संगती, विलोभनीय की पसारा,--!!!

विशेष कितीतरी गोष्टी,
विवेचन त्यांचे किती करू,
विलक्षण विराजमानी,
आश्चर्यांना किती स्मरू,--!!!

विकार विवेक विचार, मनात असती भावना छुप्या, त्यातून विपरीत जन्म घेई,
नि भावनांची विविधता,--!!!

विनाशकाले विपरीत बुद्धि, विजोड बने हे सारे,
विदीर्ण आयुष्य होई,
विकल मानसिकता खरे,--!!!

विनिमय करत सकलांशी, विसंवादही टाळावा,
विनम्र राहून नियतीचा,
फक्त घाव उरी झेलावा,--!!!

विसरू नये चांगुलपणा,
विचारांती निर्णय घ्यावा,
विमुक्त जगण्यात अशा,
खरा विठ्ठलच बघावा,--!!!

हिमगौरी कर्वे.©

देशभर देशभक्तीची लाट आली वाटतं
कुणी जवान शहीद तर झाला नाही ना!

अनोळखीचा बिल्डर नमस्कार करतोय
येत्या इलेक्शनला उभा राहणार तर नाही ना?

देणाऱ्याने देत जावे
घेणाऱ्याने घेत जावे ॥ धृ ॥

सत्तेवरल्या मंत्र्याकडून
भले मोठे पोट घ्यावे
मऊ मऊ खुर्चीसाठी
डावपेच त्यांचेच खेळावे ॥ १ ॥

गरीबशा लोकांकडून
गरीबीची दु:खे घ्यावी
पोटातल्या आगीसाठी
हातचलाखी शिकावी ॥ २ ॥

भडकलेल्या आगीवरुन
तडकण्याचा गुण घ्यावा
भरलेल्याशा 'खिशा'कडून
आपला तेवढा 'हप्ता' खावा ॥ ३ ॥

मेलेल्याने मरत रहावे
खाणाऱ्याने खात जावे
नरकातल्या जागेविषयी
'खाऊबा'ने निश्चिंत रहावे ॥ ४ ॥

(कवी विंदा करंदीकरांची 'देता' कविता, जी आमच्या शालेय अभ्यासक्रमात होती, ती प्रस्तुत कवितेची स्फूर्ती आहे.)

-यतीन सामंत
ऋणानुबंध या कविता संग्रहातून
(१९७४)

देख मेरे संसारकी हालत
क्या हो गयी भगवान
मेरेही घरमें मै मेहेमान,
सूरज न बदला, चॉद ना बदला,
ना बदला रे आसमान

देखो वो कैसी है अकडती,
बात बात पर मुझसे झगडती,
देरसे आऊॅ दफ्तरसे तो
देती ना वो ध्यान, बिबिकी.....

मांसे तू-तू-मै-मै करती
उसका बदला मुझसे लेती,
रातरातभर पीठ दिखाकर
करती वो हैरान, बिबिकी......

योगा-पार्लर, जीम भी जाती,
पर कमरका कमरा रोक न पाती,
हे दाता अब तू भी
कुछ ऐसी करदे करनी,
बदलके मेरे बिबिको भेजो
शीला या मुन्नी
भेजो शीला या मुन्नी

-- सौ. अलका वढावकर

भावनेच्या जावूनी आहारीं, नुकसान करतात सारे,
तर्कशुद्धता विसरून जाते, अंगात भरूनी वेडे वारे ..१,

भावनेची लाटच उठता, मती होते एकदम गुंग,
बरोबर वा चूक काय, जाण रहात नसते मग..२

आपले सारे खरे असावे, हाच होत असे अट्टाहास,
आपण केल्या कर्मावरच, बसतो आपला विश्वास..३

इंद्रीय आणि भावना यांची, जमुनी जात असतां जोडी
तर्कशुद्ध विचारांत त्याला, राहत नसते केव्हां गोडी...४

काही क्षणाचा काळ जाता, भावना जाई मग निघून
विचार मात्र मिश्कीलतेनें, हसती पश्चाताप बघून...५

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com