मुंबईत या चित्रपटाचे मेन थिएटर नाझ हे होते. या चित्रपटाची निर्मिती एनएफडीसीच्या वतीने करण्यात आली आहे. मुंबईतील झोपडपट्टीतील जीवन संघर्ष या चित्रपटात अतिशय प्रभावीपणे साकारला आहे. या चित्रपटात स्मिता पाटील (अम्माच्या भूमिकेत), नसिरुद्दीन शहा (लूका), कुलभूषण खरबंदा (अण्णा), अंजली पैंजणकर (चैन्ना) तसेच रोहिणी हट्टंगडी, रणजित चौधरी, सलिम घोष इत्यादींच्या प्रमुख भूमिका आहेत. विशेष म्हणजे अलका कुबलचीही या चित्रपटात भूमिका आहे. तेव्हा ती शाळकरी वयात होती.

बड्या धेंड्याचा देहान्त जाहला,
राजकारणी खुर्च्याचा त्राता निवर्तला,
जनसागर अवघा शोकसागरात बुडाला
अश्रूंचा (कोरड्या) अन् पूर लोटला
का कोण जाणे कुणास कसला
पत्ताच नव्हता शोक कशाला?
शोकग्रस्त जीवांनी गच्च भरले
तरीही राजमहाल अपुरे पडले
हार वाहिले, पुष्पचक्र अर्पिले
तरी बरेच काहीसे अजूनी उरले

एकाकी तू असा निजलास का रे
कुणी न तुजला वारस का रे
शोक न कुणाचा, पाठिंब्याचा
हुद्याचा वा मुद्याचा
एकही न कसले फूल बिचारे
तुजवर पडले; काय अरेरे!!

अहा रे त्याचे जीवनही प्यारे, मरणही न्यारे
तूच अभागी मग असा कसा रे
तुला सजविले, मरणही बिचारे
प्रमाद एकच घडला तवहाती रे
असशील वेचले, देशासाठी प्राणा रे
कधी न इच्छिलेस तू अभाग्या
मोल तुझे अधिकार हुद्यात रे

हो जागाही नगण्य तुझ्या चिरनिद्रेतून
हसतमुखाने; आश्चर्य लपवून
हो सामील या मिरवणुकीत
जबरदस्तीच्या तीनतेराच्या दुखवट्यात
हा दोष न कुणाच्या माथी रे
देश अपुला हुद्दासत्ताक रे

तुला न मिळावा हा मान उपेक्षिता
फुका खपलास भूमिसाठी या करंट्या
जरी न केले त्याने काही देशासाठी रे
हुद्दा त्याचा होता फार मोठा रे
असता जर तो तुझ्याही जवळी
तो मान मग तुलाही मिळता रे
अनमोल तुझ्या कार्यापेक्षा
होता विचार हुद्याचा तुझ्या रे
हुद्याचा तो मान वेड्या रे
तुझा न् माझा नव्हता रे

घडले दोन मृत्यू: मात्र एक फरकाचा
होता एक व्यक्तीचा दुसरा मात्र हुद्याचा

-यतीन सामंत

लेखणी व तलवारीची
आमनेसामने भेट झाली,

दोघात मग श्रेष्ठतेवरून
बरीच वादावादी रंगली !

सांगे तलवार लेखणीला,
इतिहासाच्या वाच कथा,

वाचून बघ समजतील तुला
माझ्या पराक्रमांच्या गाथा !

जिंकली अनेक वीरांनी
युद्धे माझ्याच बळावर,

ठेवून भरवसा माझ्याच,
धारधार तलवारीवर !

बोले तलवारीस लेखणी,
रक्तरंजित तुझी कहाणी,

झाल्या तुझ्यामुळे विधवा
नाहक गरीब सवाशिणी !

माझ्या शब्दांच्या माऱ्यापुढे
धार ठरते तुझी बोथट,

मी रक्तहीन करून क्रांती
*उलटवते जुलमी राजवट !*
*उलटवते जुलमी राजवट !*

-प्रमोद वामन वर्तक,

२८-०५-२०२३
Mauritius?
Mob.9892561086

विषण्यतेने बघत होतो भिंतीवरच्या खुणा
काळ जाऊन वर्षे लोटली आठवणी देती पुन्हा

बसत होतो नदीकांठी बालपणीच्या वेळी
पात्र भरुनी वहात होती गोदावरी त्या काळी

सदैव पूर येउनी तिजला गावास वेढा पडे
गांव वेशीच्या घरांना मग पाण्याचे बसती तडे

चित्र बदलले आज सारे पात्र लहान होई
बांध घातला धरणावरी पाणी अल्पसे येई

खिन्नपणे खूप भटकलो भोवतालच्या भागी
चकित झाले मन बघूनी हिरवळ जागोजागी

इच्छित दिशेने पाणी वाही बांध घातल्यामुळे
सारे जीवन प्रफुल्ल करीं आनंदमय सगळे

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

घोड्यावरती बसू देईना, चालू देईना पायी

जगाची ही रीत , कशी समजत नाही ..१,

सज्जनतेची वस्त्रे लेवूनी, निर्मळ जीवन आले

आपण बरे नि काम बरे, तत्व अंगीकारले...२,

मोठा झाला शिष्ठ समजोनी, वाळीत टाकीले मला

दुष्कृत्यामध्ये साथ हवी, त्यातील कांहीं व्यक्तीला...३,

जीवन जगणे कठीण होता, मार्ग तो बदलला

आगळी धडपड करूनी, यश मिळाले मला....४,

मिसळत होतो सर्वामध्ये, अतिशय प्रेमानी

तरीही ऐकला ‘शिष्ट’ शब्द , माझ्याच कानानी..५,

व्यक्ती तितक्या प्रकृती , असती येथे

भिन्नतेचे स्वभाव तेंव्हा , निराशा मनी आणते ..६,

चित्ती येईल तसेच करावे, जागृत भाव ठेवून

इजा न होईल इतर जनाना, हे लक्षात घेवून...७

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

टीप : माझी ही रचना, पुणे आकाशवाणीकेंद्रावरून प्रसारित झाली आहे, तसेच माझ्या काव्यसंग्रहामध्ये प्रसिद्ध झाली आहे.

ये रे ये घना | तोषवी तना |
तुझी ही धरा | करी प्रार्थना || ध्रु ||

हाय ! त्या ग्रिष्माने, केली रे होळी |
पुरे पुरे आता, राख-रांगोळी |
सुकल्या माझिया देहावरी,
जल शिंपना | ये रे ये घना | ये रे ये घना .....|| १ ||

व्याकुळ मी ही, तरु-वेलीही |
आटले सारे, नद्या-नालेही |
वाट पाहुनी, तुज हाकारी |
तुझी मेघना | ये रे ये घना | ये रे ये घना . || २ ||

तापल्या तनुला, तुझीच आंस |
तुझिया स्पर्शाचा, ओला सुवास |
अधिर, आतुर, मिलन क्षणाची |
भूक भागवना | ये रे ये घना | ये रे ये घना ... || ३ ||

तुझ्यावाचुनी, कोंब ना उगे |
पक्षी पाखरे, कोण रे जगे ?
कैसे विनवू ? तूची सांग ना |
पुरवी कामना | ये रे ये घना | ये रे ये घना .. .|| ४ ||

केव्हांची तुला , साद घालते |
ये रे ये झणी, तुज झेलते |
रिमझिम त्या, तालावरी |
करी नर्तना | ये रे ये घना | ये रे ये घना.... || ५ ||

सखया अंबरी, कां रे थांबला ?
लपंडाव हा, फार लांबला |
विरह, वेदना, सोसू मी कशी ?
सोसे न यातना | ये रे ये घना | ये रे ये घना ..|| ६ ||

क्षमावंत तू, क्षमाशील तू |
हाकेला देवा, धावशील तू |
चुकला मानव, तो ही आळवी |
हे दयाघना | ये रे ये घना | ये रे ये घना....... || ७ ||

©कवी : उपेंद्र चिंचोरे

आनंदाचे झरे वाहतां, आवती भवती सारे
रे माणसा खिन्न वाटतो, जीवन उदास कां रे?

निसर्गाच्या ठेव्या मधल्या, सर्व वस्तू सुखदायीं
निवडून घे तूं त्यातील, आनंद देतील काहीं

केवळ तुझी दृष्टी हवी, टिपण्यास ते सौंदर्य
आनंद तो देण्याकरितां, करिते सतत कार्य

मनाचा हा खेळ जहाला, सुख दुःख समजणें
निसर्ग प्रयत्न करितो, सदैव सुख देत जाणें

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

एक होती अनु
फुलासारखी जणू
डोळे फिरवी गर्र गर्र
पाऊल टाकी भरभर

तिला लागली भूक
गडू दिला एक
बघितला रिकामा गडू
तिला आले रडूं

आईने दुध भरले
कांठोकांठ ओतले
तिला हवय जास्त
दूध आहे मस्त

रडरड रडली
आदळ आपट केली
सांडूनी गेला गडू
पाठींत बसला मात्र धम्मक लाडू

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

हलके हलके निशा जाऊनी,

उषेचे ते आगमन होई,

निद्रेमधल्या गर्भामध्यें,

रवि किरणांची चाहूल येई ।।१।।

त्या किरणांचे कर पसरती,

नयना वरल्या पाकळ्यावरी,

ऊब मिळता मग किरणांची,

नयन पुष्पें फुलती सत्वरी ।।२।।

जागविती ते घालवूनी धुंदी,

चैत्यन्यमय जीवन करी,

जादूचा हा स्पर्श असूनी,

न भासे किमया दुजापरी ।।३।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

राधे, केवढा केशसंभार,
जीव गुंतला त्यात फार,
का असे ते मोकळे सोडशी,
केसांची जादू मिरवशी, --!!!

रक्षक की मी या विश्वाचा,
दुसरा तिसरा नच" कोणता,
असे असूनही बघ किती,---
केशकलापां पडलो फशीं,--!!!

केस तुझे मानेवरून रुळती,
बटां -बटां वाऱ्यावर खेळती,
बघावे तेव्हा मनसोक्त डुलती, ‌ अडके त्यात जीव, हीच भीती--!!!

सुंदर काळेभोर कुंतल,
खूप त्यात खोल गुंतती,
त्यातच सुवासिक तेलगंध, रात्रं-दिन पाडे मोही,--!!!

तुझ्या गोऱ्या मुखड्यावर,
केसांची महिरप काळी,
गोजिरवाणे रूप तुझे,--
येते त्याला मादक झळाळी,--!!

जीवघेणा मदनबाण मारा,
कसे तुझे कुंतल, करिती,
या माऱ्याने सर्वस्व हरलो
तुजसाठी क्षणक्षण झुरलो,
द्वैतातील अद्वैत साधुनी,--
दोन जीव लागले प्रेमापाठी,--!!!

हिमगौरी कर्वे.©