१९५० च्या दशकातील भारतीय सिनेमा हा सामाजिक जाणिवा, स्वातंत्र्यसोहळ्यानंतरचा नवा भारत आणि कौटुंबिक मूल्यांवर आधारित होता. या काळात चित्रपटातील मुख्य अभिनेत्री (Heroine) ही अतिशय सुसंस्कृत, सोशिक, पारंपरिक साडी किंवा सलवार-कमीज नेसणारी आणि भारतीय सती-सावित्रीच्या प्रतिमेत बसणारी असायची. साहजिकच, अशा नायिकेला पडद्यावर मादक हालचाली करणे, पाश्चात्त्य शैलीत नाचणे किंवा क्लबमध्ये जाऊन मद्यधुंद गाणी गाणे पूर्णपणे वर्ज्य होते. या सामाजिक चौकटीतूनच बॉलिवूडमध्ये एका नव्या पात्राचा जन्म झाला, ज्याला ‘व्हॅम्प’ (Vamp) किंवा ‘खलनायिका/नर्तिका’ म्हटले गेले.

कुक्कू मोरे: बॉलिवूडची पहिली डान्सिंग क्वीन

या दशकात अँग्लो-इंडियन आणि परदेशी नृत्यशैलींचा प्रभाव वाढू लागला होता. बॉलिवूडच्या इतिहासातील सर्वात पहिली अधिकृत आयटम गर्ल किंवा डान्सिंग स्टार म्हणून कुक्कू मोरे (Cuckoo Moray) यांचे नाव सुवर्ण अक्षरांनी लिहिले गेले आहे. कुक्कू या आपल्या अफाट वेगवान आणि अचूक ‘टॅप डान्स’ (Tap Dance) साठी प्रसिद्ध होत्या. राज कपूर यांच्या ‘आवारा’ (१९५१) आणि ‘आन’ (१९५२) या चित्रपटांमधील त्यांची गाणी प्रचंड गाजली. त्या काळी चित्रपटात कुक्कूचे एक गाणे असणे म्हणजेच चित्रपट हिट होण्याची गॅरंटी मानले जायचे. त्यांनीच चित्रपटसृष्टीला एका अशा हिऱ्याची ओळख करून दिली, जिने पुढे जाऊन संपूर्ण इतिहास बदलला.

हेलन यांचा उदय आणि ‘चीन चीन चू’ चा धमाका

कुक्कू मोरे यांनीच एका अत्यंत गरीब अँग्लो-बर्मीज कुटुंबातील मुलीला चित्रपटसृष्टीत आणले, जिचे नाव होते हेलन (Helen). हेलन यांनी सुरुवातीला ग्रुप डान्सर म्हणून काम केले. परंतु, १९५८ मध्ये आलेल्या शक्ती सामंत यांच्या ‘हावडा ब्रिज’ या चित्रपटाने इतिहास रचला. या चित्रपटातील ओ. पी. नय्यर यांच्या संगीतातील “मेरा नाम चीन चीन चू” या गाण्यात हेलन यांनी जे पाश्चात्त्य आणि ओरिएंटल नृत्याचे फ्युजन सादर केले, त्याने संपूर्ण देशाला वेड लावले. हेलन यांचा लूक, त्यांचे कपडे आणि त्यांचे नृत्य बॉलिवूडसाठी अगदीच नवीन होते. या गाण्याने हेलन यांना रातोरात स्टार बनवले आणि बॉलिवूडमध्ये खऱ्या अर्थाने स्वतंत्र ‘विशेष नृत्य प्रकाराची’ म्हणजेच आयटम साँगची पायाभरणी झाली.