खिडकीमधूनी टिपत होतो

बाह्य जगाचे द्दष्य आगळे

लोभसवाणें चित्र बघण्या

आतूर होऊन गेले डोळे

नयन नव्हते बघत ते

बघत होतो मीच खरा

खिडकीसम नयनातूनी

द्दष्य उमटते आंत जरा

संगीताचे सूर निनादूनी

लहरी त्यांच्या उठताती

कर्णा मधल्या पडद्यायोगे

आनंद मजला देवून जाती

मालक असूनी मी देहाचा

इंद्रिये सारी असती सेवक

ती केवळ साधने असूनी

आंतील 'मीच' असे साधक

मालक असूनी ताबा नसणें

स्वच्छंदी बनवी सेवकाला

इंद्रिये ती गोंधळ घालती

जागृकता नसतां मनाला

सोडून द्यावी वृत्ति मनाची

अरोप करणें इंद्रियावरी

ती तर केवळ सेवक असूनी

मनाची इच्छा पूर्ण करी

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

रुजला पाहीजे विचार मनांत
सारेच प्रभुचे असे ह्या जगांत

जो वरी आहे मी माझे येथे असे
त्या क्षणापर्यंत स्वार्थ मनीं वसे

स्वार्थयुक्त मन मुक्त होत नसे
मुक्ती येई पर्यंत पुनर्जन्म असे

बिंबता मनांत माझे नाहीं कांहीं
प्रभूचे समजता आत्मा मुक्त होई

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

ऐलमा पैलमा गणेश देवा,
माझा नवरा बदलून दे,
करीन तुझी सेवा.

जन्मोजन्मी कसल एका जन्मी झाले बो......र
मी नाही गुंडाळायची वडाला आता दोर,

कोणे एकेकाळी कसा फिदा होता माझ्यावर,
ओफिसातून थेट कसा घरी यायचा भरभर,

न चुकता घेऊन येत असे फूल आणि गजरा
व्हेलेंटाईन डे तर रोज व्हायचा साजरा.

ह्यांच्या नजरा ......त्यांच्या नजरा,
लागल्या आमच्या संसारा.

घर ,पाहुणे ,मुलांमध्ये मी झाले दंग,
बघता बघता रोमान्साचा झाला बेरंग,

क्षुल्लक कारणावरून उडू लागलेत खटके,
सासुबाईंचे मधे मध्ये शाब्दिक फटके.

ओफिसातून घरी हल्ली रोज येतात लेट,
तुमच्यासाठी कमावतोय ही वरती भेट.

लोळण,पेपर,मित्र पत्ते हाच ह्यांचा रविवार,
मुलांसंगे बाहेर जायला नाही म्हणे जमणार.

दहा वर्षात देवा माझी झाली अशी दैना
ह्यांनाच धडा शिकवायच आलय माझ्या मना

म्हणून म्हणते हात जोडून गणेश देवा ,
एक्सेंज ओफरचे तेव्हढे मनावर घ्याना.
मीच काय किती जणी करतील तुमची सेवा,

ऐलमा पैलमा गणेश देवा.........

-- सरिता मुकादम

लुळा पांगळा बसूनी एकटा, गाई सुंदर गाणे,
आवाजातील मधूरता, शिकवी त्याला जगणे....१,

जगतो देह कशासाठी, हातपाय असता पांगळे
मरण नसता आपले हाती, जगणे हे आले.....२,

लुळा असला देह जरी, मन सुदृढ होते
जगण्यासाठी सदैव त्याला, उभारी देत होते.....३,

गीत ऐकता जमे भोवती, रसिक जन सारे
नभास भिडता सुरताना, शब्द उमटती वाह ! वा रे ! ....४,

असमान्य ते एकचि मिळता, उणीवतेची खंत कशी
दुबळ्या देही कला श्रेष्ठ ती, वीज चमकते रात्री जशी....५

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

बघतां बघतां
ऊन कधी कलतं झालं
तें मला समजलंच नाहीं,
उमगलंच नाहीं.

इवलं होतो मुक्त पाखरूं
वारा पिऊन बागडणारं
क्षणात रुसणारं-फुगणारं
क्षणामधें खुदकन् हंसणारं.
होतं हंसू निर्व्याज मोकळं
होतं सकाळचं ऊन कोवळं.
हळूंच सारं पसार झालं
किलबिलतांना कळलंच नाहीं.

अचानक येऊन यौवनानं
‘टक्-टक्’ करून केलं जागं
आणि उंबरठा ओलांडून
मस्तीत राहिलं पुढे उभं.
मी स्वार होतांक्षणीं
भरधाव सुटला वारू
सारं जग जिंकायची
तुफान दौड झाली सुरूं.
मनामधें जिद्द होती
मनगटात होता जोर
यशशिखर काबीज करायचं
उद्दिष्टही होतं समोर.

एकामागुन एक भराभर
हवं तें सारं मिळवत राहिलो
वरती-वरती पुढे-पुढे
स्वत:च स्वत:ला पळवत राहिलो.
पळत राहिलो, चढत राहिलो
थांबलो नाहीं फारसा
दरम्यान चौकट बदलत गेली,
बदलत गेला आरसा.
पण आरशावरचं मखमली आवरण
कधी मुळी मी काढलंच नाहीं.
खरं म्हणजे, सुचलंच नाहीं.

खरं तर,
मला बर्‍याच गोष्टी करायच्या होत्या
अनेक स्वप्नं होती
खूपशा इच्छा होत्या.
करायचं होतं शिवबांसारखं
कार्य महान, भव्य
करायचं होतं स्वातंत्र्यसैनिकांप्रमाणे
देशासाठी कांहीं दिव्य;
पुसायचे होते मला
पीडितांचे आंसू
पहायचं होतं दीनांच्या डोळ्यात
फुललेलं हंसू.
द्यायची होती
नृत्य-संगीताला
दिल खोलूऽन दाद
घ्यायचा होता कथा-कवितांचा
मनमोकळा आस्वाद.

ज्ञानोबा-तुकोबांसारखं
भक्तिरसात पोहायचं होतं
पंढरीच्या वारीत
नाचत-गाऽत जायचं होतं.
बरंऽच कांहीं करायचं होतं.

विणून ठेवलं होतं कधीचं
मी नाजुकसं जाळं,
पण कवटाळुन अर्धा क्षणही
घेतां नाहीं आलं;
बंद कप्पे धुंडाळायला
मला अजिबात जमलंऽच नाहीं.
ऊन कधी कलतं झालं
तें मला समजलंच नाहीं,
उमगलंच नाहीं.

- सुभाष स. नाईक
M : 9869002126.

मागील कर्म पुढे चालूनी, कर्माची होई शृखंला,

फळ मिळते कर्मावरूनी, मदत होई मुक्तीला.....१,

चांगले कार्य करीतेवेळी, मृत्यू येता अवचित,

पुनर्जन्म तो मिळूनी तुम्हां, खेचतो त्याच कार्यात....२,

अपूरे झाले असतां कार्य, ज्ञानेश्वराच्या हातून

पुनरपि येऊनी पूर्ण केले, आठरा वर्षे जगून......३,

ध्रुव जगला ५ वर्षे, अढळ पद मिळवी

कित्येक जन्मीचे तपोबल, पांच वर्षांत पूर्ण होई....४,

कर्म मुक्तता मिळे आत्म्याला, जन्म-मृत्यू पासूनी,

‘कर्म’ फळानेच जे साधते, ‘मोक्ष’ म्हणती कुणी....५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

भोवतालच्या जगाकडे मी जेव्हा डोळसपणे पहातो
मनाचा आरसा माझा मी अलगद उघडतो
वाटतो मला आंधळा
जगाच्या अधोगतीकडे पाहून
घेत असेल डोळे मिटून
वाटतो मला एकांध
घेत असेल संधी
एक डोळा मारुन
दाखवत नसेल ना लंगडा जीवनातला अधूरेपणा
पृथ्वीवर असता एक डोळा दूजा चंद्रावर रोखून
वेध नसेल ना घेत अनंताचा एखादा चकणा
पुढे आलेले दात दिसतात गाताना रडगाणे
पुढे आलेले डोळे वाटतात ओंगळवाणे
करतो विचार तेव्हा मी कसा असेन
मनाच्या आरशात माझ्या मीच कसा दिसेन
कदाचित दाखवीत नसेन ना मी
दोन पायांवर उभा असलेला एक पशू?

- यतीन सामंत

मनभावनांही , मौन आता
सत्यत्व , अंतरीचे कोंडलेले
वैखरीही , जाहली निःशब्द
सूरही संवादांचे कोमेजलेले..।।१।।

बेचैनी घुसमट जीवाजीवांची
नेत्री पाझर ,विरही आसवांचे
सांत्वन कुणी , कुणाचे करावे..
हताश ! हात हे उरी बांधलेले..।।२।।

उध्वस्त मनी , भय वास्तवाचे..
जिथेतीथे , भीतीपोटी राक्षस..
आज अस्वस्थ , बेजार स्पंदने..
क्षण ! भेटीचेही धास्तावलेले..।।३।।

दृष्टांत ! हा या कालियुगाचा..
बेभरोसी सारीपाट जीवनाचा..
जाणतो सारे , एक अनामिक..
सत्य शाश्वती ! जीवन भंगलेले..।।४।।

©️ वि.ग.सातपुते.(भावकवी)
9766544908

रचना क्र. ७० / २६ - ५ - २०२१

देव देव राहतो कुठे ?
सांग आई, सांग आई !
चंद्रावरती, सूर्यावरती
आभाळी की धरेवरती?

सागरात , पर्वतशिखरी
जंगलात की पाण्यामध्ये
दगडगोट्यात,धातूमध्ये
देवळात की मठामध्ये?

शाळामध्ये, घरामध्ये
रानीवनी की मुर्तीमध्ये
मंत्रतंत्र की ग्रंथामध्ये
महाली की कोपीमध्ये ?

तुझी वात माझ्यामध्ये
माझा दीप तुझ्यामध्ये
दिसला गं देव माझा
आई, मला तुझ्यामध्ये
देव देव राहतो कुठे?

-- विठ्ठल जाधव
शिरूरकासार, जि.बीड
सं.९४२१४४२९९५