कृत्तिका नक्षत्राची गोष्ट

ID: 134833

(ऑस्ट्रेलियन लोककथा) एका राजाची एक सुंदर राणी होती. एका कावळ्याला ही राणी खूप आवडत होती. एके दिवशी राणी आपल्या सहा दासींसोबत रानात पांढरे सुरवंट शोधीत होत्या. कावळ्याने पाहिले आणि कावळ्याला एक युक्ती सुचली. कावळ्याने सुरवंटाचे रूप घेतले. रानातील दाट झुडपात लपून बसला. राणीच्या दासींनी सुरवंट पकडण्यासाठी साधे लाकडी गळ टाकले. [...]

Category: कथा बाल-साहित्य साहित्य - ललित

Tags: C-गोष्टींची गुहा C-बालसाहित्य C-शेखर आगासकर

(PID -134833)

pd - November 15, 2025

md - April 17, 2026

Status - publish

कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि अर्थकारण

ID: 20761

गेल्या काही वर्षांत ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’ अर्थात ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ हे आपल्या तंत्रज्ञानावलंबी आयुष्यात परवलीचे शब्द बनले आहेत. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (‘एआय’) झपाट्याने होत असलेल्या प्रगतीने जगाला भुरळ घातली आहे, उत्साह आणलाय पण काहीशी भीतीदेखील निर्माण केलीय. विचार करणारी, प्रतिसाद देणारी बुद्धिमान यंत्रप्रणाली आता अर्थव्यवस्था, बाजारपेठा आणि आपले जीवन बदलण्यासाठी सज्ज झाली आहे. ‘एआय’ एक ‘गेम चेंजर’ ठरले यात काही शंका नाही. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-promos C-गुरुप्रसाद दिनकर पणदूरकर oldsite

(PID -20761)

pd - November 15, 2025

md - June 10, 2026

Status - publish

कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि बँकिंग

ID: 21655

‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’ (AI) अर्थात ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ ही गोष्ट अलीकडच्या वर्षांत आपल्या तंत्रज्ञानाधिष्ठित जगण्याचा महत्त्वाचा भाग बनली आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स हे उद्योगांमध्ये आमूलाग्र बदल घडवून आणणारे तंत्रज्ञान मानले जाते आणि बँकांनी सर्वात आधी हे तंत्रज्ञान त्यांच्या सेवांमध्ये समाविष्ट करण्यास सुरवात केली आहे. अलिकडची आकडेवारी दर्शविते की बँकिंग क्षेत्र सेवा, कार्यक्षमता आणि उत्पादकता सुधारण्यासाठी आणि खर्च कमी करण्यासाठी ‘AI’ चा मोठ्या प्रमाणावर वापर करीत आहे. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-गुरुप्रसाद दिनकर पणदूरकर oldsite

(PID -21655)

pd - August 8, 2025

md - March 14, 2026

Status - publish

कृत्रिम बुद्धिमत्ता: काल, आज आणि उद्या

ID: 42668

१९५० साली मांडलेली कृत्रिम बुद्धिमत्तेची संकल्पना आज प्रत्यक्षात आलेली दिसते. आपल्या हातातल्या भ्रमणध्वनीपासून ते मंगळावर जाणाऱ्या यानांपर्यंत आणि खेळ खेळणाऱ्या संगणकांपासून ते विनाचालक वाहनांपर्यंत आज सर्वत्र कृत्रिम बुद्धिमत्ता आपली अनिवार्यता पटवून देत आहे. विश्व व्यापून दशांगुळे उरणाऱ्या या कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा इतिहास, प्रवास आणि भविष्याचा आढावा घेणारा हा लेख... [...]

Category: लेखसंग्रह विज्ञान / तंत्रज्ञान

Tags: 12-M-vidyan C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite

(PID -42668)

pd - January 26, 2024

md - June 10, 2026

Status - publish

कृत्रिम वंगणे

ID: 42670

कृत्रिम वंगणतेले ही संश्लेषित स्वरूपाची रसायने असतात. विशेष म्हणजे, ती वंगण-गुण नसलेल्या रसायनांपासून तयार करतात. ती सहसा पेटत नाहीत की गोठत नाहीत, त्यामुळे ती फार मोठ्या तापमानाच्या कक्षेत कार्यरत शकतात. द्रावणीयता राहू विष्यदंता (व्हिस्कोसिटी), अग्निरोधकता (फायर रिटाईंसी), अपायकारकता (टॉक्सिसिटी) इत्यादी बाबतीत कृत्रिम वंगणतेले खनिज वंगणतेलांपेक्षा कांकणभर सरस असतात. सिंथेटिक हायड्रोकार्बस, ऑरगॅनिक इस्टर्स, पोलिग्लायकॉल इथर्स, सिलिकाँस, सिलाँस, परफ्लुरोइथर्स, क्लोरोफ्लुरो कार्बंस हे वंगणतेलांचे काही प्रकार. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-vidyan C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite

(PID -42670)

pd - March 9, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

कृपा तुजवरती

ID: 104730

कृपा होऊनी शारदेची, कवित्व तुजला लाभले शिक्षणाच्या अभावांतही, भावनांचे सामर्थ्य दिसले ।।१।। कुणासी म्हणावे ज्ञानी, रीत असते निराळी, शिक्षणाचा कस लावती, सर्व सामान्य मंडळी ।।२।। कोठे शिकला ज्ञानोबा, तुकोबाचे ज्ञान बघा, दार न बघता शाळेचे, [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-डॉ. भगवान नागापूरकर oldsite

(PID -104730)

pd - February 25, 2021

md - March 27, 2026

Status - publish

कृपा तुजवरती

ID: 99867

कृपा होऊनी शारदेची, कवित्व तुजला लाभले शिक्षणाच्या अभावांतही, भावनांचे सामर्थ्य दिसले ।।१।। कुणासी म्हणावे ज्ञानी, रीत असते निराळी, शिक्षणाचा कस लावती, सर्व सामान्य मंडळी ।।२।। कोठे शिकला ज्ञानोबा, तुकोबाचे ज्ञान बघा, दार न बघता शाळेचे, [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-डॉ. भगवान नागापूरकर oldsite

(PID -99867)

pd - February 18, 2016

md - March 27, 2026

Status - publish

कृपा तुजवरती

ID: 102968

कृपा होऊनी शारदेची, कवित्व तुजला लाभले शिक्षणाच्या अभावांतही, भावनाचे सामर्थ्य दिसले….१ कुणासी म्हणावे ज्ञानी, रीत असते निराळी शिक्षणाचा कस लावती, सर्व सामान्य मंडळी…२ कोठे शिकला ज्ञानोबा, तुकोबाचे ज्ञान बघा दार न बघता शाळेचे, अपूर्व ज्ञान [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-डॉ. भगवान नागापूरकर oldsite

(PID -102968)

pd - August 4, 2019

md - March 27, 2026

Status - publish

कृपा तुजवरती

ID: 101261

कृपा होऊनी शारदेची, कवित्व तुजला लाभले शिक्षणाच्या अभावांतही, भावनांचे सामर्थ्य दिसले ।।१।। कुणासी म्हणावे ज्ञानी, रीत असते निराळी, शिक्षणाचा कस लावती, सर्व सामान्य मंडळी ।।२।। कोठे शिकला ज्ञानोबा, तुकोबाचे ज्ञान बघा, दार न बघता शाळेचे, [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-डॉ. भगवान नागापूरकर oldsite

(PID -101261)

pd - July 17, 2017

md - March 27, 2026

Status - publish

कृपा दयाघनाची

ID: 60630

हॄदयस्थ ब्रह्म.! नित्य नांदते आहे! अंतरीचे भावशब्द स्वरी गुंफले आहे! स्वरात मी दंगलो भान हरपलो आहे! आलाप गंधर्वांचा षड्जाचाच आहे! अव्यक्त प्रीतीभाव शब्दी सांडले आहे! तृप्त मी, तृप्त मी जीवन सुखद आहे! लाभले सारेच संचिती [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -60630)

pd - January 16, 2022

md - March 25, 2026

Status - publish

कृपा दयाघनाची

ID: 60634

आत्मारामा , सर्वेश्वरा , दयाघना देवा ! मंगलम चरण तुझे नमितो सदैव स्मरणात तुझ्या मी जगतो देवा ! मंगलम चरण तुझे वंदितो।।१।। शिशु , शैशव , वात्सल्य स्मरता वृध्दत्वे ! आज मी सुखात रमतो दैवे [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -60634)

pd - January 18, 2022

md - March 25, 2026

Status - publish

कृपा भगवंती

ID: 60680

मीच स्वतःला ओळखुन आहे मी केवळ एक माणूस आहे भौतिक सुखे सारीच लाभली आत्मिक! सुखदा सत्य आहे न आता मनी दुश्वास कुणाचा आता स्पंदनी या तुप्तता आहे नेत्री, आठव सारे दवबिंदू परी अंतरी संवेदनांची जागृती [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -60680)

pd - February 3, 2022

md - March 25, 2026

Status - publish

कृपा’ म्हणजे काय?

ID: 45388

कृपा ही जाणून घेण्याची गोष्ट आहे! उत्पत्ती स्थिती आणि लय ह्या अवस्थेतून प्रत्येक जीव वाटचाल करत असतो. दासबोधात रामदास स्वामीनी जन्म हेच दुःख आहे असे म्हटले आहे, तुला जन्म मरणाच्या फेऱ्यातून ह्या भाव सागरातून मुक्त व्हायचे आहे,तू सद्गुरुंना शरण जा! हे सद्गुरू म्हणजे कोण? व्यक्ती का नाही! हे एक तत्व आहे ह्या आधी होते आत्ता ही आहे आणि पुढे ही राहणार आहे! [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-dharmik C-पाध्येकाका C-पाध्येकाका, वसई CTBC oldsite वसई

(PID -45388)

pd - April 27, 2020

md - May 5, 2026

Status - publish

कृपा’ म्हणजे काय?

ID: 46740

कृपा ही जाणून घेण्याची गोष्ट आहे! उत्पत्ती स्थिती आणि लय ह्या अवस्थेतून प्रत्येक जीव वाटचाल करत असतो. दासबोधात रामदास स्वामीनी जन्म हेच दुःख आहे असे म्हटले आहे, तुला जन्म मरणाच्या फेऱ्यातून ह्या भाव सागरातून मुक्त व्हायचे आहे,तू सद्गुरुंना शरण जा! हे सद्गुरू म्हणजे कोण? व्यक्ती का नाही! हे एक तत्व आहे ह्या आधी होते आत्ता ही आहे आणि पुढे ही राहणार आहे! [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-dharmik C-पाध्येकाका, वसई CTBC oldsite

(PID -46740)

pd - April 27, 2020

md - March 16, 2026

Status - publish

कृपाळु कनवाळू

ID: 61260

मोहरलेल्या सृष्टी गर्दी पर्णफुलांची झुळझुळतो वारा मस्ती भावनांची… निसर्गाची जादुई प्रचिती प्रसन्नतेची ठेवा चैतन्याचा उधळण आनंदाची… कवटाळीता सुखा साक्ष स्वर्गसुखाची स्पर्श मांगल्यमयी अनुभूती देवत्वाची… जीवन व्हावे पावन ही भावनां अंतरीची तो कृपाळु कनवाळू आंस त्याच्या [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -61260)

pd - August 21, 2023

md - March 27, 2026

Status - publish

कृपाळू

ID: 61004

दिलास जन्म मानवी देवा! काय याचू मी कृपाळू, तूची दाता तुलाच काय मागू मी…।। दिलेस, तू सारे काही तृप्त, तृप्त कृतार्थ मी सर्वार्थी तुझ्यात रमता सांगनां काय मागू मी…।। अनंता! तूच कृपाळू तव छायेत नित्य [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -61004)

pd - October 1, 2022

md - March 27, 2026

Status - publish

कृपावंत

ID: 60732

डांबले उरी, मी दुःखवेदनांना आज विकल अव्यक्त भावनां संवेदनांचे सारे स्पर्श वेगवेगळे दाह अंतरी सोसू कसा सांगना विधिलिखित! जरी हे ललाटी भोगूनी संपणार कां? सांगना सत्कर्मी! चालतोही मी विवेके तरी अस्वस्थ मन हे कां सांगना [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 25-M-03 C-विलास सातपुते oldsite

(PID -60732)

pd - March 8, 2022

md - March 25, 2026

Status - publish

कृपासिंधु

प्रतिभा चौगले 

ID: 150258

तुझे भाव रूप । पाहतो कृपाळा। नयनी सोहळा। स्वामीराया।। नाम तुझे घेता । अंतरंगी सुख। घडते लौकिक । कृपासिंधु ।। पामर मी देवा। तुज काय देऊ । चरणास वाहू। पुण्य नाम।। संकटी उद्धार। ब्रम्हांड नायक [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: C-Pratibhas-A C-प्रतिभा चौगले

(PID -150258)

pd - June 10, 2026

md - June 29, 2026

Status - publish

कृषी कर्मयोगी दादासाहेब बोडके

ID: 75390

सोलापुर जिल्ह्यातील अनगर गावातील दादासाहेब बोडके हे एक कर्तबगार शेतकरी आहेत. अल्पशिक्षित असले तरी शेतीच्या विद्यापीठात पीएच.डी शोभतील असे दादांचे कर्तृत्व आहे. त्यांनी आपल्या शेतीत असंख्य प्रयोग केले. अनेक पिकांची लागवड केली. शेडनेट, पॉलीहाऊस आदी तंत्रे आत्मसात केली. [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-A C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite

(PID -75390)

pd - October 26, 2015

md - May 7, 2026

Status - publish

कृषी पराशर ग्रंथातील सण आणि उत्सव

ID: 19201

भारतीय संस्कृती ही प्रामुख्याने कृषी संस्कृती आहे. सर्व प्राणिमात्रांची मूलभूत गरज म्हणजे अन्न. त्यामुळे मानवी जीवनात अन्न-धान्याचे महत्व अविवाद्य असल्याने आपल्या पूर्वजांनी त्यासंबंधी विशेष विचार केलेला आढळून येतो. कृषि-पराशर हा पराशरांनी लिहिलेला शेतीविषयक ग्रंथ म्हणून मान्यता पावलेला आहे. प्राचीन भारतीय कृषीशास्त्राचा तो एक महत्वाचा ग्रंथ म्हणून ओळखला जातो. या ग्रंथाच्या शैलीवरून तो ८ व्या शतकातील असावा असे मानले जाते. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: C-आर्या आशुतोष जोशी oldsite

(PID -19201)

pd - April 15, 2019

md - January 15, 2026

Status - publish