मजूराचे मन कष्ट। कंटकांचे जीवन ।
कथावे ते कवण । जीवन वैफल्य ॥ १ ॥

जागा ही पाव पाखा । गेला जन्म आखा।
येथे का लाज राखा । धडूतही नसे ॥ २ ॥

यंत्राशी सांगे नाते । गरगरणारे पाते।
कष्टतो मी स्वहस्ते । त्याले मोल नसे ॥ ३ ॥

करुण हे जीवन। भीषण ते क्रंदन ।
दैन्याचेच प्रदर्शन। असे अजबच ॥ ४ ॥

जन्मभर चाकरी । खावी इमाने भाकरी ।
सत्याची कास धरी । सर्वथा अशक्य ॥ ५ ॥

असत्याचा बडेजाव। भोंदू-दांभिकाला भाव ।
ती मोठेपणाची हाव । सर्वमान्य ठरे ॥ ६ ॥

थाट खोट्याचा काय । महागाई महामाय ।
देवाघरी न्याय मिळणे मुष्किल ॥ ७ ॥

आमचे राहणीमान ग्रंथातले लिखाण ।
पुकारिती आर्तजन । आता धावा ना हो ॥ ८ ॥

- यतीन सामंत

कशांत दडले समाधान ते
शोधत असतो सदैव आम्ही
धडपड सारी व्यर्थ होऊनी
प्रयत्न ठरती कुचकामी

बाह्य जगातील वस्तू पासूनी
देह मिळवितो सदैव सुख
क्षणीकतेच्या गुणधर्माने
निराशपणाचे राहते दुःख

'समाधान' ही वृत्ती असूनी
सुख दुःखातही दिसून येती
चित्त तुमचे जागृत असतां
समाधान ते सदैव मिळते

सावधतेने प्रसंग टिपता
समाधान ते येईल हाती
सुख दुःखाला दुर सारता
अंतरभागी समाधान दिसती

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

“सुमनांजली” या काव्यसंग्रहातून…

आईची आठवण अशी कधी सुटलीच नाही
खरं सांगू, माझी नाळ कधी तुटलीच नाही

झाडापासून फांदी वेगळी कशी, असावे सूर्याहून तेज
अस्तित्वाची नांदी आईवेगळी नव्हती तेव्हा किंवा आज
आतड्यांचा पीळ आम्ही कधी उलगडू दिलाच नाही ॥

पाठीवरला स्पर्श असो वा नजरेतली माया
मार्गदर्शी, उत्प्रेरकही, पाठीशी आश्वासक छाया
आनंदाच्या झंकारांनाही अंतर्नाद आई हा राही ॥

कुणा कळावा वा जुळावा अदृश्य धाग्यांचा ओढा
पायाची असावी ठेच वा घशात अडला आवंढा
संकटातही सवय हाकेची आईच्या सुटलीच नाही ॥

आई असावा स्नेहझरा, स्वयंभू वाहता झरझरा
वा हा शीतल वात्सल्यवारा, उबदार कौतुकनजरा ।
वसंताच्या पालवीला, ग्रीष्माची नजर लागलीच नाही ॥

आई नव्हे ही केवळ व्यक्ती, 'आईपणा' हा प्रकृतीचा
आम्हासही लाभे काही वारसाहक्क काही परिसस्पर्शाचा
द्रौपदीच्या थाळीला गंज आम्ही लावणार नाही ॥

- यतीन सामंत

तू कधी चंदनाचं झाड पाहिलंस का रे?
मीही नाही रे पाहिलं

आपल्या वाट्याला येतात ते छोटे इवलूशे तुकडे
त्यातूनच त्याचा सुगंध हुंगून तृप्त व्हायचे

कधीतरी भेटतो तो एखाद्या जवळून गेलेल्या अत्तराप्रमाणे
अर्धोन्मीलित अवस्थेत श्वासात सामावून घेतो आपण

क्षणभरच.बघू वळून पाहू पण चुटपुट लागते
हरवतो तो न जाणो किती दिवस.

अगदी अगदी दडून बसतो
अवचित मग कधी कुठेतरी पुन्हा गवसतो कुठे बरं

गाभाऱ्यात मंद मंद समईसोबत दरवळत असतो
जीवाची शिवाशी भेट ठरवत असतो

कधीतरी कणकण होऊन ओंजळीतही उतरतो
पण निर्माता मात्र अजून देखिलाच नाही

चंदन एक अलौकिक परिमळ
नित्य नव्या जाणीवांसह पुन्हा पुन्हा भेटत राहतो

स्पर्शाविना तुझा सुगंध आसमंत भरून उरतो
चंदना एकदा तरी चांदण्यात तू मला कडकडून भेट
रंध्रातून श्वासात उतरून मीच होऊदे चंदनाचे बेट!!

-- वर्षा कदम.

घटना' जेव्हां घडली अघटित ।

कुणीही नव्हते शेजारी ।।

कां उगाच रुख रुख वाटते ।

दडपण येवूनी उरीं ।। १

जाणून बुजून दुर्लक्ष केले ।

नैतिकतेच्या कल्पनेला ।।

एकटाच आहे समजूनी ।

स्वार्थी भाव मनी आला ।। २

नीच कृत्य जे घडले हातून ।

कुणीतरी बघत होता ।।

सर्वत्र दिशेनें तो व्यापूनी आहे ।

हेच सारे सुचवित होता ।।३

कोण असावा हा गुप्त साक्षीदार ।

नितिमत्ता शिकवी त्याला ।।

बाह्य जगातील द्रष्टा असूनी ।

अंतर्यामीही बसलेला ।। ४

त्या साक्षीदाराची जाणीव होता ।

कचरुनी जाते मन सदा ।।

अपप्रवृत्तींना आळा बसूनी ।

सत् कर्मे घडती अनेकदा ।। ५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

भंग पावले पाहीजे स्वप्न माझे रातचे

तोडणे स्वप्न श्रृंखला नसे मानवी हातचे ।।

शिथिल गात्र बनती जाता निद्रेच्या आधीन

उघडले जाते मग विचारांचे दालन ।।

किती काळ भरारी घेई निश्चीत नसे कांही

विचार चक्र थांबता स्वप्न दोष तो जाई ।।

रात किड्यानो जागवा स्वप्नावस्थे मधूनी

कुकुट कोकीळा येई मदतीसाठी धावूनी ।।

वाऱ्याची थंड झुळुक पुलकीत देहा करी

उषा राणीचे प्रयत्न यशस्वी सदैव ठरी ।।

प्रयत्न करितो निसर्ग निद्रावस्था मोडण्याचा

स्वप्नाचा दोष काढूनी निरोगी बनविण्याचा ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

प्रेमःएक आठवणींची कवीता चा पुढचा भाग क्रमशः

ब्रह्म अनामिक
कृपाळू जन्मदा
वात्सल्य लाघवी
असीम पुण्यदा

वैभव पंचभुतांचे
खेळ ऋतुऋतुंचे
चैतन्यरुप सृष्टीचे
सौभाग्य जीवनाचे

कर्मफल संचिती
भोगणे जीवनांती
सत्कर्माचे पहाड़
श्वासास सुखावती

विवेकी सदभावनां
ब्रह्मानंदे जगविती
राखावीत मनांतरे
लाभतेच मन:शांती

चक्रधरी चक्रपाणी
विटेवरीचा पांडुरंग
वैष्णवासंगे नाचतो
विठ्ठल,हरि,पांडुरंग

दुथडी गंगाभागीरथी
डोह, स्वर्गामृताचा
डुंबावे मुक्त निश्चिंती
क्षणक्षण कृतार्थतेचा

-- वि.ग.सातपुते.(भावकवी)

9766544908

रचना क्र. १५६.

५ - ७ - २०२२.

देह चिखलाचा गोळा,
माय बाप रे कुंभार
त्यासी देती ते आकार,
तसा तसा घडे जाय..!!!

लहानपणी माय बाप,
बहीन भाऊ गोतावळा,
मोठा व्हता बायको भार्या,
जिनं व्यापुनं टाकीते...!!!

लेकर बाळ आन संसारं,
दमछाकीचा तो खेळं,
किती धावशीलं पळशीलं,
भावना बाजाराचा मेळं...!!!

देवा बाजार मांडला,
सगळे बाव्हले बाव्हले,
मोह टाकुनिया त्यातं,
जिवं कामालं लावले...!!!

देवा देले दोनं हातं,
किती मावलं रे त्यातं,
येता येळ निरोपाची,
वंजुळ कायमचं रिती...!!!

येता शेवटची वेळं,
नच थांबीतो तो काळं,
आखरीची ओठी ओळं,
तीबी देहासंगं जळं !!!

©गोडाती बबनराव काळे
9405807079