वर्षावती अखंड जीवनी परागकण
छोटे छोटे अगणित असे चैतन्यकण
अमोलिक असतो अविरत अपूर्व आनंद
जपण्यात जगण्यातले सारे इवलेपण

इवल्या गोजिऱ्या हळव्या कळ्या
नाजूक निष्पाप कोवळ्या पाकळ्या
फुलतानाही बिचकत दचकत अवघडलेल्या
उबदारशा एका ओंजळीस आसुसलेल्या
निर्माल्यणापूर्वी हृदयी धरुन येतील फुलवता मळे का?

अथक, अखंड ध्यास हव्यासाचा
धडपड मी माझा जोपासण्याचा
सोडून भास मृगजळ गाठण्याचा
का न वहावा निर्झर निखळ समर्पणाचा
सत्यभामेचा पारिजातक जोपासणे अंगणी मला जमेल का?

जीवन आहे अव्याहत धडपड
शरीरमनाची सतत पडझड
पराभवाचे कढ नि अवमानाचे सल
झेलूनही फुलवावा स्नेहाचा परिमल
नीलकंठाचा दाह पचवून हसणे ओठी विलसेल का?

आयुष्याची समीकरणे जेव्हा उपचारापुरती
विरते वाळू, उरती केवळ गृहित नाती
भासाने तुझ्या दव माझ्या डोळ्यांत जिवंत व्हावा
कोरडलेल्या काळजात कोंब पुन्हा तरारुन यावा
चांदण्यांना स्पर्शणारे श्वास मला कधी गवसतील का?

-यतीन सामंत
ऋणानुबंध या कविता संग्रहातून
(२८/७/१९९८)

‘भारत माझा देश आहे. सारे भारतीय माझे बांधव आहेत.’ ही प्रतिज्ञा आपण मोठ्या अभिमानाने म्हणतो, परंतु आज या देशाचे खरेखुरे चित्र कसे आहे? वास्तवरूप कसे आहे, हे डोळसपणे पाहू लागलो तर आपल्याला वेगळेच दर्शन घडते. आपल्या देशात अनेकदा जातीय दंगली माजतात, एकमेकांच्या धर्माचा अपमान करून सामान्य जनतेला चिथावणी दिली जाते. अन्याय, अत्याचार, गुंडगिरी, भ्रष्टाचार अशा गोष्टींना उत्तेजन दिले जाते. पुढारी लोक खोटे मुखवटे धारण करून समाजसेवेचा आभास निर्माण करतात. प्रत्यक्षात मात्र स्वत:चे आणि नातेवाइकांचे हित करून घेतात. स्वतःच्या अधिकारपदाचा वापर करून घेऊन जवळच्या लोकांना मोठमोठी पदे, नोकऱ्या मिळवून देताना इतर बुद्धिमान, आणि वशिलेबाजीचा वापर न करणाऱ्या तरुण वर्गावर अन्याय करतात. अशा परिस्थितीमुळे देशाची विभागणी सरळसरळ दोन वर्गांत होते. एक अत्यंत धनिक वर्ग, जो गरिबांचे शोषण करून स्वतः श्रीमंत होत राहतो आणि दुसरा अत्यंत गरीब, अन्याय निमूटपणे सहन करणारा शोषित वर्ग. अशा प्रकारे शोषक आणि शोषित अशी विभागणी या देशात शतकानुशतके चालत आली आहे. एका बाजूला वैभव मिरवणाऱ्या उत्तुंग इमारती आणि दुसऱ्या बाजूला दारिद्र्याने खचलेली झोपडपट्टी असे दृश्य भारतातील प्रत्येक शहरात दिसते.

[एकत्र चालत असूनही धरती आणि समुद्राचे कधीच मिलन होत नाही. खाऱ्या अश्रूंचा समुद्र प्रेमाचा गोड ओलावा आणणार तरी कुठून?]

नाम घ्या हो तुम्ही, प्रभूचे सतत

नामस्मरण , असू घ्या मुखांत ...१

काय सांगावी, नामाची थोरवी

दगडही जेथे, तरंगून जाई...२

रोम रोमामध्यें, प्रभूचा संसार

बनून कवच, रक्षती शरिर...३,

नामाची लयता, मन गुंतवून

एक होतां चित्त, जाई आनंदून...४

अंतीम ध्येय, ईश समर्पण

नामानी साधती, प्रभू सर्वजण...५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

का रमाकृष्ण ना कोणी वदले?.....

राधे कृष्ण राधे कृष्ण, मी ही मनापासून वदले
हरि सोबत तु असतानाही, रमाकृष्ण ना कोणी वदले .....

ना तुझे नाव माझे झाले, ना तुझे मन माझे झाले
रंग मलाही सावळा लागला, तरी रमा कृष्ण ना कोणी वदले ....

तुझी राधेवरची ती माया, का रे एकदाच सारे घडले
मी अर्धांगिनी रुक्मिणी, तुझी वाट पाहुनी थकले .....

तुझी संपूर्ण मी होऊनही, अपूर्ण काहीसे राहीले
संगम मनाने केला मनाशी, तरी मनोरमा नाही बनले ....

स्वर गुणगुणनारी ती, बासरी एकदाच तिच्याशी हसले
जे तुला कधी न कळले, ते सारेच तिने जाणिले ....

हरि बनुनी येउनी जा, एकदा रमेचे होऊनी जा
जाता जाता वृंदावनात, रमाला राधा बनवूनी जा ....

-- स्वाती पवार

कोणते दुःख तुला छळते
अकारण कां व्यथित होते ।।धृ।।

प्रेमळ छत्र पित्याचे असतां
गेले जीवन तुझे बागडतां
लाड पुरविले आईने तव
शिकवीत असतां आनंदी भाव
आठव सारे याच क्षणीं ते ।।१।। अकारण तूं कां व्यथित होते

बांधून घेतां राखी हातीं
आश्वासन तुजला मिळती
पाठीराखा भाऊ असूनी
येईल तुजसाठीं धावूनी
कसली शंका मनांत येते ।।२।। अकारण तूं कां व्यथित होते

संसार भरला सुख-दुःखानी
घे शिरावर तुझ्याच समजूनी
जीवन मार्गी होता बदल
नको होऊस वेडे चंचल
सावध असूं दे चित्र तुझे ते ।।३।। अकारण तूं कां व्यथित होते

नाते गोते वाढवीत जावे
सर्वामध्यें प्रेमळ व्हावे
छत्राखालती होती आजवर
छत्रचि बनावे तूं इतःपर
संस्काराचे मधूर फळ येते ।।४।। अकारण तूं कां व्यथित होते

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

घरें निरनिराळी बांधली, घ्याहो निरखूनी ।।धृ।।

वास्तुकला सुंदर रंग त्याचे बहारदार

आकर्षक वाटणार परी निवड करा जपुनी,

घ्याहो निरखूनी ।।१।।

ही घरे भावनांची त्यांत छटा विचारांची

भर पडतां श्रद्धेची जीवन जाईल तसेंच होऊनी,

घ्याहो निरखूनी ।।२।।

राग लोभ अहंकार मद मत्सर हे विकार

ह्यांची ती घरे असणार शोधा विचार करुनी,

घ्याहो निरखूनी ।।३।।

दया क्षमा शांति प्रेम आनंद उल्हासती

आदर भावांची वसती विवेक बुद्धीने शोधा जाणूनी,

घ्याहो निरखूनी ।।४।।

प्रत्येक शोधतो आपले घर तसेच करी जीवन साकार

सुख दुःखाची फळे घेणार हीच जीवनाची खरी कहाणी,

घ्याहो निरखूनी ।।५।।

घरें बांधली निरनीराळी घ्याहो निरखूनी

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

तू दिलेल्या फुलांबरोबर
थोडे काटेही आले, म्हणून काय बिघडलं?
ते 'तू' दिलेले आहेत
हे सुख काय कमी आहे?

तसं मान्य केलंय मी
चालणं काट्यांवरुनही
बघ, ओठावरचं स्मित
पुरतं ढळलं नाहीए
डोळेही आहेत कोरडे
थोडं रक्त वाहतंच अटळपणे..
तिकडे लक्ष देऊ नकोस
माझी पावलं लोखंडाची नाहीत रे ।

अढळ विश्वास आहे तुझ्यावर
तितका देवावरही नाही
पण कसा देऊ भरवसा दैवाचा?
रक्त पुसणारा तुझा हातच
काट्यांनी भरणार नाही ना?

पहाटे कवितांना
होता प्राजक्त गंध
आज भळाळतेय
जखम काट्यांची
हे आवडलं नाही?
अरे, आताच तर पहिलं दर्शन झालंय
खऱ्या जगाचं ।

-सौ. राजलक्ष्मी देशपांडे