(User Level: User is not logged in.)

All Posts

Sort by Title: A-Z | Z-A

ओळख नर्मदेची – भाग तीन

ID: 63710
नर्मदेला कोणी कथाबध्द तर कोणी कादंबरी बध्द पण केले आहे असे म्हणतात.माझ्या वाचनात तर आले नाही पण तिला मान्यतेप्रमाणे,एक कुमारिका समज़ुन तिचे वर्णन खालील प्रमाणे केले आहे .मी पण जे अनुभवले ते पण हुबेहुब तसेच, त्यामुळे वेगळे असे शब्दांकन काय करणार ? [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-सतीश कृष्णराव परांजपे oldsite
(PID -63710)

pd - September 29, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख नर्मदेची – भाग पाच

ID: 63714
आमची परिक्रमा जशी झाली तशी – केल्याने देशाचे पर्यटन, सभेत संचार । शास्त्र न कळुजा, चातुर्य येतसे फार ॥ या उक्ती प्रमांणे ज्ञानार्जनासाठी व दैनंदिन कार्यातुन विरंगुंळा म्हणुन आपण प्रवास/सहलीला जातो. जास्त कालावधी करता शक्य [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-सतीश कृष्णराव परांजपे oldsite
(PID -63714)

pd - October 6, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख नर्मदेची – भाग सहा

ID: 63716
एकुण, ओंकारेश्वर ते भालोद पर्यंतचा भाग पौराणीक इतिहासाच्या दृष्टिनी संपन्न आहे. येथील आध्यात्मिक गांभीर्य बहुदा येथील नर्मदेच्या गांभिर्यामुळेच असावे. तेच गांभीर्य पैलतिरावर पण गरूडेश्वर, नेमावर, नारेश्वर ह्या भागांत पण प्रकर्षांने जाणवते. जप, तप, साधना करण्यासाठीची शांतता, नर्मदेचे अवखळ, वेगवान, नटखट रूप असताना आढळत नाही. जसजशी ती शांत, विस्तिर्ण होत जाते, तसतसे तिच्या सानिध्यातले आध्यत्मिक महत्व वाढत जाते. असे पण असु शकते की प्रत्येक स्थानाची एक “स्थान देवता“, वास्तु देवता असते तसे त्यांच स्थानांचे वास्तुच्या दृष्टिने महत्व असणार. [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-सतीश कृष्णराव परांजपे oldsite
(PID -63716)

pd - October 9, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख नर्मदेची – भाग आठवा

ID: 63720
अमरकंटकच्या आधी “घुघवा“ गांव लागते तिथे थांबुन “जिवाश्म राष्ट्रीय उद्यान“ बघितला. इथे भुगर्भ विभागातर्फे भुखननानंतर आढळलेले दगड, त्यावर दिसणारी पुरातन काळातील चिन्ह, कोरीव भाग, खुणा इ. स्पष्ट दिसतात. अशा गोष्टी पुरातत्व विभागातर्फे संग्रहित करुन ठेवल्या आहेत. वेगवेगळ्या पध्दतींनी अशा गोष्टींच्या आयुष्याचा अंदाज बांधता येतो. [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-सतीश कृष्णराव परांजपे oldsite
(PID -63720)

pd - October 13, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख नर्मदेची – भाग नववा

ID: 63722
हा पुर्ण भाग विंद्य पर्वत रांगेमुळे घनदाट झाडीचा आहे. मंडल्याच्या दक्षीणेलाच प्रसिध्द कान्हा किसली अभयारण्य आहे. कान्ह्याचा हा भाग तसा नर्मदेच्या खुप जवळ नाही पण हे घनदाट जंगल पुर्वी असलेल्या समुद्राच्या जवळते मुळे असु शकते. [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-सतीश कृष्णराव परांजपे oldsite
(PID -63722)

pd - October 15, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख नर्मदेची – भाग सात

ID: 63718
अंकलेश्वर ऐवजी भालोदला मुक्काम करून अंकलेश्वर करता निघालो. वाटेत विमलेश्वरला व कोटेश्वरला महादेवांचे दर्शन घेतले. तर रत्नेश्वर महादेवाचे दर्शन व गुमानदेव मारोतीचे, योगायोगानी हनुमान जयंती पण होती. नर्मदा उभी आहे अशी कल्पना केली तर विमलेश्वर व कोटेश्वरला तिची पावलं आहे असं समजतात. [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-सतीश कृष्णराव परांजपे oldsite
(PID -63718)

pd - October 11, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग ५ – सदाहरित जंगलातील धन्वंतरी – अर्जुन वृक्ष

ID: 40994
हा वृक्ष २५ ते ३० फुट वाढणारा असून तो आकाराने मोठा आहे. उभ्या व लांबट अशा त्याच्या खपल्या पडतात. त्याची पाने ही ऋतूपर्णी, चामड्यासारखी १३ ते २० से.मी. वाटूळकी व देठाकडे निमुळती होणारी असतात. शेंडे पिवळसर असतात. त्याची फळे ही २.५० ते ५ से.मी. लांब चामड्या सारखी जाड पंख, निमुळती व त्यावर आडव्या रेषा व त्याला पंचाकृती आवरण असते. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -40994)

pd - August 19, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग ८ – पानझडी जंगलातील फुलांच्या ज्योती – पांगारा वृक्ष

ID: 40996
हा वृक्ष रक्त मंदार; हि. फराद, पांगारी, दादप, मंदार; गु. बांगारो; क. हळीवन, हालिवाळ; सं. मंदार, रक्तपुष्पा, पारिजात, परिभ्रदा; इं. इंडियन कोरल ट्री, इंडियन कोरल बीन, मोची वुड; लॅ. एरिथ्रिना इंडिका, नावांनी ओळखला जातो. हा [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -40996)

pd - August 31, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग १ – जंगलाचे प्रकार

ID: 116360
महाराष्ट्रातील वनश्रींचे आढळणारे विविध प्रकार आणि विविधता यांचे अस्तित्व स्थानिक परिसरात असलेली भौगोलिक परिस्थिती, पर्जन्यमान, जमिनीचा मगदूर, चढउतार, समुद्रसपाटीपासून उंची यांवर अवलंबून असलेले दिसतात. वनश्रीच्या जडणघडणीमध्ये वरील नैसर्गिक व काही अनैसर्गिक कारणांचाही म्हणजे बोगदा जंगलतोड, अनिर्बंध गुराढोरांची चराई, वणवे इ. मोठा भाग असतो. या कारणांमुळे विद्यमान वनश्रींच्या प्रकारात पूर्णपणे आविष्कार झालेली वने फारच क्वचित ठिकाणी, अतिदुर्गम ठिकाणी, अभयारण्यातून अथवा देवरायांतून आढळतात. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: C-31-M-A c-oldsite C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -116360)

pd - June 5, 2022

md - April 1, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग २- सदाहरित जंगलातील सोने, सागवान वृक्ष

ID: 116364
‘शाक’ ह्या संस्कृत नावापासून ‘साग’ हे मराठी आणि इतर भारतीय भाषांतील तत्सम नावे आली असणे शक्य आहे. महाभारतात (इ.स.पू. ३१००–१०० वर्षे ) आणि सुश्रुतसंहितेत ‘शाक’ व चरकसंहितेत ‘द्वारदा’ असा उल्लेख आढळतो. याची इतर काही संस्कृत नावेही प्राचीन वैद्यक ग्रंथांत आढळतात. लॅटिन नावातील टेक्टोना हे नाव मूळचे ग्रीक भाषेतील टेक्टन म्हणजे सुतार या अर्थाचे असून ग्रँडिस हे गुणनाम त्यांच्या मोठ्या पानाला उद्देशून वापरले आहे. ‘टेका’ या पोर्तुगीज नावावरून इंग्रजी ‘टीक’ नाव पडले आहे. मलायी भाषेतील ‘टेक्कू’ या नावाचा इंग्रजी ‘टीक’ या नावाशी संबंध दिसतो. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: C-31-M-A c-oldsite C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -116364)

pd - July 11, 2022

md - April 1, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग ३ – पृथ्वी वरील अमृत वृक्ष हिरडा

ID: 40998
पृथ्वी वरील अमृत वृक्ष हिरडा: हिरडा हा पर्णझडी जंगलामध्ये आढळणारा वृक्ष आहे. हा काँब्रेटेसी कुलातील आहे. याचे शास्त्रीय नांव Terminalia chebula आहे. हिमालयाच्या पायथ्यापासून ते दक्षिण भारतातील राज्यापर्यंत ही प्रजाती मुबलक आढळते. बिहार, हिमाचल प्रदेश, [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -40998)

pd - July 13, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग ४ – त्रिफळा चूर्णातील महत्वाचा घटक – बेहडा वृक्ष

ID: 41000
लहानपणी बेहड्याची फळं दगडाने ठेचायची आणि त्यातील पिवळा गर खायचे मुलांचे उद्योग असायचे. बांधाच्या कडेने असणारे बेहडा खरं तर लक्ष्य वेधून घेणारा वृक्ष कधीच नव्हता. हिवाळा संपून उन्हाळा चालू झाला की यांच्या पिवळसर फुलांची रास [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -41000)

pd - July 25, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची : भाग ७- पानझडी जंगलातील रंगत वाढवणारा – खैर वृक्ष

ID: 41002
पानझडी जंगलातील रंगत वाढवणारा – खैर वृक्ष खैर या वृक्षाचे (शास्त्रीय नाव: Acacia catechu, अकॅशिया कॅटिचू; इंग्लिश: Black Catechu (ब्लॅक कॅटिचू), Mimosa catechu (मिमोसा कॅटिचू); संस्कृत – खदिर) हा १५ मी. उंचीपर्यंत वाढणारा पानझडी जंगलातील [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -41002)

pd - August 30, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची: भाग १० – खाजण अथवा खारफुटी वने

ID: 41004
जगातील ६० टक्के लोक किनाऱ्यापासून ६० कि. मी.च्या प्रदेशात राहतात. साहजिकच किनारी भागातील लोकांना पुरातन काळापासून हवा, वनस्पती व त्यांचे महत्त्व माहीत होते. खारफुटी- संदर्भात दंतकथा, इतिहास ज्ञात आहे. भारतापुरते बोलायचे तर चेन्नईजवळ चिदम्बरम् येथील [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -41004)

pd - September 29, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची: भाग ६ – संपूर्ण कोकणाला सुंगंधीत करणारा – सुरंगी वृक्ष

ID: 41006
सुरंगीचे शास्त्रीय नाव Mammea suriga.हा कॅलोफायलेसी कुळातील वृक्ष आहे. (गोडी उंडी, पुन्नाग; हिं. नागकेसर, सुरंगी; गु. रतिनागकेसर; क. गार्दुंडी, पुने; सं. पुन्नाग, नागकेसर; लॅ. Mammea suriga). सुमारे १२–१८ मी. उंचीचा (घेर साधारण १.८मी.) हा सदापर्णी [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -41006)

pd - August 9, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

ओळख महाराष्ट्रातील जंगलांची: भाग ९ – शुष्क पठारा वरील जंगलातील बहुउपयोगी वृक्ष – बाभूळ

ID: 116475
बाभळीच्या झाडावरील वसंत बापट यांची ‘बाभूळ झाड’ कविता खूप गाजली. महाराष्ट्राच्या अनेक अर्थमंत्र्यांनी अर्थसंकल्पाचा शेवट या कवितेने केला आहे. बाभळीच्या कणखरपणाचे वर्णन ही कविता इतक्या चपखलपणे करते की अनेकांना रांगड्या बापाचे दर्शन होते. कणखर मनाने, आपले दु:ख आपल्या मनात ठेवत, कुटुंबाची बारा महिने काळजी घेणारा बाप या कवितेत वर्णन केला आहे. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: C-31-M-A c-oldsite C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -116475)

pd - September 23, 2022

md - April 1, 2026

Status - publish

ओळख…

ID: 62851
रमेश विजयची वाट पाहात हॉटेलात एका टेबलावर बसलाय…वेटर जवळ येऊन मेनू कार्ड देतो विजय तो तसाच समोर ठेवत एक चहा आणायला सांगतो, चहा पिता – पिता रमेश समोर च्या टेबलावर बसलेल्या सुंदर तरुणीकडे पाहात असतो [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: 25-M-05 C-निलेश बामणे oldsite
(PID -62851)

pd - July 11, 2016

md - March 25, 2026

Status - publish

ओळख…

ID: 25037
रमेश विजयची वाट पाहात हॉटेलात एका टेबलावर बसलाय...वेटर जवळ येऊन मेनू कार्ड देतो विजय तो तसाच समोर ठेवत एक चहा आणायला सांगतो, चहा पिता - पिता रमेश समोर च्या टेबलावर बसलेल्या सुंदर तरुणीकडे पाहात असतो ती तरूणीही मधे - मधे चोरून त्याच्याकडे पाहात असते इतक्यात रमेश समोरून येताना दिसतो त्याला पाहून विजय जागेवर उटून उभा राहतो तो जवळ येताच त्याला प्रेमाने अलिंगन देतो आणि समोरच्या खुर्चीवर बसायला सांगतो. [...]
Category: कथा साहित्य - ललित
Tags: apd-f C-निलेश बामणे L-Library oldsite
(PID -25037)

pd - July 11, 2016

md - April 9, 2026

Status - publish

ओळखले का…..

ID: 120763
काल एक वेगळा अनुभव आला होता. दुपारी अचानक मोबाईल वाजला. फोन मी कधीच उचलत नाही ऐकू येत नाही म्हणून. त्यामुळे घरचे. नातेवाईक मला फोन करत नाहीत. हो पण कधी कधी काय होते की हे त्यांचा फोन इथेच ठेवून बाहेर बैठकीत वगैरे जातात आणि अशा वेळी काही महत्त्वाचे सांगायचे असेल तर मुलांचा फोन येतो. [...]
Category: अवर्गिकृत
Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-कुमुद ढवळेकर
(PID -120763)

pd - January 23, 2023

md - April 1, 2026

Status - publish

Copyright © 2025 | Marathisrushti