मलकापूरला प्रशिक्षण दोन दिवस नीट झाले कारण माझ्याजवळ माझा ब्राऊन शुगर )चा साठा होता , पण तिसऱ्या दिवशी मला टर्की सुरु झाली पण मी अंगावर सगळे त्रास सहन करत होतो दिवसभर , मात्र रात्री जास्त त्रास होऊ लागला मला उलट्या झाल्या ते पाहून सोबतचे काळजीत पडले , कदाचित बाहेरचे खाणे , पाणी सहन झाले नसावे असे त्यांना वाटले , इस्माईल भाईंजवळ डोकेदुखी , सर्दी , ताप वगैरेंच्या गोळ्या होत्या त्यांनी मला डोकेदुखीची गोळी दिली ,व आराम करण्यास सांगितले , अतिशय भयानक होती ती रात्र , माझ्या खोलीतील सगळे झोपले होते आणि मी बिछान्यावर तळमळत होतो , सारखे हात पाय गरम होत होते म्हणून मी बाथरूम मध्ये जाऊन हातपाय थंड पाण्याने धुवत होतो , मध्येच एकदम थंडी वाजे , मग कुडकुडत ब्लँकेट घेत होतो अंगावर , जुलाब आला की संडासला पळत होतो , केव्हा एकदा सकाळ होते असे झाले मला कारण आसपास काहीच जाग नसल्याने वेळ जाता जात नव्हता .

इतर सर्व सुखाने झोपलेले पाहून अश्या वेळी त्या लोकांचा खूप हेवा वाटतो . स्वतची चीड येते , स्वतच्या असहायपणा टोचत राहतो .सकाळ झाल्यावर त्रास सुरूच होता पण आसपासच्या लोकांशी बोलण्यात तो त्रास फारसा जाणवत नव्हता . त्या दिवशी इस्माईल भाईनी मला लॉजवरच आराम करण्यास सांगितले . सर्व निघून गेल्यावर मी कसातरी बाहेर पडलो आणि मलकापूर मध्ये ब्राऊन शुगर मिळते का याचा शोध घेऊ लागलो , पण तेथे फक्त गांजा आणि दारू मिळू शकत होती , शेवटी मी ऐक गांजाची पुडी घेतली आणि ऐक देशीची निप घेऊन लॉजवर आलो , दारू पिऊन , गांजाची सिगरेट भरली आणि ओढत बसलो या नशेत सुमारे ३ तास बरे गेले , पुन्हा दारू उतरल्यावर जास्तच त्रास सुरु झाला , तसाच पडून राहिलो . पोटात काही नसल्याने खूप अशक्तपणा आला होता . असे दोन दिवस काढले , तिसऱ्या दिवशी मला थोडी हुशारी वाटली . पण आतल्याआत त्रास होतच होता ..

मलकापूरच्या आसपासची बहुतेक गावे करून झाली होती म्हणून मग , खामगावला जाण्याचे ठरले तेथे उरलेले दोन दिवस राहून मग पुन्हा नाशिकला जाणार होतो . खामगावला आमचे लॉज एका थेटरला लागूनच होते म्हणजे अगदी इतके जवळ की थेटर मध्ये सुरु असलेल्या सिनेमातील संवाद आणि गाणी देखील आम्हाला ऐकू येतील , खामगावला संध्याकाळी लॉज वर आल्यावर आम्ही रूम वर बसलो होतो सुमारे रात्रीचे ९.३० झाले असावेत . माझा त्रास जरा कमी होता तरी मन अतिशय अवस्थ होते , बाजूच्या थेटर मध्ये सिनेमा सुरु झालेला होता , काही संवाद अर्धवट कानावर पडत होते व मग गाणे सुरु झाले ' मेरे नैना सावन भादों फिरभी मेरा मन प्यासा ' ' मेहेबुबा ' सिनेमा लागला होता बाजूला . ते गाणे सुरु झाले तसा मी अधिकच अवस्थ झालो , मन एकदम व्याकुळ झाले .. पाहता पाहता मन भूतकाळात जाऊन पोचले ..

मी आठवीत होतो तेव्हा ..उन्हाळ्याच्या सुट्ट्या सुरु होत्या .दिवसभर नुसती धमाल करायचो आम्ही मित्र ..क्रिकेट, सूरपारंब्या . चोर पोलीस , विष -अमृत , जोडीची शिवाशिवी , हत्तीची सोंड , कबड्डी कितीतरी मैदानी आणि बैठे खेळ खेळण्यात दिवस भुर्रकन संपत असे ..त्याकाळी शिवजयंती , डॉ . आंबेडकर जयंती वगैरे च्या वेळी सुमारे तीन चार दिवस कार्यक्रम असत आणि मुख्य कार्यक्रम म्हणजे रस्त्यावर दाखवला जाणारा सिनेमा हा असे . सिनेमा जरी उशिरा सुरु होत असे तरी रात्री ९ लाच आम्ही मित्र बसायला पोती वगैरे घेऊन सिनेमाच्या ठिकाणी जागा धरून बसत असू . रस्त्यावर मध्ये पांढरा पडदा टांगूला जाई , सुमारे २० फुट अंतरावरून प्रोजेक्टर वरून सिनेमा दाखवला जाई पडद्याच्या दोन्ही बाजूला लोक बसत , एका बाजूस स्त्रिया आणि दुसऱ्या बाजूला पुरुष अशी व्यवस्था असे , बहुधा तेच तेच सिनेमे दाखवले जात नेहमी . जय संतोषी मां , जंजीर , धर्मकन्या , गंगा जमुना , वगैरे , त्या वयात घरून थेटर मध्ये जाऊन सिनेमा पाहायला परवानगी मिळत नसे,म्हणून हे रस्त्यावारचे सिनेमे आम्ही सोडत नव्हतो , मध्ये रील तुटले की हल्ला गुल्ला होई , प्रोजेक्टर समोर हात नाचवले जात ..कोणीतरी गर्दीत बेडूक सोडे , मग पळापळ , पुन्हा आयोजकांचे शांततेचे आवाहन ..

तर त्या दिवशी असाच शिवजयंती निमित्य ' गंगा जमुना ' सिनेमा दाखवला जात होता ..मध्येच रील तुटले आणि ते काही केल्या पुन्हा नीट जोडले जाईना , वारंवार रीळ तुटल्याने शेवटी आजचा सिनेमा रद्द असे जाहीर झाले , आमचा सर्वांचा विरस झाला . सिनेमाला माझे शाळेतील अनुराधा थेटर जवळ राहणारे काही मित्र देखील आले होते ..

सिनेमा दाखवला जाणार नाही म्हंटल्यावर इतक्या लवकर आम्ही घरी जाणे शक्यच नव्हते , तेव्हा एका दिलीप नावाच्या माझ्या वर्गातील मुलाने म्हंटले चला आपण आमच्या घराजवळ जाऊ तेथे गप्पा ..गाणी म्हणत बसू . झाले आम्ही आठदहा जण सुभाष रोड वरून त्याच्या घराकडे निघालो . समोर ऐक मोठी दोन मजली इमारत मध्ये छोटी गल्ली आणि पलीकडील बैठ्या चाळीत दिलीप राहत असे , उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने कोणीच लवकर झोपत नसत तर आम्ही त्या इमारतीच्या खाली पायऱ्यांवर बसून गाण्याच्या भेंड्या खेळू लागलो , आमचे आवाज वाढले होते त्यामूळे आसपासचे आणि इमारतीतील जागे असलेले लोक आमची गम्मत पाहत होते .मला लहान पणापासून गाण्याची आवड होती , व गळाही गोड होता त्यामूळे माझा आवाज लक्षवेधी होता . जरा वेळ भेंड्या खेळून झाल्यावर आता एकेकाला आम्ही गाणे म्हणण्याचा आग्रह करू लागलो , इमारतीच्या वर लावलेल्या ट्यूबलाईटच्या हलक्या प्रकाशात आम्ही सर्व बसलो होतो ..जेव्हा मला गाणे म्हणण्याचा आग्रह झाला तेव्हा आधी मी . केशवा माधवा तुझ्या नामात रे गोडवा ' हे भक्तीगीत म्हंटले , गाणे संपल्याबरोबर सर्वानी टाळ्या वाजवल्या व मला हिंदी गाणे म्हणायचा आग्रह झाला आता इमारतीतील लोक देखील मुलांची ही गाण्याची मैफिल ऐकायला जमले होते , मी दुसरे गाणे त्यावेळी सगळीकडे गाजत असलेल्या ' महेबुबा ' सिनेमातील म्हणू लागलो ' मेरे नैना ..सावन भादो .." किशोर कुमारने गायिलेल्या अनेक गीतांपैकी हे अतिशय सुंदर गाणे आहे . मी मग्न होऊन गाणे म्हणत होतो ..आवाज टिपेला पोचला होता. त्याच वेळी जाणवले की गर्दीतून कोणीतरी आपल्या कडे रोखून पाहत आहे जरी नीट चेहरा दिसला नाही तरी ती मुलगी सारखी आपल्याकडे पाहते आहे हे जाणवले ..ट्युबलाईट च्या अंधुक प्रकाशात देखील तिचे ते रोखून पाहणे मला स्पष्ट जाणवत होते ...

( बाकी पुढील भागात )

-- तुषार पांडुरंग नातू

काव्य ! कल्पनांचेच मोहोळ, अतरंगी रंगढंगलेले आभाळ. शब्द , मनभावनांची सरिता, काव्य ! कल्पनांचेच मोहोळ

देवा तुझ्या तराजूला एक पारडे जड का
माणसाच्या ठोकळ्याला दोन हाती माप का

दुर्जनांच्या पारिपत्या जन्मतो तो तूच ना
हिंदवीला आगऱ्याची मग सांग ना रे कैद का
शुभ्रतेच्या ज्योतीसंगे काजळी किनार का
जीवनाच्या धुंद क्षणी आसवांची धार का
बेरजेचा गोफ भाळी एखाद्या गुंफतोस
नातं नशीबी वेदनांचं एखाद्या जोडतोस
निर्जीव ठोकळ्याला विकारांची चेतना का
दिव्यत्वाच्या झेपाव्याला अपूर्णतेची झाक का

निर्मितीचा आनंद का रे वैचित्र्यात शोधतोस
पारड्याला कोण जाणे म्हणून का झुकवतोस

- यतीन सामंत

कुणाच्या पुस्तकात असते
मोरपिसाची खूण
कुणाच्या आठवणीत असते
केवड्याची चूण
कुणाच्या रुमालावर रेंगाळते
पाखरु कोलनवॉटरचे
कुणाच्या गालाला बिलगते
रेशीम कुरळ्या बटेचे
कुणाच्या ओंजळीत असते
करपलेली पानझड
कुणाच्या पांजळीत असते
हरवलेली पडझड
कुणाच्या डोहात असतो
आर्ततेचा तरंग
कुणाच्या दाहात असतो
निरर्थाचा अभंग
कुणी समईसारखे प्रसन्न तेवत असते
कुणी कापरासारखे जळत असते..!!!

सदानंद रेगे..!

खोटंच का विकलं जातं, हातोहात?
अन खऱ्यालाच का गुंडाळलं जातं बासनात?

किती द्याव्यात परीक्षा खऱ्याने
खऱ्यापणाच्या?
आणि किती उडवाव्यात चिंध्या
असत्याने सत्यपणाच्या?

खोटंच का विराजमान होतंय
आत्मसन्मानाची गळचेपी करून
फाटक्या तुटक्या सिंहासनावर?
खऱ्यालाच का सोसावे लागतात
हाल दारोदार?

बाजार खोट्याचाच बहरलेला दिसतोय विक्षिप्तपणे सर्वत्र
अन खऱ्यालाच घरघर लागलेली
दिसतेय गळलित गलीतगात्र.

खोट्याची सत्ता लौकिक
तर खऱ्याची सत्ता आहे अलौकिक.

सर्व शक्यतांचे सिद्धांत मोडीत काढून
उसळी मारून वर येते ते सत्य असते

आणि काळाच्या जजमेंटल ओघात
मोडीत निघते ते असत्य असते.

खोट्याला तर जगात अनेक मालक पालक असतात
खऱ्याचा मालकच काळ असतो

खोट्याचे मालक पालक काळाच्या ओघात अस्तित्वहीन
होत जातात,संपून जातात,मिटतात,उन्मळून पडतात, तहस नहस होतात

खऱ्याला पाठबळच काळाचे असते
खरं काळासोबत चालते, किंवा काळाच्याही पुढे धावते
ते काळाच्या अनंत प्रवाहासोबत चकाकते, उजाडते,दिशा देते,चांगले काही पेरते

Copyright:- कवी सुभाष पवार

मराठीसृष्टीच्या फेसबुक पेजवरुन

आम्ही ज्येष्ठ नागरिक. आयुष्याची ६०-७०-८० वर्षे वा त्याहून आधीक काळ जीवन यात्रेमध्ये घालविली. सुख दुःखाचे अनेक चढउतार बघीतले. प्रसंग अनुभवले. ज्ञानापेक्षाही अनुभव श्रेष्ठ असतो हे जाणले.

बोल सारे अनुभवाचे त्या बोलीची भाषाच न्यारी

सुख दुःखाच्या गुंत्यामधला अर्थ सांगतो कुणीतरी.

काळाप्रमाणे व परिस्थितीनुसार विचार आणि वागणे बदलते.

आमचा काळ व आजचा काळ ह्यातील तफावत जी जाणवली

त्यावर ज्येष्ठ नागरिकाचा अनुभवी सल्ला.

उगाच नाही झाले आमचे केस असे पांढरे

दिवस गेले रात्र गेली झेलले अनेक पाऊस वारे /१/

दैनंदिनीच्या चक्रामध्ये फुललो, होरपळलो

मंद मंद वारा पिऊनी उन्हात कोमेजलो /२/

तुम्हां न मिळे आजपावेतो ते आहे आमच्या पाठी

अनुभवाची उकल करितो सोडून एक एक गांठी /३/

असेच होईल जीवनी तुमच्या हा नसे माझा हट्ट

सावध करणे तुम्हास आधीं हीच खूणगांठ /४/

(तरुण विद्यार्थ्यासाठी)

कॉलेजातील मुले तुम्ही शिकण्या खेळण्या जाता हो

ज्ञान मिळवून खेळ खेळूनी नांव आपले करता हो /५/

काय बघतो आम्हीं येथे चित्रच उलटे पालटे

अभ्यास नाही ज्ञान नाही संस्कृती गेली लयास वाटे /६/

कोठे गेला आदर्श सारा पूर्वजांनी जपलेला

सिगरेट दारु चरस गांजा ह्यानीच सगळा झाकोळलेला /७/

शिक्षणाचा खेळ खंडोबा ज्ञानही घेती विकत

अज्ञानाच्या सागरामध्यें तरुण चालले वहात /८/

तोड-मोड आणि संप, रँगींग शिक्षकालाही मार मिळे

कशी वाहते ज्ञान गंगा हिशोब त्याचा कुणा न कळे /९/

आहो ही तर झाली रीत तुम्हास समजूनी घेण्याची

उलट सुलट होऊन जाते हीच तऱ्हा आजची /१०/

कॉलेजेस कमी आणि शिक्षक नाही विद्यार्थाचा भरणा होतो

ढोर समजुनी एकत्र कोंबूनी कोंडवाडा हा केला जातो /११/

कशी न होतील जनावरे ती विचार करा थोडा

भांडण तंटे गटबाजी आणि बेंच खुर्च्या तोडा /१२/

कॉपी करणे हक्क झाला व्यवस्थापनेलाही मार मिळे

खून खराबा बलात्कार ह्यातच अडकले सगळे /१३/

सारेच जमले चोर येथे लूटण्यासाठी टपलेले

कसे मिळतील शोधून त्यातूनी ज्ञानासाठी वाहीलेले /१४/

शिक्षकांची भरती होते जात पात बघूनी

अनुदानाच्या संख्येकडे लक्ष सारे ठेवूनी /१५/

कुणास आहे घोर भले करण्या विद्यार्थ्याचे

पोट माझे ओठ माझे जीवन जगावे चैनीचे /१६/

कसा घडेल विद्यार्थी येथे नसे कुणाला चिंता

मागविले जातील शिक्षक ही परदेशातून आता /१७/

अभिमान असावा राष्ट्राचा हे तर ब्रिद पूर्वीचे

घुसा आणि घुसू द्या तत्व ग्लोबल जीवनाचे /१८/

आरे खावो पिओ मौज करो जीन्दगी है चार दिनकी

ह्याच विचारे विचार वाही परवा किसको कलकी /१९/

प्रेम करणे हक्क तुमचा आनंद लूटणे जीवनी

परी विसरु नका सभोवताल प्रेमाच्या त्या क्षणीं /२०/

कुणी हसतो कुणी बघतो तुमच्या प्रेमाचे चाळे

निवडू नका ह्यासाठी बाग बगीचे सार्वजनिक स्थळे /२१/

गळ्यात गळा हात घालूनी व्यक्त करिंता मस्ती

विसरुनी जातां क्षणांत सारी भारतीय संस्कृती /२२/

प्रेम करावे जीव तोडूनी परी ह्रदयामध्ये घुसूनी

व्यक्त करावे हाळूवार ते मर्यादा पाळूनी /२३/

थांबा तुम्ही तरुणानो विचार करा हो राष्ट्राचा

धर्म जगणे, संस्कृती जगणे, प्रश्न असेल तो अस्तित्वाचा /२४/

राष्ट्राचे तुम्ही आधारस्तंभ आणि खांब सारे तंबूचे

एक मनाने एक सुराने दर्शन घडू द्या शक्तीचे /२५/

ज्ञान संपदा, शक्ती संपदा हा ठेवा, तुमच्या संस्कृतीचा

विद्यार्थ्यामध्ये नांव होऊं दे लौकीक आपल्या भारताचा /२६/

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

प्रफुल्लित भाव वदनी, घेवूनीं उठला सूर्योदयीं
गत दिनाच्या आठवणी नव्हत्या, आज त्याच्या मनांत कांहीं...१

खेळत होता दिवसभर , इतर चिमुकल्या मित्रांसंगे
खाणें पिणें आणिक खेळणें, हीच तयाची जीवन अंगे...२

सांज होता काळोख येवूनी, निश्चिंतता ही निघूनी गेली
भीतीच्या मग वातावरणीं, कूस आईची आधार वाटली..३

निद्रेच्या आधीन होतां, निरोप घेई शांत मनाने
येणाऱ्या दिवसा विषयी, अजाण होता संपूर्णपणे....४

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

डोळे उघडून बघा तुम्हीं आपल्या देशाला ।

महानतेची परंपरा दिसेल तुम्हाला ।।

जगातील श्रेष्ठ देश म्हणूनी नाव होते त्याचे ।

आज विसरलो महत्त्व सारे आपल्या पूर्वजांचे ।।

दोष असेल त्यांचा कांहीं सोडून द्यावा ।।

परि अभिमान हा परंपरेचा मनात ठेवावा ।

डोळ्यांनी जे बघतो सारे सत्य समजता ।।

कर्ण ऐकवी आम्हांस ज्ञान जे चूक ठरविता ।

कित्येक गोष्टीची उकलन होती वेदामध्ये आपल्या ।।

परि पुराणातील वांगी समजूनी फेकून त्या दिल्या ।

आमचे जवळील ज्ञान गंगाजळ आम्ही विसरतो ।।

परकियांची कास धरूनी वाट भटकतो ।

ते तर आहे महाठगते वेद नेई चोरूनी ।।

पिऊनी आमचीच ज्ञान गंगा चाले मान उंचावूनी ।

विचार करावा थोडा याचा शांत चित्ताने ।।

मालक तुम्ही असूनी घराचे नोकर परि बनले ।

अमेरिकेतील वैज्ञानिकाने नूतन शोध लाविला ।।

अनेक प्रयोगाचा आधार घेऊन निष्कर्ष मांडला ।

गर्भाशयातील अर्भक देखील सारे ऐकू शकते ।।

चंचल त्याचे कर्णेद्रिये असूनी ध्वनी लहरी खेचते ।

विस्मित होतो सारे आपण प्रयोग हा जाणता ।।

परि सहजपणे विसरूनी जातो अभिमन्यूची कथा ।

ऐके सुभद्रेचे बाळ तेजस्वी चक्रव्यूह भेद ।।

हुंकार निघाला गर्भामधूनी सांगे महाभारत ।

तेहतीस कोटी देव सारे फिरती आकाशी ।।

पुढ

नारद मुनींचा संचार होता विश्व मंडळाशी ।

अंतराळी चालला मानवच्या दिसे दूरदर्शनी ।।

चेष्टा करितो नारदाची आम्ही गोष्टी त्या समजूनी..

प्रवास करिता विमानातूनी आधुनिक जगाच्या

करमणुकीसाठी कथा वाचतो पुष्पक विमानाच्या..

दुर्बिण त्यांची घेवूनी आम्ही पाही दुरीचे तारे

आर्यभट्ट इंदूमतीचे खगोल ज्ञान विसरून जातो सारे..

विनाशाच्या काठी आहे जग आजच्या क्षणाला

अमेरिका,रशियाची क्षेपणास्त्रे भिवविती जगाला..

फार पुरातन काळी देखील महायुद्ध झाले

कर्ण, अर्जून, भिष्म, द्रोण यांनी क्षेपणास्त्र वापरले..

विसरतो आम्ही इतिहास सारा आपल्या भूमिचा

वेद उपनिषदे ग्रंथ पुराणे हाच पुरावा त्याचा..

सोन्यासारखी धरणी आमची आम्हां सारे देई

कष्ट तुमचे तिजला मिळतां नंदनवन ते होई..

डॉ, भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

सोळा वर्षांचा ज्ञानोबा
महाकवी झाला,
गीतेंवरी टिपणी लिहून
मुकुटमनी ठरला ।।१।।

गजाननाचा आशीर्वाद
लाभला त्याला,
ज्ञानेश्वरीचा प्रवाह
हातून वाहूं लागला ।।२।।

अष्टावक्र दिसे विचित्र
परि महागीता रचली,
अकरा वर्षाच्या मुलानें
मान उंचावली ।।३।।

विटी दांडू खेळत असतां
काव्य करुं लागला,
शारदा होती जिव्हेवरती
ज्ञान सांगू लागला ।।४।।

निसर्गाची रीत न्यारी
चमत्कार तो करीतो,
भव्य दिव्यता दाखवूनी
अस्तित्वाचा प्रत्यय देतो ।।५।।

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com