Login Here Join Now

साहित्य - ललित

नामवंत लेखक, नवोदित लेखक, ऑनलाईन लेखक यांच्या कथा, कविता, कादंबरी, प्रवासवर्णनासहित भरपूर साहित्य.

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • बगळा’ या कादंबरीचा वीणा गवाणकर यांनी घेतलेला आस्वाद

    “बगळा” या प्रसाद कुमठेकरांच्या कादंबरीचा ज्येष्ठ साहित्यिक चरित्रकार वीणा गवाणकर यांनी घेतलेला आस्वाद

      August 6, 2017


  • डॉ. जयंत नारळीकर – परिपूर्ण विज्ञान कथाकार

    वाचकाला कळायला सहजसुलभ, मानवकेंद्री, नव्या दमाची आणि नव्या मनूची विज्ञान कथा लिहिणारा लेखक म्हणून डॉ. नारळीकर यांची ओळख आहे. त्यांनी केवळ विज्ञान कथा लिहिल्या नाहीत, तर विज्ञान कथा कशी असावी, याचा वस्तुपाठ घालून दिला; आणि त्याचबरोबर तिची समीक्षा कशी करावी, याचे निकषही सांगितले. डॉ. नारळीकरांच्या ललित विज्ञान लेखनाचे पैलू उजेडात आणणारा हा लेख…

      May 15, 2021


  • मसुरे …. पाचूचा सुंदर गाव

    मसुरा आहे साधारण मध्यभागी …… म्हणजे कणकवली आणि मालवण पासून साधारण सारख्या अंतरावर …. गाव एकदम हिरवागार ……तेजस्वी पाचूसारखा …. घनदाट अरण्याचं कोंदण असलेला …लालमातीच्या देखण्या टेकड्यांचा …. त्यावरच्या काजूच्या बागांचा … गर्द आमरायांचा …. आणि त्यात वसलेल्या साध्या पण सुंदर घरांचा …. एक एक घर बघत राहावं असं …. सांडलेलं तेल टिपून घ्यावं … असं स्वच्छ अंगण आणि त्यात मनाला प्रसन्न करेल असं तुळशीवृंदावन …

      September 9, 2018


  • अनपेक्षित (कथा – सांगोपांग : २)

    जी कथा लिहिताना , लिहिल्यानंतर आणि आजही वाचताना मी खूप अस्वस्थ होतो ती कथा म्हणजे अनपेक्षित. समाजातील अशा प्रकारच्या वृत्ती असणाऱ्यांच्या भविष्यकाळाच्या जाणिवेनं मन सुन्न होतं. आणि ते स्वाभाविकच आहे , नाही का ? तुम्हाला काय वाटत ? कळवा मला.

      October 11, 2020


  • मुक्ती

    आयुष्याच्या प्रवासात बर्‍याच घटना घडत असतात.कधी त्या आनंददायक असतात,कधी क्लेशदायक कधी मजेशीर,कधी खट्याळ,कधी खट्टया-मिठ्या तर कधी… विलक्षण…आणि अविश्वणीय…असाच एक अनुभव आपल्याशी शेअर करतोय…

      October 23, 2023


  • माझ्या प्रोफाईल फुटुची गोष्ट

    मी फेसबुकला कधीच माझा प्रोफाईल फोटो लावत नाही..
    नाही..नाही..गैरसमज करून घेऊ नका..कोणी फोटोचा गैरवापर करेल असला विचारही माझ्या आसपास फिरकत नाही.कारण तसं करायला सुंदर तर सोडाच पण जरा बरा चेहरा लागतो..माझा तो आजिबात नाही..
    दोन चार महिन्यांपूर्वी आपणही जरा बरं दिसावं असं उगीचच मनानं घेतलं..म्हटलं छानसा हेअर-कट केला तर कदाचित वय दोन-पाच वर्षे कमी दिसेल.
    म्हणून लेक पुण्यात असताना (तिला आल्यावर सर्प्राइज द्यावं म्हणून) केस कापायचा घाट घातला.
    माझ्या "बॉयकटच्या" मागणीला धुडकावून ब्युटिशियने "छान वेगळाच हेअरकट करते "च्या नावाखाली पाचशेची नोट खरी केली..
    आरशात पाहिल्यावर ब्युटिशयनशी "मी पूर्वी कधी फार वाईट वागले होते का" हे अनेकदा आठवून पाहिलं पण आठवेना..आणि तरीही तिने असा माझा सूड का घेतला असावा हे समजेना.
    नव-याची हेअर-कटला डायरेक्ट नावे ठेवण्याची हिम्मत झाली नाही.पण त्या दिवसापासून तो घरी आलेल्यांना मी घरात नाहीये ,असं परस्पर सांगून टाकतो. डोक्याला रुमाल किंवा ओढणी बांधल्याशिवाय त्याच्याबरोबर गाडीतून बाहेर नेतच नाही..!!
    " आई हा प्राणी बावळट असतो " ही समजूत ज्या वयात पक्की होते त्या वयात असलेल्या लेकीने पुण्याहून आल्यावर माझा हेअर-कट पाहून गोंधळ घातला नि " आपली आई बावळटपणाच्याही पुढे गेलीय " अशा तिच्या समजुतीवर शिक्कामोर्तब झालं..!
    " आईला काय झालं गं?" असं जेंव्हा तिच्या घरी आलेल्या मैत्रिणीने तिला सहानुभूतिपूर्वक विचारलं तेंव्हा तर तिने मला " डिस्ओन" करायचं ठरवलं होतं..
    आता अशी परिस्थिती असताना फोटो फेसबुकच्या प्रोफाईलला लावणं बरं दिसतं का?
    आणि अगदी लावायचा म्हटलं तरी लावता आला पाहिजे नं?
    आपली धाव एखादा लेख लिहून तो स्वत:च्या वॉलवर किंवा एखाद्या ग्रुपवर शेअर करण्यापुरती!
    परवा काय झालं..नेहमीप्रमाणे पहाटे दोनला जाग आली..( झोपेच्या बाबतीत मी घुबडाची वारस आहे)
    आता पहाटे दोनला आपल्याला फेसबुकशिवाय दुसरा सहारा नसतो.

    मग लेख वाच,कविता वाच,बायांनी टाकलेल्या पदार्थांचे फोटो बघ आणि त्यावर कमेंट कर..असा कार्यक्रम असतो..
    हे झालं की स्वामी समर्थ,गोंदवलेकर महाराज,निरनिराळे देव, देव्या ..यांचे फोटो येऊ लागतात.
    " स्वामी समर्थ " लिही तुला चांगली बातमी मिळेल ..असं वाचलं की कुठंतरी चांगल्या बातमीचा मोह पडतो नि बोटं "श्री स्वामी समर्थ" लिहितात. मग अनेक महाराज,देव यांची नामे लिहून मी मधमाशीनं मध गोळा करावा तसं पुण्य गोळा करत सुटते..
    मन अगदी प्रसन्न होतं आणि सकाळ सकारात्मक होते.
    काल असच झालं.
    श्री स्वामी समर्थांचा फोटो आला.मी नेहमीप्रमाणे " श्री स्वामी समर्थ ??? " असं लिहिलं . लगेचच नोटिफिकेशन आलं " Your comment is declined ".
    मला काही समजेनाच. माझी कमेंट का नाकारली गेली?
    म्हटलं काहीतरी टाईप करण्यात चूक झाली असेल.पुन्हा टाईप केलं.पुन्हा तसच नोटिफिकेशन आलं..Comment declined.त्याचवेळी इतरांच्या कमेंट्स मात्रं accept होत होत्या.
    आता गोंदवलेकर महाराजांच्या फोटोवर " जयश्रीराम ???" लिहिलं ..
    लगेच " Your comment is declined " नोटिफिकेशन..
    आतामात्रं मी पुरती खचले.
    माझा नमस्कार स्वामी समर्थ,गोंदवलेकर महाराज का स्वीकारत नसतील? माझ्या हातून काही पाप घडलं असेल का?
    हं ,म्हणजे मी देवाचं खूप काही करत नाही..पूजाही अगदी षोडशोपचारे वगैरे नाही..सवाष्णी घालणे वगैरे तर लांबच..हे स्वामी आणि महाराजांना कळलं असेल का? म्हणून ते रागावले असतील ?
    पण मी रामनाम आणि समर्थांचा जप तर मनापासून करते ....मग असं का व्हावं?
    आता लेकीच्या फेसबुक अकाऊंटवरून लिहिलं ...मान्य झालं..
    नव-याचा मोबाईल पळवला..
    बराच वेळ खपून अन्लॉक केला.

    आणि वरकरणी नास्तिक असलेल्या आणि कामालाच ईश्वर मानणा-या नव-याचं नामही चक्क कबूल झालं..
    आता मात्रं माझ्या अस्मितेचा,माझ्या श्रद्धेचा प्रश्न होता..
    सगळ्या कमेंट्सचं नीट निरीक्षण केल्यावर लक्षात आलं की सगळ्या कमेंट्सकर्त्यांच्या प्रोफाईलला फोटो आहे नि मला नाहीये..
    तो ये बात है!
    आता मी इरेला पेटले.
    प्रोफाईलला फोटो टाकायचा नि नाम लिहायचं.
    पण फोटो कसा टाकायचा ते कुठं माहीत होतं?
    शेवटी गुगलमामांची मदत घेतली..
    आता फोटो कुठला टाकायचा हा प्रश्न होता..
    शेवटी हेअरकट केल्यावर "किती भयानक दिसतो" हे पहायला काढलेली सेल्फी हा एकमेव फोटो मदतीला आला..
    प्रोफाईलला फोटो लावू , नाम लिहू आणि मग लगेच फोटो परत काढून टाकू ... रात्रीची वेळ असल्याने असला फोटो कुणी पहाणार नाही..या विचाराने एकदाचा फोटो आणि प्रोफाईल यांची मोट बांधली..
    लगेच समर्थांच्या नि गोंदवलेकर महाराजांच्या ग्रुपवर कमेंटही केली नि चक्क ती कमेंट मान्य झाली..
    मी स्वत:ची पाठ थोपटली..
    आता तो दिव्य फोटु काढून टाकायचा म्हणून " वॉलवर " आले..
    तर तेवढ्यात अमेरिकेतल्या मैत्रिणीची फोटोचं कौतुक करणारी " काव्यमय" कमेंट आलेली..
    जीव लाजेनं अगदी चूर झाला..
    तेपर्यंत अमेरिकेतल्याच तिच्याच बहिणीची कमेंट..
    आतामात्रं लाजेनं जीव अर्धमेला झाला..
    अजून इतरांनी हा फोटो पहायच्या आत काढून टाकला पाहिजे..
    पण फोटो काढायचा कसा?
    पुन्हा गुगलची झडती घेतली..
    त्याच्या सूचनेनुसार गॅलरीतल्या माझ्या " त्या " फोटोवर गेले नि क्लिक् केलं..पण प्रोफाईलचा फोटो काही जाईना..
    पुन्हा तीन-चार वेळा तसच केलं.पण फोटोकाही जाईचना ..झुकुमामांना फोटो फारच आवडलेला दिसत होता..
    एवढ्यात मेसेंजरवर अमेरिकेतल्या मैत्रिणीचा, बाळीचा मेसेज आला..
    " कौतुक केलं म्हणून किती फोटो टाकतीयस? तोच फोटो पाच -सहा वेळा आलाय ..एकच पहिला फोटो ठेव ,बाकीचे काढून टाक.."
    म्हणजे मी फोटो काढायला बघत होते नि तोच फोटो पुन्हा नवीन म्हणून पडत होता..!!
    वॉलवर माझ्या फोटोंची एकामागून एक बरसात होत होती..
    " फेसबुकफ्रेंड काय म्हणतील" ,या विचाराने जीव अर्धमेला होत होता.
    अभिमन्युसारखी अवस्था झालेली होती..
    फोटो घालण्याच्या चक्रव्यूहात शिरता आलं होतं पण आता बाहेर पडता येत नव्हतं..
    लेकीची मदत घ्यावी तर आदले दिवशीच तिच्याशी भांडण झालेलं..
    " तुझं कोणतंही काम यापुढे करणार नाही " ही धमकी मिळालेली..तिच्यापुढे हात कसे पसरणार ?
    शेवटी फोन बंद करून लांब ठेऊन दिला..
    दुसरे दिवशी घाबरत घाबरत फोन उघडला तर फेसबुक फ्रेंड्सच्या फोटोचं कौतुक करणा-या केवढ्या तरी कमेंट्स आलेल्या..
    लागोपाठ चार-पाच फोटो टाकल्यावर कौतुक करण्यावाचून त्यांना पर्यायच राहिला नव्हता..
    जीव थोडा-थोडा झाला..
    कमेंट्सना उत्तर द्यायचं धाडसही झालं नाही..
    काल रात्री लेकीशी सलोखा झाला..
    " आई , तू कधीकधी लाज आणतेस बघ ...प्रोफाईलला कसला बेकार फोटो टाकलायस ...बरं तोही एखादा टाकावा...चार-पाच फोटो
    एकामागून एक?
    दे तुझा मोबाईल ...काढून टाकते सगळे..."
    आता लेक ते सगळे फोटो कधीही काढून टाकेल..
    त्यापूर्वी येड्यागबाळ्या माझ्या फोटोचं मनापासून कौतुक केल्याबद्दल सगळ्यांना "खूप खूप धन्यवाद "!

    नीला महाबळ गोडबोले
    सोलापूर

      January 16, 2024


  • राजा वीरकेतू, चोर आणि रत्नवती

    त्रिविक्रमसेन राजा शिंशपवृक्षाकडे आला आणि वेताळाला पूर्वीप्रमाणेच खाद्यांवर घेऊन तो पुन्हा यायला निघाला. तेव्हा खाद्यांवरील शवातील वेताळ त्याला म्हणाला, ‘हे महाराज, तू फार दमला असशील! म्हणून तुझे श्रमपरिहार करण्यासाठी मी एक कथा सांगतो. ती ऐक.’

      October 5, 2025


  • थप्पड’ – शेवाळलेल्या नात्यांसाठी आवश्यक ‘तुरटी’ !

    हा चित्रपट आला , चांगलं परीक्षण वाचलं आणि तो गेलासुद्धा ! नुकताच तो घरबसल्या बघायला मिळाला. लॉक डाउन बाबा की जय ! सगळीच नाती सुरुवातीला जुळताना /जुळविताना हवीहवीशी, नवलाईची असतात. कालांतराने अतिपरिचयात त्यांच्यावर शेवाळं साचतं. दोन्ही बाजू एकमेकांना गृहीत तरी धरायला लागतात किंवा ते टिकविण्याचा एकतर्फी प्रयत्न तरी पाहायला मिळतो.

      January 13, 2021


  • आणि अचानक त्या वळणावर (रोमांचक भयकथा) – भाग १

    निशा, 22 वर्षाची, गहूवर्णाची, कुरळ्या केसांची, रेखीव बांधा, हसरा चेहेरा, डोळ्यावर चष्मा असलेली, थोडीशी मितभाषी मुलगी, घरातून बाहेर पडण्यासाठी आवरत होती. तिनं लाल रंगाचा टॉप, निळ्या रंगाची जीन्स घातली होती. त्यावर लेमन कलरचा, फुलांची सुंदर प्रिंट असलेला मोठ्ठा स्टोल घेतला होता. तिची सॅक तिनं पाठीवर अडकवली होती. तिच्या स्कूटरची चावी तिला मिळत नव्हती त्यामुळे तिची गडबड चालली होती. तिची चावी ठेवण्याची नेहमीची सगळी ठिकाणं शोधून झाल्यावर तिनं आईला आवाज दिला…

      April 1, 2020


  • श्री स्वामी समर्थ जय जय स्वामी समर्थ

    कॉलेज व क्रिकेट जीवनातील अनेक चढउतार सुरू असताना माझ्या एका मित्राने मला एक दिवस विचारले, ‘चल येतोस का अक्कलकोटला, श्री स्वामी समर्थ यांच्या दर्शनासाठी ?’
    पहिल्यांदाच काहीतरी वेगळे ऐकले म्हणून उत्सुकता व माझा एक मावस काका सोलापूर येथे राहात होता, त्याला भेटण्याच्या ओढीने त्याला हो म्हणालो आणि…श्री स्वामी समर्थांच्या प्रथम दर्शनासाठी निघालो, तेंव्हापासून बहुतेक दरवर्षी जायला लागलो.

      November 2, 2024