भंग पावले पाहीजे स्वप्न माझे रातचे ।
तोडणे स्वप्न श्रृंखला नसे मानवी हातचे ।।

शिथिल गात्र बनती जाता निद्रेच्या आधीन ।
उघडले जाते मग विचारांचे दालन ।।

किती काळ भरारी घेई निश्चीत नसे कांही ।
विचार चक्र थांबता स्वप्न दोष तो जाई ।।

रात किड्यानो जागवा स्वप्नावस्थे मधूनी ।
कुकुट कोकीळा येई मदतीसाठी धावूनी ।।

वाऱ्याची थंड झुळुक पुलकीत देहा करी ।
उषा राणीचे प्रयत्न यशस्वी सदैव ठरी ।।

प्रयत्न करितो निसर्ग निद्रावस्था मोडण्याचा
स्वप्नाचा दोष काढूनी निरोगी बनविण्याचा ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

कृष्णासम ही नटखट अवखळ
लाघवी कवीता हळूच पाऊली येते
मयुरपिसी मखमली मृदुल करांनी
अवघे अलगदी चित्त चोरुनी नेते ।।१।।

कदंबतरुच्या साऊलीत या
साक्षात बीज प्रतिभेचे फूलते
शब्दफुलांच्या या वटवृक्षावर
भावगंधले गीत कोकिळा गाते ।।२।।

कालिंदीच्या! डोहातूनी त्या
सुरेल, ताल सप्तसुरांची येते
राधे! बघ सामोरी कृष्णमुरारी
धुन मंजुळ मंजुळ बासुरीची येते ।।३।।

शब्दशब्द मनी भाव उमलता
वास्तव! हॄदयातूनी ओघळते
रसिक मनांच्या गाभाऱ्यातुनी
सोज्वळतेचे रूप! उजळूनी येते ।।४।।

-- वि.ग. सातपुते(भावकवी)

9766544908

रचना :- क्र १२.

१२ - ०१ - २०२२

भरवशाची घेऊन शिदोरी, पाऊलवाट चालत होता ।
कुणीतरी आहे मार्गदर्शक, यापरी अजाण होता ।।

बरसत होती दया त्याची, जात असता एक मार्गानी ।
आत्मविश्वास डळमळला, बघूनी वाटेमधल्या अडचणी ।।

संशय घेता त्याचे वरती, राग येई त्याच कारणें ।
विश्वासाला बसतां धक्का, आवडेल कसे त्यास राहणे ।।

ओढून घेई मृत्युचि आपला, अकारण तो त्यास दुराऊनी ।
जागृत होता पुनरपि विश्वास, संशय जाई दूर पळूनी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

चिंव चिंव करीत चिमणा चिमणी खोलीमध्ये माझ्या आली

अवती भवती नजर टाकून माळ्यावरती ती बसली ।।१

वाचन करण्यात रंगून गेलो लक्ष्य नव्हते तिकडे

आश्चर्य वाटले बघून मजला काड्या गवताचे तुकडे ।।२

घरटे बांधण्या रंगून गेली आणती कडी कचरा

मनांत बांधे एकच खुणगांठ तयार करणे निवारा ।।३

भंग पावता शांत वातावरण वैताग आला मला

कचरा आणि घरटे काढून खिडकीतुनी फेकला ।।४

काम संपवूनी सांज समयी घरी परत मी आलो

त्याच चिमण्या तसेच घरटे पाहून चकित झालो ।।५

पहाट होता चिमण्या उडाल्या काढून टाकले घरटे

असेंच चालले कित्येक दिवस परी जिद न सोडी ते ।।६

चार दिवसाची सुटी घालउन गांवाहून परतलो

घरटे बघता संताप येऊन मुठी वळवूनी धावलो ।।७

घरट्या मधूनी चिमणी उडाली बसली पंख्यावरती

चिव चिव करुनी विनवू लागली दया दाखवा ती ।।८

परी मी तर होतो रागामध्ये चढलो माळ्यावरी

मन चरकले बघून अंडी छोट्या घरट्यामध्ये ।।९

असहाय्य दृष्टीने चिमणी पाही मज करुणायुक्त नयनी

यश मीळाले तिनेच शेवटी भूत दया जागवूनी ।।१०

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

निरर्थक शब्दांची दाटी, का होते
कुणास ठाऊक काहीच कळत नाही
सजवलेली शय्या, ताटी का होते
कुणास ठाऊक काहीच कळत नाही ॥ १ ॥

मनातले उमटत नाही
कुणास ठाऊक का म्हणून
सुटा पसारा जुळतच नाही
कुणास ठाऊक का म्हणून ॥२ ॥

वेड्यागत हव्यास का हा
सामान्यतेहून दूर जाण्याचा
धडपडूनही जेव्हा फसतो
प्रयत्न हिमालयाला छेदण्याचा ॥ ३ ॥

कोरडे अश्रू, ओले शब्द
का एकमेकात मिसळत नाहीत
एकमेकांत गुंतलेली जाळी
भावनांची सुटत नाहीत ॥ ४ ॥

जनावराकडून जनावराकडे
मार्ग वाटोळा चक्राचा
कुणामागे कुणी धावावे
प्रश्न आहे का सुटण्याचा ॥ ५

कुणाचे मरण का असावे
लक्ष्य एखाद्या आयुष्याचे
एकमेका छेदण्याचे
ध्येय का हे जीवनाचे ॥ ६ ॥

माणुसकीला माणसानेच
का लाजावे कळत नाही
प्रयत्नांतीही औषधाला
'माणूस' तेव्हा मिळत नाही ॥ ७ ॥

अंधारात विरलेला असतो
अर्थ माणूस या शब्दाचा
शोधूनही सापडत नसतो
मार्ग माझ्या जीवनाचा ॥ ८ ॥

अगतिक होतो दीनवाणा मी
माझ्यासोबत माझी विफलता
सरपटत येते हळू अचानक
ग्रासून टाके अपूर्णता ॥ ९ ॥

-- यतीन सामंत

आधुनिक मराठी काव्याचे जनक कृष्णाजी केशव दामले तथा केशवसुत यांचा आज स्मृतीदिन. त्यानिमित्त त्यांची स्मृती जागृत करणारी `तुतारी’ ही त्यांची गाजलेली कविता.

या जगी कलियुगी संसारात
जगणे झाले केवळ व्यवहारी
जाणिवा , भावनांच्या शुष्क
ऋणानुबंधी नातीही व्यवहारी..।।१

आस्था , जिव्हाळा हरविला
जो , तो स्वस्वार्थातची रमला
मायबाप ,बंधुभगिनी , सोयरे
प्रीतभावबंध केवळ व्यवहारी..।।२

मने गोठलेली , रक्तही गोठलेले
सत्य ! धनदौलत ,भौतिकसुख
क्षणिक सुखाचे सारे हे सोहळे
जगणे जाहले सारेच व्यवहारी..।।३

केवळ पैसाच , मूल्य जीवनाचे
विवेकी , सद्गुणी , सात्विकता
संस्कार निष्फळ , या कलियुगी
जगणे स्वार्थी , जाहले व्यवहारी..।।४

निस्वार्थी प्रेमास्था कुठे शोधावी
शब्द ,स्पर्श, हास्य सारेच बेगडी
शाश्वत मैत्रभावही आज दुर्मिळ
मुसमुसती अंतरी , स्पंदने बावरी..।।५

©️वि.ग.सातपुते.(भावकवी)
? ( 9766544908 )

*रचना क्र. ७५ / ११ - ६ - २०२१*

नवलाईचे विश्व सारे, नवलाईतच जगते ।

आगळ्याच्या शोधामध्यें, नव-नवीन इच्छीते ।।

ताजे वाटते आज जें, शिळे होई उद्यांच ते ।

प्रवाही असूनी जीवन, बदल घडवीत जाते ।।

मुल्यमापन बदलांचे, संस्कारावरी अवलंबूनी ।

परिस्थीतीच्या भोवऱ्यामध्यें, विचार फिरे क्षणोंक्षणीं ।।

मुळतत्व ते राही कायम, आकार घेई जसा विचार ।

ताजा शिळा भाव मग तो, ठरविला जाई वेळेनुसार ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

लोचनी सांजवात आठवांची
झाली व्याकुळ कावरी बावरी...

तव निर्मली रूपात मी हरवलो
सांगना कसा परतु मी माघारी...

तुच लाविलास जीवास जीव
ओथंबुनी, ओघळतेस अंतरी...

आत्म्यास जाणवतो स्पर्श तुझा
हे सत्य मौनी कवटाळीतो उरि...

हुरहुर ती, हरएक क्षण सोबती
जगविते लोभस संध्याकिनारी...

होता नि:शब्द , वादळ अंतरीचे
मग हॄदयी, घुमते हरिची बासुरी...

-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. २५४

१०/१०/२०२२

मी शांत बसलेला असताना
मी एकटा असतो; स्वत:शीच
जगापासून दूर...
मी जगाचा तिरस्कार करतो
हे जग स्वार्थी आहे, ढोंगी आहे
भयानक क्रूर आहे, आपमतलबी आहे
हे जग माझ्यासाठी नाही
मी या जगाचा धि:कार करतो

माझ्यापुढे ठाकलेला असतो आदर्शाचा हिमालय
सुंदर, स्वच्छ, स्फटिकधवल
दूरदूरुन मला खुणावत असतात
विवेकानंद, राम नावाची त्या हिमालयाची उंच शिखरे
शिवाजीच्या असामान्यतेची विविधरुपे
स्वाभिमानसूर्याची भेदक, जहाल किरणे
टिळक, सावरकर नावाची!
याक्षणी माझ्या चेहऱ्यावर साचतो दिव्य प्रकाश
आदर्श नामक पैलूदार हिऱ्याचा
त्याक्षणी मी भारावून जातो; नि
नेमका जगरहाटीपासून दूर सरकतो
माझ्यापुढे उभे असतात; नाना प्रश्न
स्वाभिमानाचा, अस्मितेचा, देशप्रेमाचा, आपलेपणाचा, न्यायाचा
जे वर्षानुवर्षे अनुत्तरित राहिलेले आहेत
ज्यांना आज लाज झाकण्यापुरतेही कपडे नाहीत
असे अनेक नागडे प्रश्न!
अखेर हे जपायचं कुणी? कुणीतरी जपायलाच हवं
लिलावात निघालेली नीतिमत्ता कुणीतरी राखायलाच हवी
पण....
या सगळ्या गर्दीतून एक नेमका प्रश्न निसटला होता
पोटापाण्याचा! जीवनसंघर्षाचा!!
उदात्तता कुणीतरी सांभाळायला हवी असा फक्त मी जप करतो
प्रत्यक्षात तसं करण्याचं धाडस मला होत नाही
कारण, मला पुढे यायचं आहे
आता माझ्यापुढे आदर्श असतो
-मंत्र्याच्या आश्वासनाचा
मग मी माझ्या आदर्शाचं वल्हं
अलगद दुसऱ्याच्या हातात सोपवतो
नि घाईघाईने जगाच्या गर्दीत सामील होतो
या काळ्या महासागरात विलिन होतो एक बिंदू होऊन
लोकलच्या गर्दीत आपसूक पुढे सरकल्या जाणाऱ्या माणसासारखा

-यतीन सामंत