(User Level: User is not logged in.)

लेखसंग्रह

वेगवेगळ्या विषयांवरील लेख आपण या ठिकाणी वाचू शकाल

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • वेरा लीग —दुसऱ्या महायुद्धातील स्त्री गुप्तहेर

    वेरा लीचा जन्म 17 मार्च 1903 रोजी leeds इंग्लंड येथे झाला. तिचे मूळचे  नाव वेरा ग्लास पण तिला लहानपणीच एच इगन लीग ह्या रेसकोर्सच्या घोड्याना ट्रेनिंग देणाऱ्या माणसाने दत्तक घेतले त्यामुळे ती वेरा लीग झाली. तिचे लहानपण मेसन लिफि ह्या घोड्यांच्या तबेलयांच्या आसपास गेले. लहानपणी तिला मोठे झाल्यावर जॉकी बनायचे होते.

      January 15, 2023


  • श्वास-एक ‘दृष्टी’-कोन’

    श्वासने काय साध्य केले…तर खूप काही, असंच म्हणाव लागेल.. पन्नासएक लाखाच्या बजेटमधे बनून अडीच कोटीचा व्यवसाय २००४ मधे करणारा… शामची आई नंतर पुन्हा मराठीला सर्वोत्तम चित्रपटाचं राष्ट्रीय पारितोषिक व सुवर्णकमळ मिळवून देणारा.. अश्विनलाही उत्कृष्ठ बाल कलाकाराचा राष्ट्रीय पुरस्कार देणारा.. आणि मराठी चित्रपट क्लासेस व मासेस दोन्हीला आवडू शकतो हे दाखवून देत मराठी चित्रपटांसाठी व्यवसायीक यशाची मुहुर्तमेढ रोवणारा.. कारण हा होता..मराठी चित्रपटसृष्टीने परशाबरोबर एक मस्त शिळ घालत घेतलेला ‘एक मोकळा श्वास’..

      July 16, 2022


  • श्रीहरि स्तुति – ४

    भगवान श्रीविष्णूंच्या परब्रह्मस्वरूपाचे सात्विक निरूपण करताना आचार्य श्री म्हणतात…

      October 22, 2020


  • प्रमुख आहारसूत्र – आयुर्वेदीय चिकित्सेमागील दृष्टीकोन – भाग सात

    लॅबची कमाल, रिपोर्ट ची धमाल भाग 3

    लॅबच्या रिपोर्टच्या मागील बाजूला एक वाक्य अजून छापलेले असते.
    Individual laboratory investigations are never conclusive, but should be used along with other relevant clinical examinations to achieve final dignosis.

    त्याचा भावार्थ असा की, आम्ही दिलेले हे तपासणीचे रिपोर्ट हे कदापि अंतिम निदान असत नाही. रुग्ण जी लक्षणे सांगत असतो, त्यातील लक्षणाबरोबर हा रिपोर्ट अभ्यासून पहावा. आणि त्यानंतरच अंतिम निदान करावे.

    याचा दुसरा सरळ अर्थ असा होतो, जिवंत रुग्ण जी लक्षणे सांगतोय ती, निर्जीव यंत्र सांगत असलेल्या रिपोर्टपेक्षा, जास्त महत्वाची असतात. कोणत्याही यंत्रावर पूर्णपणे विसंबून राहू नका. अहो साधा वजन काटाच घ्या ना, चार वजन काट्यावरचे आपलेच वजन वेगवेगळे येते. रेल्वे स्टेशनवरच्या चकाकत्या मशीनमधले वजन वेगळे, बस स्टॅन्ड वरचे वेगळे, रेल्वेच्या ब्रीजवरील एक रूपयातले वजन वेगळे, दवाखान्यातले वेगळे, जीम मधल्या काट्यावरचे वेगळे. असे का होते ? प्रत्येक मशीनमधले हे तांत्रिक दोष असतात. कुणाची स्प्रिंग जुनी असते तर कुणाचा सेल संपत आलेला असतो, कुणाचा बॅलन्स गेलेला असतो, तर कुणाचा पाया पक्का नसतो.
    पण वजन करणाऱ्याचं काय ? त्याचं वजन तर बदलत रहातं ना !

    यंत्र जेवढं मोठं तेवढी त्यातली गुंतागुंत जास्त.

    बरं हे कोण सांगतंय तर, ज्या लॅबमधे आपण तपासणीसाठी जातो, त्या लॅबला असलेली कायदेशीर बंधने सांगत आहेत. जर चुकुन कोणी या दिलेल्या रिपोर्टविरोधात कोर्टात तक्रार वगैरे करायला जाणार असेल तर, त्याचाही काही उपयोग होणार नाही. कारण 'कंडीशन ऑफ रिपोर्टींग'मध्ये आणखी एक वाक्य लिहिलेले असते.
    "This medical dignostic report is not valid for medico legal purposes."

    आहे ना गंमत ?

    आश्चर्य वाटण्यासारखे आणखी एक विधान त्यावर लिहिलेले आढळते...

    It is presumed that....
    हे गृहीत धरले आहे, (काय? )
    The test performed on the specimen belongs to the patients name or identified.
    की, हा रिपोर्ट त्याचा आहे, ज्याचे नाव त्या सॅपलच्या बाटलीवर लिहिलेले आहे, ( म्हणजे त्याचेच असावे, असे वाटते. ) नक्की सांगता येणार नाही, की ते रिपोर्ट त्याचेच असतील.

    दिलेल्या रिपोर्टमधे एवढी संदिग्धता का ? एवढासुद्धा विश्वास ठेवायचा नाही का ?

    मग विश्वास नेमका कोणत्या यंत्रावर ठेवावा ?
    समर्थ म्हणतात,
    "या शरीरासारखे दुसरे यंत्र नाही"

    हे यंत्र ज्याने निर्माण केले, तो परमात्मा
    आणि ज्याच्याकडे शरीर, मन इंद्रियांसह, सांभाळायला दिले, तो अंतस्थ आत्मा, यांच्यावरच ना !

    वैद्य सुविनय दामले.
    कुडाळ सिंधुदुर्ग.
    9673938021
    17.02.2017

      February 17, 2017


  • दहशतवादाच्या लढाईमध्ये देशप्रेमी नागरिकांचे कर्तव्य

    आपण भारतीय केवळ एक दिवस प्रतिकात्मक देशभक्तीचे प्रदर्शन करून उरलेले दिवस मात्र त्याच पाकिस्तान बरोबरचे क्रिकेट सामने आणि पाकिस्तानी कलाकारांचे सिनेमे पाहण्यात घालवतो. आपली एक दिवसाची राष्ट्रभक्ती जागृत व्हायला सैनिकांना हुतात्मा व्हावे लागते, हे चित्र दुर्दैवी आहे.

      February 19, 2019


  • धनुर्धारी एकलव्य

    धन्य तो एकलव्य, जीवन ज्याचे दिव्य
    इतिहास घडवी भव्य, कौरव पांडवा संगे ।।१।।

    साधा होता भिल्ल, शरीर संपदा मल्ल
    धनुर्विदेचे शल्य, त्याच्या अंगी होते ।।२।।

    जन्मता धनुर्धारी, बनोनी शिकारी
    हिंस्र जनावरे मारी, अचूक नेम मारूनी ।।३।।

    पाहोनी भक्ष्य, होवूनी दक्ष
    देवूनी लक्ष, शिकार करी ।।४।।

    गुरूच्या होता शोधात, तीच त्याची खंत
    पूर्णता नसे ज्ञानात, गुरूविना ।।५।।

    शोधता आला आश्रमी, कौरव पांडवाचे मुक्कामी
    प्रसन्न झाला चित्ती ।।६।।

    गुरू द्रोणाचार्य, महान ते आचार्य
    अद्वितीय त्यांचे कार्य, महाभारतामध्ये ।।७।।

    कौरव पांडवाचे गुरू, धनुर्विद्येत तरबेज करू
    कुणी न त्यांचे हात धरू, ही इच्छा द्रोणाची ।।८।।

    कौरव पांडव मेळाव्यांत, बसता द्रोण मध्यभागांत
    एकलव्य येई तेथ, अभिवादन करी गुरुला ।।९।।

    इच्छा प्रदर्शिली विद्येची, धनुर्धारी बनण्याची
    द्रोणास गुरू करण्याची, एकलव्याने ।।१०।।

    बघूनी एकलव्याची स्फूर्ती, द्रोणास हर्ष होती
    कौतुके आशिर्वाद देती, गुरू द्रोणाचार्य ।।११।।

    विद्या माझी क्षत्रियासी, परी तू भिल्ल असशी
    कसे शिकवू मी तुजसी, द्रोण विचारी ।।१२।।

    गुरुचरणा खालची माती, एकलव्य घेई हाती
    हाच माझा गुरू असती, आशिर्वाद मागी द्रोणासी ।।१३।।

    मानूनी गुरू द्रोणा, घेवूनी त्यांची प्रेरणा
    जाई निघोनी वना, एकलव्य ।।१४।।

    घेवूनी चरणाखालील माती, बनवी तयाची द्रोण मूर्ती
    गुरू त्या प्रतीमे समजती, शिष्य होई एकलव्य ।।१५।।

    नमन करूनी द्रोण प्रतिमेला, धनुर्विद्येचा सराव केला
    मेहनत तो घेवू लागला, रात्रंदिनी ।।१६।।

    करूनी गुरूचे चिंतन, एकाग्र करूनी मन
    धनुर्विद्येचे ज्ञान, घेवू लागला ।।१७।।

    गुरू समजोनी मूर्तीचे ठायी, धनूर्विद्येचे ज्ञान घेई
    शिष्याचे प्रतीक होई, ह्या जगामध्ये ।।१८।।

    नसता गुरू समोरी, ज्ञान संपादन करी
    हीच असामान्यता खरी, एकलव्याची ।।१९।।

    एकाग्र चित्तेचे फळ, हेच यशाचे बळ
    समजोनी घ्यावे सकळ, विद्यार्थी जन हो ।।२०।।

    कौरवा पांडवा संगे, द्रोण जाता त्याच मार्गे
    अघटीत घटना होई गे, एकलव्याच्या वनांत ।।२१।।

    गुरू मूर्ती समोरील चिंतनात, एकलव्याच्या एकाग्रतेत
    अडथळा उत्पन्न होत, श्वानाच्या भूंकण्याने ।।२२।।

    कौरव पांडवांची शिकारी कुत्री, भूंकू लागली एकलव्या वरती
    थांबविण्या त्यांच्या भुंकण्याती, बाण सोडला त्यांचे वर ।।२३।।

    अचूक वेध साधला, इजा न करी श्वानाला
    बंद करी भूंकण्याला, मुखी बाण रोवूनी ।।२४।।

    विस्मयीत झाले द्रोण, बघूनी त्याचे अचूक बाण
    गुरू असावा ह्यांचा कोण, प्रश्न मनी पडला ।।२५।।

    वंदन केले द्रोण चरणी, तुम्हीच माझे गुरू असूनी
    विद्या शिकवली तव मूर्तीनी, चिंतन करिता तुमचे ।।२६।।

    एकलव्याची वेध शक्ती, अर्जुनाहून सरस ठरती
    मात करील त्याचे वरती, एकाग्रता शक्तीमुळे ।।२७।।

    एकाग्रता हीच शक्ती, एकलव्याने जाणली युक्ती
    करूनी गुरू मूर्तीवर भक्ती, साध्य केली धनुर्विद्या ।।२८।।

    जर वाढेल हे तपसाधन, एकलव्य बनेल महान
    धनुर्विद्येतील अजिंक्यपद, प्राप्त होईल त्यासी ।।२९।।

    जाणता हे मर्म, विचार करी अधर्म
    ‘विद्येस बाधा’ हे कर्म, शोधू लागले द्रोण ।।३०।।

    प्रसन्न आहे तूज विद्येवरी, माझे आशिर्वाद तुझेवरी,
    परी तू गुरूदक्षिणा घ्यावी, खरी इच्छा करीती द्रोण ।।३१।।

    उजवा अंगठा छाटूनी, गुरू दक्षिणा समजोनी
    करावी तो मज अर्पूनी, द्रोण बोले ।।३२।।

    निकामी झाला हात जाणून, अर्पण करी धनुष्य बाण
    वंदन करुन गुरुद्रोण, एकलव्य गेला निघूनी ।।३३।।

    एकलव्याची एकाग्रता महान, नियतीसी नव्हते मान्य
    कर्ण अर्जूनासी मात करून, महाभारत बदलले असते ।।३४।।

    एकलव्याचे जीवन, चमकती विज नभातून
    एकाग्र चित्तेचे उदाहरण, देई करूनी जगाते ।।३५।।

    शुभ भवतू

    डॉ. भगवान नागापूरकर
    ५५८ – १६११८३

      January 20, 2018


  • झुरळं त्यांच्या कर्माला नि आपण आपल्या कार्याला

    चीन मधून पळून गेलेल्या एक कोटी झुरळांच्या बाबत असं घडू शकत नाही का? असं बघा की,एक आटपाट नगर आहे. त्या नगरात एक थोर राजा राज्य करीत आहे. त्या थोर राजाला तितकीच थोर राणी आहे. राणीला नुकतच डोहाळे लागले आहेत. ती राणी असल्याने तिला कशाचेही डोहाळे लागू शकतात.

      February 10, 2013


  • सांगेन गोष्टी हिताच्याच चार – भाग अकरा

    जगण्याची साधी सोपी सूत्रे - एकशे त्रेपन्न
    आयुर्वेदातील मार्गदर्शक तत्वे - भाग तेरा
    सांगेन गोष्टी हिताच्याच चार - भाग अकरा

    घराबाहेर गेल्यावर स्नान, भोजन, जलपान आधी वाहनाला द्यावे. म्हणजे पूर्वीच्या काळी प्रवास रथातून असे, त्यांची व्यवस्था आधी पहावी. केवळ सारथीच नव्हे तर घोडे आदि प्राण्यांचे पोटापाण्याचे आधी पहावे. कारण परतीच्या प्रवासामधे हे वाहन, वा चालक पुनः ताजेतवाने व्हायला हवेत, नाहीतर त्याचा त्रास आपल्यालाच भोगावा लागतो.

    अनोळखी ठिकाणी गेल्यावर माहिती नसलेल्या जलाशयात पोहायला अथवा आंघोळीला पण जाऊ नये. मगरीसारखे प्राणी आधी चाहुल लागू न देता हल्ला करतात. बाहुबली करतो, म्हणून बाहुंचे बळ दाखवून, नदीत पोहू नये. उंचसखल वाकड्यातिकड्या पर्वतावर चढू नये, या कड्यावरून त्या कड्यावर माकडासारख्या उड्या मारू नयेत. घसरून पडण्यामुळे, जीवाला धोका संभवू शकतो. पिक्चरमधे दाखवतात, ते सर्व खोटे असते, ब्लु व्हेलसारखे मोबाईल गेम तर प्रत्यक्षात मानसिकताच बदलवून टाकतात, याची जाणीव मुलांना वारंवार करून द्यावी.

    पेटलेल्या अग्निसमोरुन जाऊ नये, अग्निकडे पाठ करून कधी बसू नये, अग्निच्या आणि अग्निच्या जवळ बसलेल्या माणसाच्या मधूनही कधी जाऊ नये. अग्निशी विनाकारण खेळ खेळू नये. आज मंकी जंपिंग, रिव्हर राफ्टींग, व्हॅली क्राॅसिंग सारखे साहसी प्रकार केले जातात, तेव्हा सावधगिरी बाळगली पाहिजे.

    हे साहस करणे देखील एकवेळ परवडेल, पण प्रत्यक्षात कोणतेही साहस न करता, साहस केल्याचा आभास निर्माण करीत स्वतःचा स्वतः फोटो काढणे हे जास्ती खतरनाक असते. आजच्या मराठी भाषेत याला "सेल्फी" म्हणतात. नाकाला हात बोट न लावता, नाकावरची माशी कशी उडवायची याचे प्रात्यक्षिक किंवा नसलेल्या भुवया ताण ताण ताणून त्याची धनुकली करायची, आणि ओठ जेवढे होतील तेवढे डुकराच्या तोंडासारखे करायचे, आणि हे सगळं करताना, एका हाताने अधांतरी राहात, दुसऱ्या हाताच्या तीन बोटानी मोबाईल सांभाळत, करंगळी मागे उचलून एका बोटाने फोटो काढायचा. महाडेंजरस. ग्रंथकार ग्रंथ लिहित होते, त्यावेळी जर हा सेल्फी प्रकार पाहिला असता तर त्याच्यावर तीन चार श्लोक तरी रचले असते.

    हे सर्व आपला जीव सुरक्षित रहावा यासाठी सांगितलेले आहे.

    याचा अर्थ असा नव्हे की, साहस करूच नये, गिर्यारोहण करूच नये, नदीमधे पोहूच नये. हे सर्व करताना आधी आपल्या सर्व क्षमतांचा विचार करावा. आपल्या सोबत ( नंतर ओरड मारायला तरी ) कुणीतरी असावे. एवढेच. बाकी व्हा बाहुबली !

    वैद्य सुविनय दामले.
    कुडाळ सिंधुदुर्ग.
    9673938021
    02362-223423.
    ११.०९.२०१७

      September 11, 2017


  • बट्ट्याबोळ!

    आज सरकार प्राथमिक शिक्षणावर जवळपास 9 हजार आणि माध्यमिक -उच्च माध्यमिक शिक्षणावर 22 हजार कोटी वर्षाला खर्च करत आहे. यापैकी बहुतांश पैसा शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांच्या वेतनावरच खर्च होतो. हा एवढा प्रचंड खर्च करून शेवटी विद्यार्थ्यांच्या नशिबी सुशिक्षित बेरोजगाराचा शिक्का कपाळी मारून घेणेच येत असेल तर संपूर्ण व्यवस्थेचे पुनर्विलोकन आवश्यक ठरते.

      May 15, 2005


  • हिंदू धर्मातील प्राचीन व पौराणिक वृक्ष – भाग ७ – पारिजात

    पारिजातकाचे झाड हे शोभेचे झाड म्हणून बगीचा तसेच घराच्या आवारात लावले जाते. गावात बहुतांश लोकांच्या अंगणात पारिजातचे झाड असतेच. पारिजात झाडाच्या आसपासचे वातावरण अतिशय प्रसन्न असते. पारिजातकाचे फूल हे पश्चिम बंगाल या राज्याचे राज्यफूल आहे.

      February 5, 2022