हर्ष उल्हासाने मन नाचले, मन भिंगरी होऊन फिरले,
पुत्रजन्माने अंत:करण किती, हर्षभरीत होऊन गेले,--!!!

इवले इवले हात पाय,
अन् टपोरे बाळाचे डोळे,
रंग गोरापान आणि वरती,
केसही काळे कुरळे,--!!!

छोट्या जिवांस पाहून,
मात्र मन हरखून गेले,
किती नवससायास,
केवढी व्रतवैकल्ये,
जो सांगेल तो उपाय ,
जीव टाकुनी सारे केले ,--!!!

हे कोणत्या जन्मीचे,
पुण्य माझे फळां आले,
अखेर ईश्वराने हाक ऐकुनी, चिमुकलेओटीत घातले,-!

कुलदीपक घराण्याचे,
नाव आता वाढवेल,
मरते समयी पाणी
आपल्या हातें घालेल,
आगमने त्याच्या, घर ,
उजळून उजळून गेले,--!!!!

पोटा पोरं नाही म्हणुनी,
लोक टोचून बोलती,
वांझ वांझ असा, जाता-येता सूर काढती,--!!!

एक आई म्हणून मी,
दाखवून की दिधले,
ऐका जनहो सारे,
आज मी आई जहाले,--!!!

हिमगौरी कर्वे.
©

मानवाने पाहिले की
त्याच्या चारी बाजूंना
मुंग्या पसरलेल्या होत्या,
मुंग्याच मुंग्या.
मानवाने कुतूहलानें पाहिले,
आश्चर्याने पाहिले. १

कांहीं वेळानंतर
मुंग्या मानवाला चावू लागल्या.
मानव बिथरला.
त्याने मुंग्यांच्या वारुळाला
लाथा मारल्या, धक्के मारले.
जमिनीला भेगा पडल्या.
मानवाने मुंग्यांवर पाणीच पाणी फेकले,
इतके पाणी, जसा कांही प्रलयच.
मुंग्यांचे वारूळ
मुळापासून हादरून गेले,
मुंग्या समूळ नष्ट होऊ लागल्या.
मानव पहात राहिला,
निर्विकार. २
*
या धरणीवर
आपण माणसेसुद्धा
पसरलेलो आहोत मुंग्यांसारखेच.
आपणही
पृथ्वीला त्रास देतो आहोत,
तिचे चावे घेतो आहोत,
वारंवार, पुन्हापुन्हा.
आपणही
धरणीला क्रोधित करत आहोत.
म्हणून तर
मोठाले धरणीकंप होत आहेत,
उंचउंच त्सुनामी येत आहेत.

कुठवर
धरणीच्या प्रकोपापासून
माणूस वाचेल ?
कुठवर ? ३
*
जर मुंग्या चावल्या नाहींत,
मुंग्यांनी जर त्रास दिला नाहीं,
तर मानव विनाकारण
त्यांचा विध्वंस करत नाहीं.
माणसानेसुद्धा
पृथ्वीला, निसर्गाला, पर्यावरणाला
त्रास देऊ नये, त्यांचे चावे घेऊ नयेत.
तरच मानव सुरक्षित राहील.
जमेल ना हें आपल्याला ?
जमायलाच हवें ! ४

(स्वत:च्या हिंदी कवितेचें मुक्त भाषांतर)

- सुभाष स. नाईक
M- 9869002126

घोड्यावरती बसू देईना, चालू देईना पायी
जगाची ही रीत , कशी समजत नाही ..१,

सज्जनतेची वस्त्रे लेवूनी, निर्मळ जीवन आले
आपण बरे नि काम बरे, तत्व अंगीकारले...२,

मोठा झाला शिष्ठ समजोनी, वाळीत टाकीले मला
दुष्कृत्यामध्ये साथ हवी, त्यातील कांहीं व्यक्तीला...३,

जीवन जगणे कठीण होता, मार्ग तो बदलला
आगळी धडपड करूनी, यश मिळाले मला....४,

मिसळत होतो सर्वामध्ये, अतिशय प्रेमानी
तरीही ऐकला ‘शिष्ट’ शब्द , माझ्याच कानानी..५,

व्यक्ती तितक्या प्रकृती , असती येथे
भिन्नतेचे स्वभाव तेंव्हा , निराशा मनी आणते ..६,

चित्ती येईल तसेच करावे, जागृत भाव ठेवून
इजा न होईल इतर जनाना, हे लक्षात घेवून...७

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

हातातील काडी घासतां पेटीवरी
अग्नि त्याच्यातील ज्वाला त्या धरी

लपलेला अग्नि घर्षणाने पेटतो
अज्ञान झटकता ज्ञानी उजाळतो

चितांत असतो प्रभू सदैव शांत
ओळखण्या त्यासी लागताती संत

संत हाच गुरु मार्गदर्शक असे
चित्तातील प्रभूला जागवित असे

उजळण्या मन घर्षण लागे संताचे
पेटवा ज्ञानाग्नि सार्थक होई जीवनाचे

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

आशीर्वाद दे ग आई मजला, विनवितो मी तुझाच पूत्र ।

बाबा माझे नसती हयात, कोण मजला ह्या जगतात ।।

'केशव' माझे वडील असता, 'केवशसूत' हा ठरतो मी ।

तसाच बनता 'केशवकुमार', मोठे होण्याची युक्ती नामी ।।

जगावयाचे जर मोठ्या नामी, तूच मजला महान आहे ।

'लक्ष्मी' तुझे नाव असता, ‘लक्ष्मीसूत’ होण्यात पाहे ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

चल ये पटकन खूप घट्ट मिठी मार,अरे बघ थोडी अजून जागा शिल्लक आहे,
मिटवायचं आहे ना हे पण अंतर मग सांगते तसं कर ना, घट्ट घट्ट अजून घट्ट मिठी मार!

बघ तू मी जे सांगते ते ऐकतच नाहीयेस, एका जागेवरून कणभर हलत सुद्धा नाहीयेस!
नुसतं एक टक बघत राहतोयस माझ्याकडे, लुक्स काय देतो ? असं विचारल्यावर नेहमी सारखा खिदळत सुद्धा नाहीयेस.

झोपताना बोलायचास भान ठेवत जा गं त्या हातांचं,
जप जरा त्यांना,हे अंतर मिटवण्यासाठी त्यांनी खूप ऍडजस्ट केलय गं स्वतःला!
आज निजताना ना त्या हातांची ऍडजस्टमेंट करत आहेस,
आणि बघ तर रात्रभर थकूनही एकमेकांवर पहुडण्याचा त्यांचा हट्टी रोमान्सही संपला नाहीये!

तू नेहमी बोलायचास कसलीही तमा न बाळगता तुला हवं तेवढं तु उड,
परतून मात्र माझ्याच कुशीत येऊन झोप हं!
आज माझ्या पंखात बळ नाही उरलंय बघ उडण्याचे,
अन तुझ्यात जिगर नाहीये त्या फ्रेम भोवती अडकवलेल्या माळेला तोडण्याचे !

मला तुझ्या सोबत जगायचं होतं, तुझ्या नावाने सजायचं होतं!
तू दिलेल्या दागिन्यांचं सुंदर कलेक्शन करायचं होतं,
तू जाशील तिकडे हातात हात घालून तुझ्यासोबत मिरवायचं होतं,
आज तू निघून गेलास पुढे, माझं नाव, गाव, श्वास आणि सर्वस्व घेऊन!

- श्वेता संकपाळ (१३/०७/२०२३) .

पारवा म्हणजे कबूतर. घराच्या कौलारावर अथवा वळचणीला काहीही हालचाल न करता तासन्तास शांतपणे बसून राहिलेले कबूतर अनेकांनी पाहिले असेल. एखाद्या योग्याप्रमाणे जणू काही ध्यान लावल्यासारखे ते स्थितप्रज्ञ बसलेले असते. कबुतराचा आवाजदेखील घुमल्यासारखा धीरगंभीर असतो. अशा स्थितप्रज्ञ पारव्याचे चित्र बालकवी कसे रेखाटतात पहा

श्रीकृष्ण सांगतो सुभद्रेला, चक्रव्युहामधली रचना

हुंकार मिळे त्याला, सुभद्रा झोपली असताना...१

गर्भामधले तेजस्वी बाळ, ऐकत होते सारे काही,

जाण आली त्याची कृष्णाला, वळूनी जेव्हा तो पाही....२,

चक्रव्युहांत शिरावे कसे, हेच कळले अभिमन्युला

अपूरे ज्ञान मिळोनी, घात तयाचा झाला....३,

गर्भामधला जीव देखील, जागृत केंव्हां होवू शकतो

खरा ज्ञानी तोच असूनी, सुप्तावस्थेत सदैव असतो...४

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

उंचावून झेप, नको घेवू उडी
खोल आहे दरी, पाय तुझा मोडी...१

अंदाज घे तूं, खोलीचा प्रथम
यश येई तुला, तया मध्यें ठाम...२

अनुमान काढ, आपल्या शक्तीचे
झेपेल कां ते, विचार युक्तीचे...३

निर्णय घ्यावेस, सदा विचारांनी
निराश न होई, त्यामध्ये कुणी....४

जाणून घे तूं, स्वत:ची पात्रता
यश असे पाठी, ज्याची जी योग्यता...५

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

किती खाल्ला मार, किती खाल्या शिव्या याची गणतीच नव्हती.

एकच गोष्ट सतत कानी पडत होती.

उनाड आहे, बावळट आहे, धडपड्या आहे, तडफड्या आहे, मूर्ख कुठचा.

भडीमार होत होता आईकडून शब्दांचा..

आम्ही होतो बालपणीच गांधीवादी.

एका गालांत कुणी मारली तर दुसरा गाल पुढे करणारे.

मुकाट्यानें मान वर न करता सारे शब्द पचविणारे.

खेळणें, कुदणें, उड्या मारणें,

त्यातच ढोपर, कोपर, हातपाय फुटून जाणें, भळभळा रक्त वाहायचे.

पण सांगा रडून कुणाला ?

कारण ते असायचे स्वतःच्याच प्रतापाचे...

निमुटपणें बाजूस बसून, सहन करायचे

आणि कुणास समजू नये, म्हणून माती टाकायचे.

भरत होत्या साऱ्या जखमा हलके हलके.

न भरून कसे चालायचे ?

मस्तीची रग, खेळातील धडपड आणि

स्वत:च डॉक्टर बनून जखामाबद्दल वाटणारी मायेची कढ.

सारे तुटून पडायचे, घाव बरे करण्यासाठी.

* * *

... संध्याकाळची वेळ, सूर्य अस्ताला चाललेला.

किती घटका राहील्या होत्या, त्याला डुबण्यासाठी !

विचार करितो मी. शांत बसून पंचाहत्तरीच्या काठी.

हातपाय खाजवितो, कुरवाळीतो, सुरकुतलेल्या कातड्याकडे बघतो.

मध्येच नजर खिळून राहते, ती जखमांच्या वणावर.

कितीतरी लहान मोठ्या आकाराची.

ज्यावर दिसत होती चित्रे आठवणीची.

प्रत्येक वणावर होता एक इतिहास, एक घटना, एक जबरदस्त प्रसंग.

कोडगे बनून केलेली मस्ती, आईचा मार, शिव्या आणि बाबांचा राग.

पण आज सारे काही मनाला आनंदीत करून टाकणारे.

शरिरावरले वण बनले होते एक जीवन आलबंम.

नेत होते भूतकाळांत.

जो होता निश्चित आणि उपभोगलेला.

त्यात भविष्यकाळाची अनिश्चितता नव्हती, कि वर्तमान काळाची क्षणिकता.

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०