उचंबळूनी येतील शब्द, हृदयामध्ये दडले जे ।

संदेश असता सर्वांसाठी, कुणी न म्हणतील ते माझे ।।

जे जे काही स्फूरूनी येते, जेव्हा अवचित समयी ।

हृदयामधली हाक असे, ठरते आनंद दायी ।।

‘आनंद’ आहे कोणता हा, अन् येई कोठूनी ।

अंतर्यामी सर्वांच्या , सदैव राही बैसूनी ।।

बाहेर पडूनी झेप घेई दूजा हृदयावरी ।

तेथेही जो आनंद बैसला. स्वागत त्याचे करी ।।

पटे मनाला विचार , रूचणारा जो असे ।

हृदयामधला हाच आनंद, स्फूर्ती देवता भासे ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

संपर्क - ९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

दु:खातची शिकतो सारे, उघडोनी मनाची द्वारे

दु:खा परी नसे कुणी, जो सांगे अनुभवानी

दु:ख मनावरी बिंबविते, वस्तूस्थितीची जाणीव देते

दुसऱ्या परि अस्था देई, जाणीव ठेवूनी कार्य करि

अधिकाराने माज चढतो, खालच्यांना तुच्छ लेखतो

जाता अधिकार हातातूनी, माणूसकीला राही जागूनी

कष्ट करण्याची वृति येते, सर्वांना समावून घेते

श्रीमंतिमध्ये वाहून जाती, आरामाची नशा चढती

गरिबी शिकवते मेहनत, कष्टाने राही आनंदात

अनुभवासारखा शिक्षक, नसे दुजा परि एक दु:ख

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

प्रेम आणि जळण्याचे एक जळजळीत नाते उर्दू गझलांमध्ये वारंवार दिसून येते. प्रेम म्हणजे उजळणे आणि उजळण्यामध्ये जळणे आलेच. अशा प्रेमात जळून उजळलेल्या व्यक्तींपैकी एक म्हणजे मीर तकी मीर. मीर तकी मीर हा अतिशय दर्दीला शायर म्हणून विख्यात आहे. प्रेमविव्हल जिवांचे वर्णन करण्यात त्याचा हात कुणी धरू शकत नाही. प्रेमात जळालेल्या एका जिवाची कथा मीर या नग्म्यातून मांडतो.

जिथे नसावा गलबला, गलका, कोलाहल काही
काळालाही शाप नसावा, लगबग वा घिसाडघाई
मनस्ताप वा कसली चिंता, गोंगाटही नाही
शांततेला मग धीर यावा, नीरवता जिवंत व्हावी ॥

असावी शांततेला एक वात्सल्याची झाक
काळालाही नसावा वेळेचा काही धाक
ऐकू यावी अंतरीची केवळ हळूवार हाक
समाधि लागावी या जगाची न उरे जाग ।।

जिथे विहरावा वारा मुक्त आपुलकीचा आज
जिथे सागरा उधाण यावे चैतन्याचा हो स्पर्श
जिथे व्हावे मोकळे आकाश, विसरुनी सारे पाश
गर्भरेशमी हिरव्यापानी, लेवून लवावी लाज ॥

जिथे नसावी घरांना द्वारे मोकळे व्हावे कोंडले श्वास
संकोचाचे संदर्भ सुटावे आकारुनी यावे अपूर्ण ध्यास
स्वर्गाचा तो तोल ढळूनी, तादात्म्याचे ताल जुळावे
द्वैताचे मग भान हरपूनी, धरिणीमध्ये आभाळ मिळावे ॥

जिथे नसावी जुनी जळमटे, उमेदीला वा भगदाडे
ममत्वाच्या भासाने खुलावी, मनामनाची हळू कवाडे
शांत सनातन शांतीच्या मग कुशीत होऊन अधीन
आसमंतात विरघळत जावे, व्हावे निसर्गाशी तल्लीन ॥

(जगभरच्या वाढत्या कोलाहलात, गर्दीत दुर्मिळ झालेल्या शांततेचा कधी अनिवार ध्यास लागतो. काही नको फक्त आपण व आपली शांतता एवढंच हवं असं वाटू लागतं)

-यतीन सामंत

घरधनी तीचा |भेटण्यां विट्ठला ||
वारीस निघाला |पंढरीच्या ||१||

घरदार सारं | वावर सोडून ||
कर्ज गा काढून | तीर्थ करी ||२||

डवरण्या शेत |नाही गडी कोणी ||
गेला घरधनी | पंढरीसी ||३||

वावरात तीच्या | माजले रे तण ||
करिते निंदण | एकटी ती ||४||

आभाळ फाटलं | लागली ही झड ||
झाली पडझड | गावोगावी ||५||

पाऊस बोवारा | कधीचा थांबेना ||
तीला करमेना | घरामंधी ||६||

हंबरते बैल | गोठ्यात जोरानं ||
रिकामी गव्हाण | पाहुनिया ||७||

नाही पाहवला | त्यांचा कळवळा ||
उचलून विळा | निघाली ती ||८||

मुक्या त्या जिवात |दिसला रे तीला ||
देव लपलेला | भूकेजुन ||९||

सांगिले संतांनी | करा भूतदया ||
द्यावी रे बा माया | प्राणीमात्रा ||१०||

आचरले तीने | आवडीने व्रत ||
नाही पंढरीत | देव तीचा ||११||

-- © जयवंत वानखडे,
कोरपना

हा चंद्रमा शारदीय पौर्णिमेचा
शीतल चंदेरी प्रीतचांदण्यांचा
साक्ष कोजागरती कोजागरती
स्वर्गीयस्पर्श अश्विनी पौर्णिमेचा ।।१।।

गवाक्षातूनी खुणावतो चंद्रमा
मनआभाळी चांदणे नक्षत्रांचे
धुंद बेधुंद, दरवळते रातराणी
प्रीतगंधाळ तो अवीट सुगंधाचा ।।२।।

तनमनी रमती गतस्मृतींचे रावे
निरवतेत अबोली रात्र धुंदवेडी
बरसते, शुभ्र चंदेरी कोजागिरी
जागर! पुनरुपी प्रीतभावनांचा ।।३।।

दुग्धपान!अमृती मनोमिलनाचे
सौख्यानंदी पुण्यपावन सोहळा
ज्येष्ठत्वाचे हृद्य स्मरण संस्कारी
आदर्श हाच भावनिक परंपरेचा ।।४।।

हा चंद्रमाच,शारदीय पौर्णिमेचा
शीतल शुभ्रचंदेरी प्रीतचांदण्यांचा.....

-- वि.ग.सातपुते.(भावकवी)

9766544908

रचना क्र. १३६

१९ - १० - २०२१.

केंव्हातरी शब्द संवाद होतो
पडतात, बोल तेव्हडे कानी
केवळ खुशाली मात्र कळते
अव्यक्त मनीचे ओठी थबकते

हेच आता अंगवळणी पडले
सुख! जणू चाटण मधासारखे
अवीट तो आनंद देऊनी जाते
अव्यक्त मनीचे ओठी थबकते

बोलती निरपेक्ष अधीर लोचने
अंतरी झरझरते निष्पाप प्रीती
मनभावनांचे विशुद्ध गंगाजल
ओंजळीत अर्ध्य म्हणुनी येते

मौनात! अंतरीच्या प्रीतभावनां
सोज्वळ सात्विकतेच्या बंधनात
जन्म सारा, निस्वार्थी समर्पणात
तरी प्रीतभावनां अंतरी ओघळते

-- वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. २०.

२० - १ - २०२२.

आयुष्यात काही लोकांना एक जाणीव करून
देना खूप महत्वाचे असते....
कि त्यांच्या असण्याने काही फरक नाही पडत,
तेव्हा त्यांच्या नसण्याने तर कदापिही
फरक पडणार नाही....!!

-- मयुरी राम विखे

सुर्य किरणें रानभर
ऐस पैस पसरली
झाडा खाली वेडी
सावली घुटमलली

फुलून रानभर वेली
गंध फुलाचा दरवलतो
फुलपाखराचा थवा
त्यावरती भिरभीरतो

घालीत शिल
रानपाखरे गाती गाणे
मन वेडे करती
मनमोहन किलबीलणे

@ शरद शहारे