सागराला गळामिठी मारताना
नदीचा पाय क्षणभर मागे सरतो I

पर्वतशिखरापासून सुरु झालेला,
वाटेतल्या जंगलांना, खेड्यांना
वेढे घालत इथवर झालेला
प्रवास ती वळून बघते म्हणे –

अभिमान अम्हा देशाचा
विश्वास असे ज्ञानाचा,
तो क्षणही दूरवर नाही
नव उदय महासत्तेचा

आव्हान संकटे आली
ना मानली कधिही हार,
त्वेषात पेटुनी लढलो
उघडले कीर्तीचे दार

संघर्ष जरीही केला
पण हात पसरले नाही,
अडखळलो पडलो उठलो
परि इमान विकले नाही

बुद्धीच्या जोरावरती
श्रम जिद्द आणि शांतीने,
उत्तुंग भरारी घेता
यश आले आनंदाने

त्यागाची लावुनी ज्योत
आत्मनिर्भर भारत बनवू,
करोनि स्वदेशी जागर
हा महान भारत घडवू

ही हिंद संस्कृती मोठी
संदेश विश्वशांतीचा,
अन् फडकत अविरत ठेवू
तिरंगा स्वाभिमानाचा

- विजय जोशी

व्हॉटसअॅप हे आता जलद संवादाचं एक माध्यम झालेलं आहे. इंटरनेटपेक्षाही व्हॉटसअॅपवरुन जास्त प्रमाणात माहितीची देवाणघेवाण होत असते. याच व्हॉटसअॅपवरुन फॉरवर्ड होउन येणारे वेगवेगळे संदेश या विभागात प्रकाशित होतात. या संदेशांचा मूळ स्त्रोत बर्‍याचदा अज्ञात असतो. जर कोणाला तो माहित असेल तर जरुर कळवावा. योग्य ते क्रेडिट नक्कीच दिले जाईल.

माझं घर तसं तीन खोल्यांचेच होतं- आजोबांपासून नातवापर्यंत भरलेल होत

पोपट, कुत्रा, मांजरांनाही मुक्तद्वार होतं- घरादाराला कधीही ’लॉक' नव्हतं..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत ||१||

आजोबांच स्थान घरात सर्वोच्च होत- स्वयंपाकघर आजीच्या ताब्यात होत,
पाहुण्यांचे येणे-जाणे नित्याचेच होत- आई-बाबांना एकमेकांशी बोलताही येत नव्हत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत ||२||

घरासमोर छोटंसं अंगण होत- तुळस, प्राजक्ताला तिथे फुलता येत होत,
दारात रांगोळी काढणे अनिर्वाय होत- विहिरीवरून पाणी भरण कष्टाचं होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ३ ||

आंघोळीला लाईफ़बॉय साबण असायचा, माणसापासून म्हशीपर्यंत सगळ्यांनाच चालायचा,
दात घासायला कडुलिंबाचा फ़ाटा लागायचा- दगडाने अंग घासण फ़ारस सुसह्य नव्हतं
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ४ ॥

पायात चप्पल असण सक्तीच नव्हतं- अंडरपॅट बनियनवर फ़िरण जगन्मान्य होतं
शाळेसाठी मैलभर चालण्याच अप्रूप नव्हतं- मोठ्यांना सायकलशिवाय दुसर वाहन नव्हत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ५ ॥

शाळेत गुरुजनांप्रती आदर होता- घोकंपट्टीला दुसरा पर्यायच नव्हता,
पाढे पाठांतराचा आग्रह सर्वत्र होता- छडी हे शिक्षकाचं लाडक शस्त्र होतं..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ६ ॥

शाळेत गरीब श्रीमंत हा भेदभाव नव्हता, --नादारी सांगण्यात काही संकोच नव्हता,
अंगणात येवून शिकणाराही एक वर्ग होता - कलांना "भिकेचे डोहाळे" असच नाव होते,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ७ ॥

नव्या कपड्यांचा लाभ लग्न-मुंजीतच व्हायचा - पाटाखालच्या इस्त्रीला पर्याय नसायचा,
शाळेचा युनिफोर्म थोरल्याकादूनच मिळायचा - तिन्हीसांजेला घरी परतणे सक्तीच होते,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ८ ||

वळचणीत चिमण्यांच्या पिढ्या नांदायाच्या - पोपटांचा थवा झाडावर विसावायचा,
कुत्रा, मांजर, डुकरानी गाव भरलेला असायचा - उंदीर, डास, ढेकुण यांचे सार्वभौम्या राज्य होत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ९ ||

पुस्तकातले प्राणी अचानक रानात दिसायचे - घाबरगुंडी उडाली तरी ते आपलेच वाटायचे,
उरलेले प्राणी नंतर पेशवेपार्कात भेटायचे - नौनवेज खाण हे तर माहितीच नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १० ||

शाळेत अभ्यासाला खूप महत्व होते- नंबरावर बक्षीस/छड्या यांचे प्रमाण ठरत असत,
कॉपी, गाईड, क्लासेसना स्थानही नव्हत - वशिल्याने पास होण माहितीच नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ११ ||

गावची जत्रा हीच एक करमणूक असायची - चक्र - पाळण्यात फिरण्यात मजा मिळायची,
बुढ्ढीके बाल, गाठीशेवेची तोंडलावणी व्हायची - विमानातला फोटो काढण चमत्कारिक होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १२ ||

गावाबाहेरच जग हिरवागार असायचं - सगळ्या नद्यांचे पाणी स्वच्छच असायचे,
पावसाळ्यात ढगांनी आकाश भरायचं - प्रदूषण, पर्यावरण वगैरे माहितीच नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १३ ||

हुतुतू आट्यापाट्याचा खेळ गल्लीत चालायचा - क्रिकेटच्या मैचेस चाळीत व्हायच्या,
बापू नाडकर्णी, चंदू बोर्डेच्या गोष्टी रंगायच्या - डे-नाईट, ट्वेंटी- २० चे नावही नव्हते,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १४ ||

प्रवास झालाच तर एस्तीनेच व्हायचा - गचके, ठेचकाळणे याला अंत नसायचा,
होल्डोलसोबत फिरकीचा तांब्याही लागायचा - लक्झरी, फर्स्टक्लास एसीच नावही नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १५ ||

दिवाळी खर्या अर्थाने दिवाळी होती - चमन चिडी, पानपट्टी, भुईनळ्या यांची रात होती,
रंगीत तेल, उटणे, मोती साबणाची ऐश होती - लाडू, चकल्या, करंज्या यांचे दर्शन वार्षिकच होत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १६ ||

जुनाट रेडिओतून आकाशवाणी बरसायाची - बिनाका गीतामालेने बुधवारची रात्र सजायची,
रेडीवो सिलोनने तारुण्याची लज्जत वाढायची - ताई, नाना हरबा यांच्या इतकाच बालोद्यान असायचा,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १७ ||

खाण्याच्या बाबतीत भेदभाव केला जायचा - दादाच्या ताटात जास्त शिरा पडायचा,
पानात टाकणार्याच्या पाठीत रट्टा बसायचा - हौटेलात जाणं तर पूर्ण निषिद्ध होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १८ ||

मामाच्या गावाला कधी जाणं-येण होत - धिंगामस्ती करायला नैशनल परमिट होत,
विहिरीत पोहायला तिथेच मिळत होत - भावूबिजेला आईच्या ताटात फारस पडत नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १९ ||

घरातले पुरुष कर्तेसवरते असायचे - बायांना दुपारी झोपणे माहिती नसायचे,
पोराबाळाना गोडधोड सणावारीच मिळायचे - प्रायव्हसीला तिथे काडीचंही स्थान नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || २० ||

पाव्हणे रावळे इ चा घरात राबता असायचा - सख्खा, चुलत, मावस असा भेदभाव नसायचा,
गाववाल्यानाही पंक्तीत सन्मान असायचा - पंक्तीत श्लोक म्हणण मात्र सक्तीच होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || २१ ||

आज घराऐवजी लक्झुरीयास फ्लेट आहे - मोपेड, स्कूटर, मोटारचा सूळसुळाट आहे,
टीव्हीवर शंभर वाहिन्यांचा दनदणात आहे - फास्टफूड, पार्ट्या, ड्रिंक्स याना सन्मान आहे,
कौटुंबिक सुसंवादाची मात्र वानवा आहे || २२ ||

आज मुलांसाठी महागडी शाळा-कॉलेजेस आहेत - दूध, बूस्ट, कोम्प्लैनचा भरपूर मारा आहे,
क्लास, गाईड, कैल्क्यूलेटरची ऐशच ऐश आहे - कपडे, युनिफोर्म. क्रीडासाहित्य हवे तितके आहे,
बालकांच्या नशिबी मात्र पाळणाघर आहे || २३ ||

आज पतीला ऑफिसात मरेस्तोवर काम आहे - सुशिक्षित पत्नीला करियरचा हव्यास आहे,
एक्स्ट्रा ऐक्तिवितीजना घरात सन्मान आहे - छंद, संस्कार यांच्यासाठी क्लासेस उपलब्ध आहे,
आजीआजोबाना वृद्ध आश्रमाचा रस्ता मोकळा आहे || २४ ||

आज घरात प्रचंड आर्थिक सुबत्ता आहे - मागेल ती वस्तू क्षणात हजार होते आहे,
इन्स्टालमेंट, क्रेडीट कार्डचा सूळसुळाट आहे - सध्या बायवान गेटवनचा जमाना आहे..

म्हणून

पैशावर समाधान फ्री मिळण्याची मी वाट पहात आहे,
पैशावर समाधान फ्री मिळण्याची मी वाट पहात आहे.. || २५ ||

-- मराठीसृष्टी टिम

तुझ्या माझ्या मिलनी,गंधाळली रातराणी,
वारा सांगे गुजगोष्टी,
तुझी माझी प्रेम कहाणी,
चाफा वरती वरती फुले,
त्याचे झुळकांवरी झुले,
जाईजुईचे मांडव खाली,
मोगऱ्याचे त्यास विळखे
सायलीचा नाजूक मंद,
गंध सुवासिक करे धुंद,
अबोलीचे झुबके केवढे,
कानोकानी सांगते गुपित,
उधळीते बकुळ आपुली,
सुगंधित फुले चहूकडे,
दरवळू दे प्रीत सुगंधी,
घालते कुलदेवां साकडे,
शैया गुलाबांनी फुलली,
बहरून ये पाकळी, पाकळी,
जिवलगासमवेत आज,
रात,सारी खुलली निराळी,
वरून पाहते शुक्र चांदणी,
तमांतील मिलाफ गोड,
चंद्र करतो प्रेमक्रीडा,
चांदण्याभोवती धरून फेर,
दिवसाहूनही रात्र मोहक,
बेभान नशिली प्रणयी,
पाहून आपल्याकडे मात्र, भास्करासाठी झुरे यामिनी---!!!

हिमगौरी कर्वे ©

काळजाच्या डबीत, मनाच्या कुपीत
जपलय् मी माझं इवलसं गुपित ॥

आहे त्याचा तर आनंद आहे
नसत्याची नाही उणीव काही
आनंदपरिमल दुःखाची मळमळ
कुठल्या भासाची, तळमळ न ठेवत
जपलय् मी माझं इवलंसं गुपित ॥ १ ॥

चक्रावणाऱ्या या चक्रव्यूहातून
गुदमरवणाऱ्या गाढ गर्दीतून विवंचनांच्या वावटळींमधून
शहाणपण माझं आटोकाट जपत
जपलय् मी माझं इवलंसं गुपित ॥ २ ॥

जीवाचा आटापिटा करुन
कभिन्नकाळ्या कातळातून
माणूसकीच्या दुष्काळातून
मायेचा पान्हा जिवंत झरत
जपलय् मी माझे इवलंसं गुपित ॥ ३ ॥

जीवघेण्या स्पर्धेच्या गर्दीतून
बुभुक्षितांच्या हव्यासातून
पायावर देणं, पाय नाकारुन
'पहले आप'चा पाढा पढत
जपलय् मी माझं इवलंसं गुपित ॥ ४ ॥

निसटलं त्याचा शोक न लेवून
आहे हाती जे ते सावरुन
ठुसठुसणाऱ्या भूतकाळाकडे
निर्धारपूर्वक पाठ फिरवत
जपलय् मी माझं इवलंसं गुपित ॥ ५ ॥

उपेक्षेच्या रणरणत्या उन्हात
माणूसकीच्या चेंगरत्या लिलावात
रुजू पहाणाऱ्या प्रत्येक आशेला
मुक्त जगण्याचा मक्ता देत
जपलय् मी माझं इवलंसं गुपित ॥ ६ ॥

ऐहिक बेड्या बेगड्या तोडून
विसावित मी शांतिच्या कुशीत
मीपणाच्या मोहाला सारुन
सांभाळत माझं 'माझेपण' खुशीत
जपलय् मी माझं इवलंसं गुपित ॥ ७ ॥

- यतीन सामंत

रोज सकाळीं प्रात: समयीं, पूजा करी देवाची ।
पूजे मधल्या विधीत, चूक न होई कधी त्याची ।।

स्नान करोनी नेसूनी सोंवळे, देव घरांत जाई ।
भाळी लावूनी गंध टिळा, मंत्रपाठ गाई ।।

सहयोग देई पत्नी, पूजा कर्मामध्ये त्याला ।
आधींच उठोनी झाडूनी घेई, स्वच्छ करी देव घराला ।।

करूनी सडा संमार्जन तेथें, सारवोनी घेई जागा ।
देवापुढती रांगोळी काढी, दिसे कशी सुंदर बघा ।।

बागेमध्ये जाऊनी मग ती, दुर्वा काढीत असे ।
पुष्प करंडीत फुले निराळी, ताजी सुंदर दिसे ।।

स्नान करूनी ओलेत्याने, पाणी ठेवी पूजेसाठीं ।
घास घासूनी चंदन मग ते, भरे लहानशी वाटी ।।

हरिनाम घेई मुखीं सतत, मंत्र जप ते येईना ।
पूजेच्या परि तयारीमध्यें, उणीव कधी ठेवीना ।।

जमवित होती पूण्य राशी, पतिची सेवा करूनी ।
द्विगुणीत होई सांठा, प्रभू सेवा लाभूनी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

रे चंद्रा तू कसा दिसतो,
अवचित ह्या वेळीं,
भास्कराच्या ह्या साम्राज्यीं,
दूर अशा त्या स्थळीं ।।१।।

कोठे आहेत असंख्य सैनिक,
जे तुला साथ देती,
कां असा तूं एकटाच आहे,
दिवसा आकाशांती ।।२।।

शांत असूनी तुझा स्वभाव,
फिरे त्याच्या राज्यांत,
एकटाच बघूनी तुजला,
लक्ष्य न जाई त्यात ।।३।।

कडक स्वभाव तो भास्कराचा,
नियमानें चालतो,
चुकून देखील तुझ्या राज्यीं,
कधी येत नसतो ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

दया प्रेम हे भाव मनी,
जागृत कर तू भगवंता ।
तुला जाणण्या कामी येईल,
हृदयामधली आद्रता ।।१।।

शुष्क मन हे कुणा न जाणे,
धगधगणारे राही सदा ।
शोधत असता ओलावा हा,
निराश होई अनेकदा ।।२।।

पाझर फुटण्या प्रेमाचा ,
भाव लागती एकवटूनी ।
उचंबळणारे ह्रदय तेथे,
चटकन येईल मग दाटूनी ।।३।।

दया प्रेम या भावांमध्ये,
दडला आहे ईश्वर ।
मनांत येता हेच भाव ,
घडवी त्याचे दर्शन ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

शेवटी साथ जर पाहिजे
माणसांची कदर पाहिजे

तूच असशील ज्याच्यामधे
स्वप्न ते रात्रभर पाहिजे

जीव तर लावतो गाव पण
माणसाला शहर पाहिजे

कर्जमाफी नको उद्धवा
शेतमालास दर पाहिजे

जीव होईल वेडापिसा
फक्त पडली नजर पाहिजे

फक्त एका क्षणाची नको
साथ आयुष्यभर पाहिजे

तू असे चुंब की आठवण
राहिली जन्मभर पाहिजे

काल होता हवा पायथा
आज त्याला शिखर पाहिजे

जी हवी ती दवा दे मला
व्हायला बस् असर पाहिजे

भोवती लाख असतात पण
आपला एकतर पाहिजे

- महेश मोरे (स्वच्छंदी)
9579081342

चष्मा लावूनी करीत होतां,
ज्ञानेश्वरीतील पारायण,
दृष्टीमधले दोष काढले,
चाळशीचा आधार घेवून ।।१।।

फुटूनी गेला एके दिवशीं,
चष्मा त्याच्या हातामधूनी,
पारायणे ती बंद पडली,
दृष्टीस त्याच्या बाध येऊनी ।।२।।

चालत असता सरळपणे,
दैनंदिनीचे कार्यक्रम,
खीळ पाडूनी बंद पाडी,
क्षुल्लक वस्तू क्षुल्लक दाम ।।३।।

वस्तूचे मूल्य ठरते,
तिच्या उपयोगिते वरती,
तोलण्यास धन न लागे,
मूल्य मापन जेंव्हां होती ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com