(User Level: User is not logged in.)

कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • कवीचा जन्म

    रणरणत्या ग्रीष्मास सोसता
    केलीस एक कविता,
    इथेच जन्म झाला एका कवीचा
    कोसळत्या धारा झेलून,
    किळस नाहीं चिखलाचा
    वेड्या हाच श्रावण ओलेत्या कवितांचा
    शोधशी सौन्दर्य पानापानांतून,
    पान गळताना.... दुखावणारा
    होई हळव्या मृदू मनाचा
    दिवस रात्रीचे, जगरहाटीचे
    बंधन झुगारणारा
    त्या काळावर स्वार होणारा
    स्त्री पुरुष ही जात नाहीं
    भेदभाव मानणारा
    होई ममत्व बाळगणारा
    भावना नऊ रसांच्या उत्कट
    दाटता लिहीत जाणारा
    सरसर शब्दांत गुंफणारा
    अशी लक्षण दिसली कधी तर
    समजून जा ना मित्रा
    तू जन्मदाता कवितांचा!!
    -- वर्षा कदम.

      November 9, 2021


  • ये रे ये घना । तोषवी तना

    माझी ही रचना, पुणे आकाशवाणीकेंद्रावरून प्रसारित झाली आहे, तसेच माझ्या काव्यसंग्रहामध्ये प्रसिद्ध झाली आहे.

    ये रे ये घना | तोषवी तना |
    तुझी ही धरा | करी प्रार्थना || ध्रु ||

    हाय ! त्या ग्रिष्माने, केली रे होळी |
    पुरे पुरे आता, राख-रांगोळी |
    सुकल्या माझिया देहावरी,
    जल शिंपना | ये रे ये घना | ये रे ये घना .....|| १ ||

    व्याकुळ मी ही, तरु-वेलीही |
    आटले सारे, नद्या-नालेही |
    वाट पाहुनी, तुज हाकारी |
    तुझी मेघना | ये रे ये घना | ये रे ये घना . || २ ||

    तापल्या तनुला, तुझीच आंस |
    तुझिया स्पर्शाचा, ओला सुवास |
    अधिर, आतुर, मिलन क्षणाची |
    भूक भागवना | ये रे ये घना | ये रे ये घना ... || ३ ||

    तुझ्यावाचुनी, कोंब ना उगे |
    पक्षी पाखरे, कोण रे जगे ?
    कैसे विनवू ? तूची सांग ना |
    पुरवी कामना | ये रे ये घना | ये रे ये घना .. .|| ४ ||

    केव्हांची तुला , साद घालते |
    ये रे ये झणी, तुज झेलते |
    रिमझिम त्या, तालावरी |
    करी नर्तना | ये रे ये घना | ये रे ये घना.... || ५ ||

    सखया अंबरी, कां रे थांबला ?
    लपंडाव हा, फार लांबला |
    विरह, वेदना, सोसू मी कशी ?

    सोसे न यातना | ये रे ये घना | ये रे ये घना ..|| ६ ||
    क्षमावंत तू, क्षमाशील तू |
    हाकेला देवा, धावशील तू |
    चुकला मानव, तो ही आळवी |
    हे दयाघना | ये रे ये घना | ये रे ये घना....... || ७ ||

    -- कवी : उपेंद्र चिंचोरे

      June 10, 2016


  • तन मनातील तफावत

    देह मनातील, तफावत दिसून येते ।
    चंचल असूनी मन सदैव, शरीर परि बदलत राहते...१,

    चैतन्ययुक्त मन सदा, स्थिर न राहते केव्हांही ।
    जन्मापासूनी मृत्यूपर्यंत भाग दौड ती चालत राही...२,

    परिस्थितीच्या चौकटीमध्यें, विचारांचा दबाव राहतो ।
    शरीराच्या सुदृढपणाचा, मनावरती परिणाम होतो...३,

    दिसून येते केव्हां केव्हां, मन अतिशय उत्साही ।
    परि शरीराचा अशक्तपणा, मनास त्याक्षणी साथ न देई....४

    विचित्र होते वातावरण ते, जेव्हां मनास साथ ना मिळे ।
    विचारांच्या चुका होऊनी, दु:खी होते जीवन सगळे...५

    डॉ. भगवान नागापूरकर
    संपर्क - ९००४०७९८५०
    bknagapurkar@gmail.com

      February 9, 2017


  • मेणबत्ती

    जळत होती मेणबत्ती ती, मंद मंद प्रकाश देवूनी

    अंधकार भयाण असतां, भोवताली उजेड पाडूनी...१,

    बुडत्यासाठी काडीचा आधार, अंधारी भासली तशी प्रकाशीं

    असूनी ज्योत मिणमिणती, त्या क्षणी वाटला सूर्य आकाशी....२,

    वाटत नाहीं मूल्य कुणाला, भरपूर पडल्या प्रकाशाचे

    मेणबत्तीची ज्योत आम्हांला, शिकवी साधे तत्त्व जीवनाचे

    डॉ. भगवान नागापूरकर

    ९००४०७९८५०

    bknagapurkar@gmail.com

      October 30, 2018


  • तू किती पारदर्शी

    तू किती पारदर्शी,
    दाखवशी आरपार,
    तुझ्यापासून कोण लपवी,
    आपुले रे निखळ अंतर, --!!!

    माणसा, तू कसा असशी
    बघ एकदा निरखून,
    काय चालले तुझ्या चित्ती,
    भावनांचेच चढ-उतार, --!!!

    वरून पाहता प्रतिमा देखणी, लक्षपूर्वक पहा वरील रूप,
    आत खळाळत्या खोल समुद्री, मनाची डचमळे कशी लाव,

    रूप, रंग, गंध ,स्पर्शी,
    कुठलेही नसे संवेदन,
    संवाद साधावा आरशाशी,
    राहून स्थिर अगदी निश्चल,--!!!

    स्वतःकडे पहा माणूस म्हणुनी स्थान आपुले आहे काय,
    मग ठरवावे विचारांती,
    महत्त्व तेही, नक्की काय--!!!

    तू खरे चित्र दाखवी,
    मनुजा करीत आवाहन,
    रूप त्याचे फक्त वरपांगी,
    रंग खरे आत विलक्षण,

    जीव अस्वस्थ तुझ्या भेटी,
    आत कुठे चाले खळबळ,
    काय लपवले मी हृदयी,
    विचार करतो असा निव्वळ,--!!!

    आरशां, तू खरा मुनी,
    शांत स्थिर स्थितप्रज्ञ,
    माणूस असता विमोचनी,
    तारक नसतो कुणी अन्य,--!!!

    हिमगौरी कर्वे©

      August 18, 2019


  • बघून सूर्यपूजा पावन झालो

    हांसत आली सूर्य किरणे
    झरोक्यातून देव्हारयांत
    नाव्हू घालूनी जगदंबेला
    केली किरणांची बरसात

    पूजा केली किरणांनी
    जगन्माता देवीची
    प्रकाश स्पर्शुनी चरणाला
    केली उधळण सुवर्णांची

    तेजोमय दिसू लागले
    मुखकमल जगदंबेचे
    मधुर हास्य केले वदनी
    पूजन स्वीकारते सूर्याचे

    रोज सकाळी प्रात:काळी
    येउनी पूजा तो करितो
    भाव भक्तीने दर्शन देउन
    स्रष्टीवर किरणे उधळतो

    कोटी कोटी किरणांनी
    तो देवीची पूजा करितो
    केवळ त्याची पूजा बघुनी
    मनी पावन मी होतो

    डॉ. भगवान नागापूरकर
    ९००४०७९८५०
    e-mail- bknagapurkar@gmail.com

      October 29, 2018


  • विठूमाऊली

    चंद्रभागेतीरी भक्तीचा मळा,
    झाले वारकरी गोळा,
    आंसुसले सारे विठ्ठल दर्शना,
    एवढीच ना मनोकामना,
    विठूमाऊली,

    घरदार सोडून इथवर येता पावसापाण्यां न जुमानता,
    तुम्हा कारणे देह झिजवतां,
    पतितपावन झालो आता,
    रखुमाई,--!!!

    तुम्ही आमुचे आई- बाप,
    जगाचेच आहात साऱ्या,
    विनंती एवढी विठुराया,
    लेकरांवर करी कृपा,
    झडकरी,--!!!

    घेऊन आलो भक्ती,
    दुःख, आणखी व्यथा,
    अडकलो संसारा
    जाणा हो,पंढरीनाथा,
    लवकरी,--!!!

    नको आम्हा काही,
    शेती पैसा-अडका,
    लौकिक विचार थोडका ;
    फक्त द्या चरणांशी जागा,
    इहलोकी--!!!

    रहावे दृष्टिपथात तुमच्या,
    एवढीच आमुची विजिगिषा,
    तळमळे जीव आमुचा,
    तुमच्याच हो दर्शना,--
    विठूमाऊली--!!!

    पातलो, मातलो,कंटाळलो,
    विटलो इतुके संसारा,
    वेध आता आम्हा लागे,
    मुक्तीचा म्हणा खरा,
    जीवनांती,-!!!

    निवृत्ती आम्ही घेतली,
    तरसलो विशेष ज्ञाना,
    चढवा तुम्ही आम्हा,
    सोपानी, मुक्तीच्या
    श्रीहरी,--!!!

    हिमगौरी कर्वे.©

      August 15, 2019


  • स्त्री

    लाजेची मशाल नयनी,
    नाकात नाजूक नथनी,
    लाल ओठ गुलाबी छान,
    स्त्री तू सौंदर्यांची खाण...
    झुपकेदार शेपूट कुंतलेचं,
    मुक्त कमरेवरी रुळलेलं,
    शान तूझ्या मोहक स्त्रित्वाची,
    गुंफुनी गजऱ्यामध्ये माळलेलं...
    उडे ऐटीत डौल पदराचा,
    कुंपण घाली मंद वारा,
    झाकाळलेल्या या रुपासमोरी,
    फिक्या त्या लखलखणाऱ्या तारा...
    कामिनी गं तु योवणाची,
    वसुंधरेची अभिमानास्पद मान,
    अंकुश घाली स्त्रिशक्तिवर,
    हे शृंगारिक देह वरदान...

    - श्वेता संकपाळ

      September 9, 2018


  • गौरीदशकम् – ४

    आदिक्षान्तामक्षरमूर्त्या विलसन्तीं
    भूते भूते भूतकदम्बप्रसवित्रीम् ।
    शब्दब्रह्मानन्दमयीं तां तटिदाभां
    गौरीमम्बामम्बुरुहाक्षीमहमीडे ॥ ४॥

    आई जगदंबेचे अतुलनीय वैभव वर्णन करताना आचार्यश्री म्हणतात,
    आदिक्षान्तामक्षरमूर्त्या विलसन्तीं- अ पासून क्ष पर्यंत सर्व अक्षरांच्या स्वरूपात विलास करणारी. यामध्ये अ पासून म्हणतांना सर्व अक्षरांपासून तर क्ष पर्यंत म्हणताना सर्व जोडाक्षरां पर्यंत असा भाव अंतर्हित आहे. सामान्य शब्दात सकल विद्या, सकल ज्ञान. सर्व शास्त्र ,ग्रंथ. या सगळ्यात असणारी जी ज्ञानशक्ती त्या रूपामध्ये आई गौरी विलास करते.

    भूते भूते भूतकदम्बप्रसवित्रीम् - भूत शब्दाचा अर्थ आहे निर्माण झालेली गोष्ट. सामान्य शब्दांत हे चराचर विश्व. कदंब शब्दाचा अर्थ आहे ज्याच्या भोवती सर्व फिरते असे मध्यवर्ती स्थिर केंद्र.

    अर्थात या जगात निर्माण होणाऱ्या प्रत्येक चराचर गोष्टीच्या मागे स्थिर स्वरूपातील केंद्र रूपात विलास करीत या सगळ्यांना निर्माण करणारी.

    कदंब हे एका वृक्षाचे ही नाव आहे. या वृक्षाचे वैशिष्ट्य असे की या वृक्षावर जर एखादी खूण केली तर या वृक्षाचे कितीही पापुद्रे गेले तरी ती तशीच कायम राहते. याच स्वरूपात बाह्य जगात कितीही बदल झाले तरी, त्या सर्व बदलांनी रहित अशी अंतर्गत स्थिर चैतन्य शक्ती आहे आई गौरी.

    शब्दब्रह्मानन्दमयीं - शब्दब्रह्म अर्थात वेद. त्यांचे वर्ण्य तत्व आहे परब्रह्म. त्याचे स्वरूप आहे आनंद. तो आनंद हेच जिचे स्वरूप आहे अशी. परमानंदमयी. शास्त्रानंदमयी.

    तां तटिदाभां- तडीत् अर्थात विद्युत. तर आभा म्हणजे तेज. त्या लखलखत्या विजेप्रमाणे तेजस्वी असणाऱ्या,

    गौरीमम्बामम्बुरुहाक्षीमहमीडे - कमलाप्रमाणे नेत्र असणाऱ्या आई गौरीचे मी स्तवन करतो.

    -- प्रा. स्वानंद गजानन पुंड

      May 1, 2020


  • मानवता…

    कधी पटणार माणसाला

    माणसाचीच ओळख...

    की धर्माच्या नावावर

    मानवताच मरत राहणार

    विनाकारण...

    पृथ्वीवरील स्वर्ग पाहायला

    गेलेल्यांसाठी अचानक

    स्वर्गाचीच दारे उघडली

    धर्माच्या नावावर...

    अजून किती बळी

    जात राहणार धर्मासाठी..

    धर्म बाजूला सारून माणसाला

    कधीच जगता येणार नाही का

    मानव म्हणून...

    कोणताही धर्म कधीच

    मानवतेला मारू पाहत नव्हता

    पण काही अज्ञानी माणसांना

    खरा धर्म कधी कळलाच नाही...

    आज अज्ञान धर्माच्या नावाखाली

    मानवतेला मारू पाहात आहे

    विनाकारण विचारी माणसाच्या

    मनातही विष पेरत आहे...

    हे कोठे तरी आता थांबायला हवे

    पृथ्वीवरील स्वर्गाचे तर

    नरक केलेलेच आहे

    निदान आता माणसाला माणसासारखे

    जगायला तरी थोडी जागा

    शिल्लक ठेवा...

    नाहीतर धर्म जगेल

    पण मानवता मात्र

    मेलेली असेल...

    ©कवी – निलेश बामणे

      May 18, 2025