कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका
-
तीळगुळ घ्या हो (गीतरचना)
तीळगुळ घ्या हो
गोड गोड बोला।।
खाली सांडू नका,
आणि भांडू नका।।धृ।।ऊस ,बोरं ,ओंब्या,
वाण लावू चला।।
काटेरी हलवा
गोडव्याची कला।।
द्यायला मुळीच
विसरूच नका।।
खाली सांडू नका
आणि भांडू नका।।१।।सुगड्याचं वाण
लावूया गं छान।।
उपयोगी वस्तू
त्यांना देऊ मान।।
हवाय कशाला
प्लॅस्टीकचा हेका।।
खाली सांडू नका
आणि भांडू नका।।२।।उखाणा घेऊया
मौजही करुया।।
घरोघरी जाऊ
स्नेह हा वाटूया।।
राग,द्वेश,सारे
काढूनच टाका।।
खाली सांडू नका
आणि भांडू नका।।३।।-- सौ.माणिक शुरजोशी
नाशिक
January 15, 2020
-
खरी पूजा
गेला होता यात्रेसाठी देवीच्या तो पर्वती ।
श्री जगदंबा ही उंच शिखरी आरूढ होती ।१।भरले होते मन भक्तीने देवीचे ठायी ।
शरीर कष्ट सोसूनी तो उंच तेथे जाई ।२।प्रसन्न झाले मन तयाचे बघूनी ती मूर्ती ।
विविध आयुधे धारण करी उभी एक शक्ती ।३।भव्य होते देवालय ते अतिशय सुंदर ।
पवित्रता भासे तेथे, बघता बाह्य परिसर ।४।गर्दी होती भाविकांची दर्शन घेण्या तेथे
साडी चोळी नेसवूनी अभिषेक करीत होते ।५।सामील झाला तोही इतर भक्त मंडळीत ।
मनी इच्छीले कमी न पडावे तिच्या सेवेत ।६।साडी चोळी बांगड्या आणि पक्वान्नाचे ताट ।
अर्पण केले जगदंबेला म्हणून स्तोत्र पाठ ।७।पूजा अर्चा संपवूनी डोंगर पायथी आला ।
यथासांग विधीने मनी तोषला ।८।संपत असता यात्रा घटना एक घडली ।
एक दुर्बल भिकारी, चक्कर येऊनी पडली ।९।धावून गेला मदत करण्या हा तिजला ।
औषधोपचार करूनी, अन्न देई पोटाला ।१०।आशीर्वाद घेऊनी गेला, त्या दुर्बल बाईचे ।
समाधान देई आनंद, त्याला या घटनेचे ।११।यात्रेमधला खरा आनंद तो यातच मिळाला ।
श्री देवीच्या पूजेहूनी क्षण हा श्रेष्ठ तो ठरला ।१२।केली होती पूजा सेवा जीवंत आईची ।
अंतर्मनाने पोच दिली खऱ्या समाधानाची ।१३।डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५० March 13, 2019
-
मोहरली ही अवनी
ग्रीष्माच्या काहिलीनेआसमंत तप्त झालाअति उष्णतेने धारित्रीसकासावीस करून गेला ।। 1 ।।भेगाळलेल्या जमिनी आणिबंद पडलेली मोटनाही आला पाऊसतर कसं भरेल पोट? ।। 2 ।।प्रत्येक जण प्रतीक्षेतकधी येईल पाऊसडोळ्यांतून पाणी येईपर्यंतनको वाट बघायला लावूस ।। 3 ।।
पाण्याविना तडफडत होतेपशू, पक्षी, मानवमग तो प्रासाद असो, इमारत असो,शिवार असो वा अंगण ।। 4 ।।गोठ्यात, जंगलात, चारा छावणीतहंबरत होती गुरं ढोरंनिढळावर हात ठेवून बळीराजापावसाची करत होता आर्जवं ।। 5 ।।इंद्राला रिझवण्यासाठी मोरनाचत होते विसरून सारे भानकोकीळ, पावश्या हाकारत होतेमेघांना, गाऊन सुंदर गान ।। 6 ।।इंद्रदेवापर्यंत पोहोचल्यालाखो मनांच्या आर्त हाकावरुण राजाला धाडलं त्यानंघेऊन ढगांच्या खूप साऱ्या लड्या।। 7 ।।वाऱ्याला सोबत घेवून ढगांचे पुंजकेबागडू लागले आभाळभरकुठं दाट कुठं विरळसैरावैरा धावाधाव माळरानावर ।। 8 ।।विद्युल्लता पण सामील झालीखेळायला पाठ शिवणीचा डावमग त्यांच्याही आनंदालाराहिला नाही ठाव ।। 9 ।।ढगुल्यांचा आणि विजुडीचाखेळ आला रंगातडफ-मृदंगाची जुगलबंदीजमली जणू नभांगणात ।। 10 ।।तहानलेली धरित्री आणितिची सारी लेकरंपाहु लागली आभाळाकडेविस्फारून त्यांची नेत्रं ।। 11 ।।ढग कुजबुजले एकमेकांशीहिरवे डोंगर अन् झाडेदिसतील आपल्याला जिथं जिथंबरसुया आपण फक्त तिथं तिथं ।। 12 ।।बाकीच्या ओसाड प्रदेशाचं काय?तिथंही चालू आहे आत्महत्यांचे सत्रपाण्याविनाते पण झालेत गलितगात्र ।। 13 ।।चूक तर माणसांचीच आहेवागावे लागेल सक्तझाडे तोडून त्यांनीच तर केलेधरणीला या उजाड आणि रिक्त ।। 14 ।।आता पावसाची मागणी करण्याचात्यांना राहिला नाही हक्कत्यांच्याच पापाची शिक्षा मिळणार त्यांनात्यासाठीच आहेत ते पात्र ।। 15 ।।ढग झुकले थोडे खालीझाले थोडे दक्षझाडांसाठी मानवांनी खोदलेल्याखड्डयांकडे गेले त्यांचे लक्ष ।। 16 ।।गावोगावी गावकऱ्यांनीखोदले होते असंख्य चरस्वच्छ करून ठेवल्या होत्याकोरड्या विहिरी आणि हातपंप ।। 17 ।।दारोदारी वाढवली होतीहजारो छोटी छोटी रोपंमोठे विलक्षण आणिआश्वासक होते ते दृश्य ।। 18 ।।लहानथोरांची चालली होती लगबगयावर्षी एकच होते सर्वांचे लक्ष्यकेला होता त्यांनी संकल्पलावण्याचा कोटी कोटी वृक्ष ।। 19 ।।हे पाहून आनंदाने मगढगांनी केली खूप दाटीविजुताईच्या हातावर दिलीजोरदार टाळी ।। 20 ।।आसमंतात वाजू लागला नगारासुटला भन्नाट वाराहोवू लागला ढगांचा गडगडाटअन विजांचा लखलखाट ।। 21 ।।बरसू लागल्या मग मेघांच्याझिम्माड सरीवर सरीथेंबांच्या टिपऱ्या वाजू लागल्या अंगणीक्षणात पावसाने भिजली सारी धरित्री ।। 22 ।।पावसाचा होताच धुवांधार वर्षावदरवळला तो मृदगंध आसमंतातओढे, नाले, नद्या, चरआणि भरले सारे तलाव काठोकाठ ।। 23 ।।कळून आली मानवालात्याची मोठ्ठी चूकझाडे लावा झाडे जगवापाणी जिरवा, पाणी वाचवामंत्र अंगिकारला अचुक ।। 24 ।।मोहरली ही अवनीमग आनंदाने पानोपानीसज्ज झाली नेसावयालाहिरवी पैठणी......हिरवी पैठणी......।। 25 ।।-- मी सदाफुली@ ✍️ संध्या प्रकाश बापट November 13, 2019
-
लढण्यासाठी समोर माझ्या कौरव होते
प्रदीप निफाडकरांची गझल
April 17, 2010
-
प्रीतीची फुंकर
मध्ये एक मैत्रीण बऱ्याच वर्षांनी भेटल्यामुळे तिची सुखदुःखे जाणून घेतली. तिचा नवरा बराच आजारी होता. ती मानसिक दृष्टीने खचली होती. परंतु त्यावेळची तिची मानसिक अवस्था पाहून,-- आज आठवून मी खालील कविता केली आहे,---
मी आहे बघ जवळी,
रात्र घनतम काळी,
किती सोसशी वेदना,
प्रीतीची फुंकर निराळी,--!!!असह्य होता तुझा,
जीव किती कळकळे,
काळजात थेट उठे,
कळ माझ्या सख्या रे, --!!!कधी होशील ठीक ,
जीव सारखा तळमळे,
संसार आपुला अर्ध्यावर,
तुझ्यावाचून, कसा होईल रे,--!!!धडकी भरे उरात माझ्या, कल्पनेतही नको हे सारे,--
भोगांची परिसीमा गाठता,
आत तरी किती तुटते रे,--!!!जन्मोजन्मी साथ आपली,
केव्हा हे सारे सरणार रे ,
पती-पत्नी एकच असती,
देह फक्त ना दोन रे,--!!!किती एकजीव आपण,
कुणाला सांगू जावे रे ,
जगाला हे कळत नसते,
ही अद्वैताची गुंफण रे,--!!!प्रेमपाखरू कसे रडते,
तुला पाहून काळीज हलते,
स्वतःस किती दिलासा देऊ,
कसा ठेवावा धीर रे,--!!!पती स्त्रीचे जग असते,
कोणाला कळेल हे बरे,
पाहून तुझे तडफडणे,
आतून मी उद्ध्वस्त रे,--!!!हिमगौरी कर्वे.©
August 19, 2019
-
अनुभव
सुख दुःखाच्या लाटेमध्ये,
तरणे वा बुडणे,
जगेल तो त्या क्षणी,
ज्याला माहित पोहणे ।।१।।पोहणे जगणे कला असूनी,
अनुभव हा शिकवूनी जातो,
जागरुकतेने कसे जगता,
यशही त्याला तसेच देतो ।।२।।जीवनाविषयी ज्ञान मिळवण्या,
कष्ट लागती महान,
परि केवळ एक अनुभवी प्रसंग,
सारे देतो मिळवून ।।३।।अनुभवाचे ज्ञान श्रेष्ठ हे,
निसर्ग शिकवी क्षणोक्षणी,
सतर्कतेने वेचून घ्यावे,
दैनंदिनीच्या घटनामधूनी ।।४।।बोल सारे अनुभवाचे,
त्या बोलीची भाषाच न्यारी
सुख दुःखाच्या गुंत्यामधला,
अर्थ सांगतो कुणीतरी ।।५।।-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com October 7, 2017
-
ती कुंकू लावते मंगळसूत्र घालते
ती कुंकू लावते मंगळसूत्र घालतेमग तिला नावं ठेवली जातातपण या नावं ठेवणाऱ्या काही बायकाफॅशन म्हणून वेगवेगळी मंगळसूत्र घालताततिने हळदी कुंकू केलं म्हणूनमागासपणा काहीजणी म्हणतातपण किटी पार्टी असते खरी यांची तीपण नावाला या हळदी कुंकू आहे म्हणतातसंस्कार संस्कृती जपली तर बॅकवर्ड ठरतोहाय फायच्या नावाखाली सरळसण परंपरा नाकारणं होत असतहल्ली आता नवीनच फॅशन आलीपुरुषांना उगाच बोलायचंस्त्री मुक्तीच्या नावाखाली नाहकसरसकट प्रत्येक पुरुषाला चुकीच ठरवायचंखरच सांगा बायांनो अस खरं असतं?कुठलाच नवरा किंवा पुरुष प्रत्येकजड जोखड बायकांवर लादत असतो?नसत अस खर काही पण दाखवलं जातंकाही टक्के असतील पुरुष तसेपण बायकांचं बोलणं मात्र होत असतस्त्री पण दुसऱ्या स्त्रीला बोलतेसोडत नाही बाई बाईलाच बोलणंपुरुष राहिले बाजूला सारे मगबाईला बोलणं पण कुठे अजूनही सुटलंसण संस्कृती ही आपली परंपरात्यात बायकांना वेठीस धरण होत नसतकरा किंवा करु नका प्रत्येकीच मतपण पुरुषांना बोलणं चुकीच होत असतसणात भारी साडी दागिने बायकांना नटायलाकारण मग हळदी कुंकूच चालतेतेव्हा सहज हौसेने होत असते पणदुसरीने हे सण जपले तर मागासपण ठरतेहल्ली म्हणे टिकली लावली तर तीओल्ड फॅशन होते टिकली ही फॅशनहे गणित नव्यानेच आता कळतेखर सांगू प्रत्येक स्त्री टिकली लावल्यावरसुरेख छान दिसते चेहेऱ्यावरीलभाव टिकली रेखतेमंगळसूत्र घाला अथवा नका घालूहा प्रत्येकीचा निर्णय असतो पणत्या वरुन पण इशू करणं कित्येकबायकांना सहज अस जमत असतथोडक्यात सार सांगते कित्येक स्त्रियात्यांच्या सवडीने वागत असतातबोलतांना मात्र त्या स्त्री समानतेवरउगाच नारे लावून बोलत असतातनवीन फॅशन म्हणून जुन्यालानावं ठेवण बऱ्याचदा होत असतपण हौस करायची तर जुन्याचगाठोडं काहीजणींना चालत असतसत्य आहे हे सखींनो राग मानू नकापुरुषाला बोलतांना विचार करुन पहास्वतंत्र आहे स्त्री तरीही नारे लागतातकाळाच्या नावाखाली चुकीचे नारे लागतात-- स्वाती ठोंबरे. March 5, 2022
-
लक्ष्मीसूत
आशीर्वाद दे ग आई मजला, विनवितो मी तुझाच पूत्र ।
बाबा माझे नसती हयात, कोण मजला ह्या जगतात ।।
'केशव' माझे वडील असता, 'केवशसूत' हा ठरतो मी ।
तसाच बनता 'केशवकुमार', मोठे होण्याची युक्ती नामी ।।
जगावयाचे जर मोठ्या नामी, तूच मजला महान आहे ।
'लक्ष्मी' तुझे नाव असता, ‘लक्ष्मीसूत’ होण्यात पाहे ।।
डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
November 6, 2016
-
मदमस्त तारुण्य बहर
मदमस्त तारुण्य बहर,
पाहून कसा मी,
जागच्या जागी थिजलो,
दया कर जराशी,
तुला पाहुनी अचानक,
बर्फासारखा विरघळलो,--!!!सुवर्णचंपकी कांती तुझी, चाफेकळीगत नाक,
भिरभिरणारे टपोरे नेत्र,
अन लाल कपोती गाल, --!!!भुरभुरणारे केस उडती,
कसे वाऱ्यावरती,
जसा सुगंधच होतो,
येणाऱ्या झुळकेवर स्वार,--!!!धडधडणारे उरोज पाहून,
पुरता मी ढांसळलो,
लटपट चालीने त्या,
एकदम गांगरुन गेलो,--!!!शब्द "मंजुळ" किती,
जशी "सुरीली" तान,
भान हरपून ऐकत राहिलो,
तुझे "यौवनी" गान,--!!!मादक"" चाल तुझी ती,
जशी नागीण "सळसळणारी",
पृथ्वीवरती अवतरली का,
कुणी अस्मानी परी,--!!!तुझे लडिवाळ चाळे ,
पाहून धकधक जिवांत होते,
येते कुणी पाहुनी तुला,
काळीज काढून ठेवते,--!!!डौलदार ती यष्टी,
गोरी-- पान काया,
भलेभले जन तरसून उठती,
तुझ्यासमोरी जाया,--!!!नयनबांण"" फेकता कसे,
गारद मी झालो,
तृषार्त चकोर बनुनी,
कशी वाट पाहत राहिलो,--!!!हिमगौरी कर्वे.©
February 4, 2019
-
परमोच्य बिंदु
ऊर्जा शोषत असतां पाणी
उकलन बिंदूवर येते
पाण्याचे रुप बदलूनी
बाष्प त्यांतून निघूं लागतेएक सिमा असे निसर्गाची
स्थित्यंतर जेव्हां घडते
एक स्थीति जावून पूर्ण
दुजामध्ये ती मिळून जातेतपोबलाची ऊर्जा देखील
प्रभूमय ते सारे करिते
परमबिंदूचा क्षण येतां
साक्षात्कार तुम्हां घडवितेतुम्ही न राहता, तुम्ही त्या वेळीं
ईश्वरमय होऊन जाता
सारे परि ते तेव्हांच घडते
परम बींदूला जेव्हां पोहंचताडॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com July 17, 2017
सौ. माणिक दिलीप शूरजोशीCopyright © 2025 | Marathisrushti