कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

त्रिभाव युक्त जीवन,

सत्व रज तमो गुण,

स्वभावाची अंगे तीन,

सर्वात दिसून येती ।।१।।

कांहीं असे सत्वगुणी,

कांहीं असे रजोगुणी,

काही मध्ये तमोगुणी

दिसे निराळ्या प्रमाणीं ।।२।।

प्रेम, दया, क्षमा, शांति,

कांहींचे अंगी वसती,

सत्वगुण लक्षणें ती,

कांहींत दिसून येती ।।३।।

राग, लोभ, अहंकार,

षडरिपू हेच विकार,

त्यांतच तो जगणार,

तमोगुण वाढवून ।।४।।

सत्व तमोगुणी पूर्ण,

मिळणे फार कठीण,

दोन्ही गुणांचे मिश्रण,

म्हणती त्याला रजोगुण ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

कुमार गंधर्व म्हटलं की मला हेरॅक्लिटसची आठवण यायची. ”तुम्ही एकाच नदीत पुन्हा पुन्हा पाऊल टाकूच शकत नाही; तुम्ही एकदा पाऊल टाकलं की पुन्हा पाऊल टाकेपर्यंत तिचं स्वरुप बदललेलं असतं” असं हेरॅक्लिटस म्हणे. कुमारांचं तसंच काहीसं होतं. त्यांचा एकदा बागेश्री ऐकला की पुन्हा तो तसाच यायचा नाही. अगदी तीच बंदिश असली तरी! ”टेसूल बन फुले, रंग छाये, भंवर रस लेत फिरत मद भरे” ही कुमारांची बंदिश मी प्रत्यक्ष मैफिलीत कितीतरी वेळा ऐकली असेल.

दवडू नका आयुष्य तुम्ही, वेळ घालूनी असा तसा,
पदरी येई निराशा तुमच्या, गेला क्षण तो येईल कसा....१,

मर्यादेतच जीवन असूनी, गतीमान ते असते बघा,
स्वत: भोवती केंद्रीत होता, कसे जाणाल इतर जगा....२,

इच्छा असते वाया न जावे, आयुष्य सारे विनाकारण
हर घडीला विचार असावा, इतरांसाठी असते जीवन....३,

जेंव्हां तुम्ही सेवा करिता, इतर मनाचे भाव जाणूनी
तेच अर्पण होत असते, सारे एकत्र ईश्वर चरणी .....४

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

कसा वागतो दोन प्रकारे, दिसून सर्वा येतो
राग दाखवी क्षणात, आणि प्रेमळ ही वाटतो....१

देहस्तरावरले प्रश्न सारे, सुख-दु:खानी भरले
अंतर्मनातील भाव परि, आनंदीच वाटले....२

देहाशी त्या येवून संबंध, राग लोभ दाखवी
केवळ त्यातील आनंद शोषण्या, अंतरात्मा शिकवी...३

जड होता पारडे एकाचे, भाव येई दिसून
भावांचे ते रंग बदलती, अंतर बाह्यावरून...४

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता
शक्तीस द्यावी दिशा चांगली, जीवन यशाकरिता ।।धृ।।

बागेतील फुले सुंदर
फुलपाखरांचे रंग बहारदार
मोहक इंद्र धनुष्याकार
निसर्गातील रम्यतेमध्यें शोधा, ईश्वरी गुणवत्ता ।।१।।
खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता

भजन पुजन प्रभूचे
भक्ति-भाव मनाचे
उपवास करी देहशुद्धीचे
तपसत्वाच्या शक्तीनें करा, आत्म्याची मुक्तता ।।२।।
खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता

गरिबासी मदतीचा भाव
दुःखितांसाठीं प्रेमळ स्वभाव
घ्या इतरांच्या मनाचे ठाव
मिळवा कल्याण करुनी, त्यांच्यात समाधानता ।।३।।
खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता

धनसंपत्ती गंगाजळ
मोहमोयांचे जाळ
षड्-रिपू विकार सकळ
विवेक बुद्धीने नष्ट करा, ही मनाची मलिनता ।।४।।
खर्च करावी ऊर्जा आपली योग्य कामांकरिता

सर्वत्र आहे प्रभू संचार
अणूरेणूत झाला साकार
ब्रह्मांडही त्याचा आकार
विलीन व्हा ईश्वरी तत्वांत, त्यास सर्व अर्पिता ।।५।।
खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

*चारोळी क्रमांक १*
लेखणीतील शाई
कागद करी काळा
अर्थप्रवाही वाक्य
वाच सगळी बाळा

*चारोळी क्रमांक २*
लेखणीतून झरे
कागदावरी ज्ञान
तिथे अज्ञान सरे
लोका करी सज्ञान

*चारोळी क्रमांक ३*
ज्ञानगंगा वाहते
ही स्त्रवता लेखणी
सरस्वती रमते
साहित्यात देखणी

सौ.माणिक शुरजोशी

नवा चित्रपट बघण्या गेलो, कुटुंबासह चित्र मंदिरी

चित्रगृह ते भरले असतां, प्रवेश मिळाला कसातरी....१,

चित्रपट तो बघत असतां, आश्चर्य वाटले जल्लोशाचे

टाळ्या, शिट्या देवून प्रेक्षक, कौतूक करी नटनट्यांचे....२

वास्तवतेला सोडूनी, रटाळपणे वाहत होते,

वैताग येवूनी त्या चित्राचा, सोडून आलो मधेच मी ते....३,

घरी येवूनी शांत जाहलो, आठवू लागलो बालपण

अशीच होती छायाचित्रे, ज्यांत आमचे रमले मन....४

जीवनामधल्या चक्रामध्ये, बदल फारसा होत नसतो

वयातल्या पायरीप्रमाणे, दृष्टीमध्ये फरक घढतो....५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०