-- सुभाष ञ्यंबक दुष्यंत.

उठा उठा रे मावळ्यांनो, सिंहनाद करू या,
सह्याद्रीच्या शपथेवर स्वराज्य घडवू या.
छत्रपतींच्या चरणी मस्तक ठेवू या,
छत्रपतींचे विचार अंगी बाणवूया.
*यशवंत हो जयवंत हो*

भवानीच्या कृपेने तेज पेटले छातीत,
धैर्याची तलवार चमके आपल्या हातात.
अन्यायाचा अंधार पळो आपल्या शौर्यात,
छत्रपतींचे विचार प्रत्येक हृदयात.

*यशवंत हो जयवंत हो*

गड-किल्ल्यांचा दिमाख सांगतो इतिहास,
स्वाभिमानाचा मंत्र देतो प्रत्येक श्वास.
कर्तव्याच्या वाटेवर ठेवू अढळ विश्वास,
छत्रपतींच्या विचारांवर अतूट विश्वास.

*यशवंत हो जयवंत हो*

आई जिजाऊंचे संस्कार रक्तात वाहती,
शिवबांचा आदर्श मनामनांत राहती.
सत्य-न्यायासाठी पाऊले पुढे टाकती,
छत्रपतींचे विचार नसानसात वाहती.
*यशवंत हो जयवंत हो*

आजच्या तरुणाईने धरा हा निर्धार,
देशप्रेमाच्या मार्गी राहो अखंड विचार.
शिवरायांच्या स्वप्नांना करू या साकार,
छत्रपतींच्या गडांचे संवर्धन करू निरंतर.

*यशवंत हो जयवंत हो*

•ॲड.कीर्तिराज शैलेंद्र आगलावे, पुणे

मराठी शायरी

व्यास क्रिएशनच्या प्रतिभा दिवाळी २०२० च्या अंकामध्ये प्रकाशित झालेली भारती बिर्जे डिग्गीकर यांची हि कविता

होवो भारत आत्मनिर्भर नवी जागो इथे प्रेरणा
सांगे गर्जून लोकनायक असे देण्या नवी चेतना
आहे काय म्हणायचे? कुठून या येतात संकल्पना ?
आता पूर्ण अशक्यही परतणे कोशामध्ये त्या जुन्या

आला निर्मम काळ एक असला आक्रित हे आगळे
सारी मानवजात बंद कसल्या कैदेत ते ना कळे
येते संकट शक्यता नवनव्या घेऊन त्याच्यासवे
सांगे हा कृतिशील नायक, नवे रणसूत्र हा ऐकवे

या भूमीतच नांदली विकसली ऊर्जा तपोसाध्य ती
पूर्वापारचं आत्मतत्त्व जपणारी ही जुनी संस्कृती
सारे तेच प्रमेयसाधन नव्या संकल्पकार्यास्तव
आता एक करू पुनश्च प्रण की लाभो नवे वैभव

आम्ही निर्मल विश्वभाव धरला आहे जरी अंतरी
आधी उद्यमशीलताच जपणे जी स्वावलंबी करी..
आता आकळतो चिरंतन असा संदर्भ भाष्यातला
सायासाविण बंध एक जुळतो विश्वासवे आपला..

- भारती बिर्जे डिग्गीकर

आले भरून आभाळ
झाकोळले आसमंत
सांज सांजाळ केशरी
वृदांवनी तेवते ज्योत

ओढ़ गुंतल्या जीवास
आत्म रंगले पावरित
झंकारली मंत्रमुग्ध धुन
चाहुल हरिची अंतरात

तनमन सर्वार्थी मुक्त
रमले भक्तीच्या रंगात
लोचनी सत्याची जाण
सर्वांतरी एक भगवंत

--वि.ग.सातपुते.(भावकवी)

(9766544908)

रचना क्र. २९६

१८/११/२०२२

ठाऊक नव्हते कालपावतो

नांव तुझे आणि गांवही

क्षणांत जुळले अचानक परि

नाते आपुले जीवनप्रवाही

उकल करितो जेंव्हां ह्याची

ओळख पटते माझ्या मनां

तेच रुप अन तीच मूर्ती

पूर्व जन्मीच्या खाणाखुणा

असेल हे जर ऋणानुबंद

आणेल एका छायेखालीं

साथ देऊन अनुभऊ

सुख दुःखे ही जीवनातली

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

निसर्गाची रचना, जन्म मृत्यृची योजना,
गती देई जीवन चक्रांना, ईश्वरी शक्ती १

उत्पत्ती लय स्थिती, या त्रिगुणात्मिक शक्ती
याच तत्वे निसर्ग चालती, अविरत २

ईश्वरी योजना महान, खेळ जीवनाचा चालवून
घडवी शक्तीचे दर्शन, निसर्ग रूपाने ३

वस्तूचे निरनिराळे आकार, चेतना देवूनी करी साकार
यास जीवन संबोधणार, आपण सारे ४

मातीची भांडी असती, विभिन्न रूपे मिळती
वापरून तीच ती माती, आकार देई पुन्हा पुन्हा ५

दिसेल भांडी फुटलेली, अथवा नवी बनलेली
हीच हात चलाखी, सगळी त्याच्या खेळण्याची ६

मृत्यू टळला न कुणा, हे अंतर्मनी जाणा
यशस्वी करा जीवना, मर्म ओळखूनी त्याचे ७

राहीला नाही राम, उरला नाही शाम
मागे राही फक्त कर्म, तुमच्या जीवनातील ८

जाणता मृत्यूची अटळता, घालवी ती मनाची चंचलता
आणील आयुष्या निश्चिंतता, समजोनी जीवन क्षणभंगूर ९

ठेवा मनामध्ये बिंबवून, अनिश्चित आहे जीवन
मर्यादा धडपडीना देवून, आयुष्य मार्ग आक्रमाल १०

नागडा उघडा येई येथे, तसाच जाई परत तेथे
कांहीं न तयाला नेता येते, सोडताना हे जग ११

आत्म्यासंगे जाई कर्म, जगती राही देह धर्म
निसर्ग चक्राचे हे मर्म, ओळखावे सर्वांनी १२

धडपड तुमची धनापाठी, कुणी झगडे सत्तेसाठी
आकर्षण सारे मायेपोटी, बाह्य गोष्टीचे १३

संसार हा नाशवंत, सर्वासी आहे अंत
म्हणूनी जाणावा भगवंत, अविनाशी शक्तीस १४

निद्रेस जाण्यापूर्वी, मृत्यूची आठवण करावी
मात्र त्याची भिती नसावी, मनामध्ये १५

मृत्यूची करिता आठवण, चुकांना पडेल बंधन
बंधनात होईल महान, कार्य तुमचे कडूनी १६

जाणोनी छोटा काळ, न दवडी तो फुकट वेळ
शोधण्यास तो जाईल, जीवनाचे प्रयोजन १७

माहीत असते सर्वांना, मृत्यू टळला न कुणा
परी आठवण त्याची निर्भय मना, रोज येत राहावी १८

भीऊ नका मृत्यूला, अपघात समजा त्याला
जीवनचक्र पूर्ण होण्याला, मदत होई त्याची १९

जैसा आनंद जन्माचा, तैसा मानावा मृत्यूचा
यात सहभाग प्रभूचा, समजावे ही विनंती २०

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

यातना आणि वेदना,
जीवन दुसरे असते काय,
भोग आणि उपभोग,
असे त्याचे दोन पाय ,,--!!!

स्वार्थ अन् भांडण,
हेच त्याचे अवयव,
कधीकधी फक्त कींव,
कधीकधी चांगुलपण, ,--!!!

दया करुणा उपकार,
सारेच जीवन विसरले,
म्हणूनच आज सगळ्यांना,
जीव न-कोसे करणारे,--!!!

समस्या अडचणी यांचा,
त्याभोवती घेराव ,
कसे कुणाला ठाऊक,
करेल कधी संपूर्ण पाडांव,--!!!

असेना का तरीही,
त्यातच मजा आहे ,
रडके तोंड करण्यापेक्षा,
हसरे गाणे प्रिय आहे,--!!!

माणुसकी आणि सर्व भावना,
आज निषिद्ध आहेत,
स्वतःच्या पोळीवर तूप ओढणे,
एवढेच शिल्लक आहे ,--!!!

पैसा, सत्ता ,लालसा,
यांचीच सारी ओढ,
त्यांच्यात लागते सारखी,
मात देण्याची ओढ,--!!!

पण असे असूनही
मन सुद्धा मरते,
जिवंत असून मन मेलेले,
माणूस हे सिद्ध करे,--!!!!

हिमगौरी कर्वे©

तव स्मरणांचे गीत होते
तूच गीता शब्दभावली
तूच, प्रेरणा संवेदनांची
भावशब्दात प्रसवलेली

तुझ्या निरागस लोचनी
भावप्रीती ओथंबलेली
सोहळे रम्य ऋतुऋतुंचे
लाजती मोदे तव गाली

नभांगणी कृष्ण सावळा
तू पावरी अंतरी घुमलेली
तूच सुगंधा दरवळणारी
ममहॄदयी या गंधाळलेली

हवे काय, अजुनी जीवनी
तुझ्या स्मरणी मती गुंतली
क्षणक्षण ही अधीर स्पंदने
तव भेटीसाठी आसुसलेली

–वि. ग. सातपुते. ( भावकवी )

9766544908

रचना क्र. १८४

३१/७/२०२२

शोधत होतो रुप प्रभूचे, एक चित्त लावूनी ।
अवंती भवंती नजर फिरवी, श्वास रोखूनी ।।

शांत झाले चंचल चित्त, शांत झाला श्वास ।
ह्रदयनाडी मंद होऊनी, चाले सावकाश ।।

पचन शक्ती हलकी झाली, जठराग्नीची ।
शिथील झाली गात्रे सारी, देह चैतन्याची ।।

देहक्रियांतील प्राणबिंदू , असे ईश्वर ।
समरस होतां त्याच शक्तिशीं, होई स्थिर ।।

शोधामध्यें चिंतन करतां, ध्यान परी लागते ।
समाधी स्थितीत येतां प्राण, अनंतात मिसळते ।।

नाही दिसले रुप ईश्वरीं, आगळे एकटे ।
विश्वमंडळ तोच असतां, शोधू तयास कोठे ? ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com