C-नरेंद्र बेडेकर

दिनांक ३ मे, भारतीय चित्रपट सृष्टीचा जन्मदिवस. याच दिवशी १९१३ साली दादासाहेब फाळके यांनी राजा हरिश्चंद्र हा पूर्णतः भारतीय चित्रपट लोकांसाठी प्रदर्शित केला.

सुमारे ५० चित्रपट आणि जवळपास तेव्हढेच लघुपट निर्माण करून, भारतीय चित्रपट व्यवसायाला स्थापित करणाऱ्या दादासाहेब फाळके यांचं युग बोलपटाच्या आगमनाने संपलं.

वयाच्या चाळीशी नंतर असं काय घडलं की ज्यामुळे दादासाहेब फाळके यांनी चित्रपट निर्मितीचा ध्यास घेतला? नंतर केवळ दोन वर्षात स्वदेशी तंत्राचा वापर करून ‘राजा हरिश्चंद्र’ हा पहिला चित्रपट कसा बनवला?

लंकादहन’ चित्रपट सुपरडुपर हिट का ठरला? दादासाहेब फाळके अचूकतेविषयी कसे आग्रही होते? त्यापायी क्वचित फजितीही कशी झाली? चित्रपटसृष्टीचे जनक असलेल्या दादासाहेबांनी रंगभूमी संदर्भात नेमके काय कार्य केले की, त्यांना नाट्यसंमेलनाचे अध्यक्षपद मिळाले? हे सगळे जाणून घेऊया,

दिनांक ३० एप्रिल… स्व. दादासाहेब फाळके यांची जयंती… भारतीय चित्रपट व्यवसायाच्या या जनकाचं आणि त्यांनी केलेल्या कार्याचं पुन:पुन्हा स्मरण केलं, तरच त्याचं कार्य नवीन पिढीसमोर सातत्यानं येऊ शकतं आणि याच भावनेतून दादासाहेब फाळके यांचे नातू चंद्रशेखर पुसाळकर यांची ही मुलाखत प्रसारित करत आहोत.

यंदाच्या प्रजासत्ताक दिनानिमित्त जाहीर झालेल्या पद्मपुरस्कारांमध्ये ज्येष्ठ व्हायोलिनवादक डॉ. एन. राजम यांना पद्मविभूषण सन्मान जाहीर झाला आहे.

दिनांक 6 डिसेंबर …. भारतीय घटनेचे शिल्पकार डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांचा महापरिनिर्वाणदिन… महामानव डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महापरिनिर्वाण यात्रेचं जे एकमात्र चित्रीकरण आज जगात उपलब्ध आहे, ते करण्यासाठी एका अवलियाने आपले घर, छापखाना गहाण टाकून हा अमूल्य साठा जतन केला, हे कोणाला माहीत आहे? त्या अवलियाचे नाव आहे…नामदेव व्हटकर.