मुंबईची महालक्ष्मी, गव्हर्नर हॉर्नबी आणि दादाजी धाकजी

ID: 48311

सात बेटांची मुंबई एकसंध नव्हती. इथे व्यापार वाढूच शकला नसता. सर्वत्र माजलेली दलदल, सुकत घातलेली मासळी, त्यापासून बनविला जाणारा खताचा कुटाणा,अनेक प्रकारचे सरपटणारे प्राणी आणि कीटक, भरतीबरोबर खाऱ्या पाण्याने भरून जाणारी सातही बेटे, सतत चिखल यामुळे इथे जमिनीवरून मोठी वाहतूक करणे शक्य नव्हते. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-dharmik C-सौ. अलका सुहास जोशी CTBC oldsite

(PID -48311)

pd - October 17, 2025

md - March 16, 2026

Status - publish

मुंबईची शान असलेला मेट्रो सिनेमा

ID: 122209

मुंबईत आज अशा अनेक वास्तू आहेत ज्यांनी मुंबईला उभी रहाताना पाहिलेलं आहे त्यापैकीच एक वास्तू म्हणजे "मेट्रो सिनेमा". आज जी वास्तू मेट्रो आयनॉक्स म्हणून ओळखली जाते तिच वास्तू  जुन्या काळात मेट्रो सिनेमा म्हणून प्रसिद्ध होती. [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-आदित्य संभूस

(PID -122209)

pd - November 22, 2020

md - April 1, 2026

Status - publish

मुंबईची शान असलेला राजाबाई टॉवर

ID: 20958

मुंबईतील राजाबाई टॉवर २६० फूट उंच आहे. लंडनच्या बिगच्या धर्तीवर हा टॉवर मुंबईत बांधण्यात आला. या टॉवरचे डिझाईन इंग्रजी वास्तुकार सर गिलबर्ट स्कॉट यांनी तयार केले. नोव्हेंबर १८७८ मध्ये याचे बांधकाम पूर्ण झाले. त्यानंतर प्रथमच [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -20958)

pd - January 29, 2016

md - May 6, 2026

Status - publish

मुंबईची श्री महालक्ष्मी..!!

ID: 51707

मुंबईची महालक्ष्मी. प्रमाणभाषेत तिला ‘महालक्ष्मी’ म्हणत असले तरी, बोलीभाषेत मात्र ती ‘महालक्षुमी’. मी या लेखात तिचा उल्लेख तसाच करणार आहे. मी मालवणी असल्याने मला ‘आई’पेक्षा ‘आवस’ हा शब्द अधिक जवळचा वाटतो, तसंच महालक्षुमी हे तिचं नांव मला अधिक भावतं. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-नितीन अनंत साळुंखे  उर्फ गणेश oldsite

(PID -51707)

pd - October 31, 2018

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईचे ग्रामदैवत मुंबादेवी

ID: 34387

मुंबादेवी ही मुंबईची ग्रामदैवत आहे. इ.स. १७६७ साली व्हिक्टोरीया टर्मिनसच्या बांधकामावेळी इंग्रजांनी मुंबादेवीचे पुरातन मंदीर हटवून काळबादेवी-भुलेश्वर भागात बांधून दिले. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: C-24-F-C-01 c-image C-मराठीसृष्टी टिम मराठीसृष्टी टिम

(PID -34387)

pd - November 22, 2015

md - May 6, 2026

Status - publish

मुंबईचे निवृत्त पोलीस सहाय्यक आयुक्त मधुकर झेंडे

ID: 87359

जवळजवळ ४० वर्षे पोलिस दलासाठी कार्यरत असताना, मधुकर झेंडे यांनी त्यांच्या काळात खतरनाक गुन्हेगार चार्ल्स शोभराज, हाजी मस्तन आणि करीम लाला यांना जेल मध्ये टाकले. [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -87359)

pd - March 16, 2022

md - May 7, 2026

Status - publish

मुंबईचे माउंट मेरी चर्च

ID: 34389

मुंबईच्या बांद्रा उपनगरात समुद्रसपाटीपासून ८० मी. उंच टेकडीवर असलेले माउंट मेरी चर्च ही एक ऐतिहासिक वास्तू आहे. आंतरिक सजावटीसाठी हे चर्च प्रसिध्द आहे. या चर्चमध्ये मरियमच्या दोन प्रतिमा आहेत. मेरीला समर्पित हे चर्च टेकडीवर बाधण्यात आले आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: C-24-F-C-01 c-image C-मराठीसृष्टी टिम मराठीसृष्टी टिम

(PID -34389)

pd - December 30, 2015

md - May 6, 2026

Status - publish

मुंबईचे माजी शेरीफ नाना चुडासामा

ID: 89407

नरेंद्रभाई चुडासामा हे ‘नाना’ चुडासामा म्हणूनच पहिल्यापासून परिचित राहिले. त्यांचा जन्म १७ जून १९३३ रोजी झाला. नाना चुडासामा यांची ओळख आय लव्ह मुंबई, जायन्ट्स इंटरनॅशनल या एनजीओं एवढीच त्यांच्या मालकीच्या रेस्टॉरंटर लावलेल्या फलकांमुळेही होती. मुंबईच्या [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -89407)

pd - June 17, 2019

md - May 7, 2026

Status - publish

मुंबईचे शांघाय करण्याआधी !

ID: 51709

आज सरकार मुंबईचे शांघाय करण्याचा घाट घालीत आहे पण मुंबईत राहणाऱ्या काही नागरिकांच्या व सतत येणाऱ्या लोंढ्यांच्या नसानसात भिनलेला अस्वच्छतेचा निचरा कोण करणार? नागरिकांच्या मानसिकतेवर रत्यांची तसेच सार्वजनीक वाहानांची व ठिकाणांची स्वच्छता अवलंबून असते. स्वतंत्र भारताचे मंत्री, पुढारी व सुजाण नागरिक देशाच्या प्रमुख कार्यक्रमांच्या वेळेस सार्वजनीक ठिकाणी स्वच्छता राखण्याच्या आणि कश्याकश्याच्या शपथा घेतात. समारंभ झाल्याझाल्या मंत्रीच रस्त्याच्या बाजूला पण तंबाखू किंवा गुटख्याची पिचकारी मारून शपथेला हरताळ फसताना आपण बघतो. निवडणुकींच्या वेळी शपथेवर दिलेली आश्वासने जशी सोईस्कररीत्या विसरली जातात तसेच हे. “गरज सरो आणि वैद्य मरो”.
[...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-जगदीश अनंत पटवर्धन oldsite

(PID -51709)

pd - July 26, 2011

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईच्या इतिहासाच्या पाऊलखूणा – ट्राम

ID: 122211

ब्रिटिशकालीन मुंबईत सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचे लोकप्रिय साधन म्हणून ट्राम ओळखली जायची. ससून डॉकपासून थेट किंग्ज सर्कलपर्यंत या ट्रामचे जाळे पसरले होते. ऑपेरा हाऊस, चर्नीरोड, गोल देऊळ, सीपी टँक, ताडदेव, बोरिबंदर (आत्ताचे मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस), [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-निनाद प्रधान

(PID -122211)

pd - February 24, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

मुंबईच्या एका ऐतिहासिक वारश्याचा निर्घृण खून

ID: 51711

शनिवार दिनांक २४ जुन २०१७. मी एकूण ३० मुंबईप्रेमींना घेऊन माझी पहिलीच 'मुंबई हेरीटेज टूर' केली. सायनच्या प्राचिन शिवमंदीरापासून सुरु केलेली ही फेरी सायनचा किल्या, रस्त्यातले तिनशे वर्ष जुने माईलस्टोन, हाफकिन अर्थात जुनं राजभवन, भायखळ्याच भाऊ दाजी लाड म्युझियम व त्यातील पुतळ्यांचा इतिहास, फोर्ट सेंट जाॅर्ज व शेवटी मुंबईचा ऐतिहासिक फोर्ट विभाग पाहून समाप्त झाली. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-नितीन अनंत साळुंखे  उर्फ गणेश oldsite

(PID -51711)

pd - July 9, 2017

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईच्या पोलीस दलाचे सक्षमीकरण कसे करावे ?

ID: 55762

आज मुंबई आणि महाराष्ट्रासमोर सुरक्षेची अनेक आव्हाने आहेत.पोलीस दलाचे सक्षमीकरण ही काळाची आवश्यकता आहे ! पोलीस यंत्रणा अजुन सक्षम होण्यासाठी पोलीस प्रशासनात काय सुधारणा करणे अपेक्षित आहे, त्यावर संक्षिप्त विचार या लेखात दिले आहेत. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 05-M-02 C-ब्रिगेडियर हेमंत महाजन (नि) oldsite

(PID -55762)

pd - December 30, 2019

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईत अजूनही शिल्लक असलेल्या ब्रिटीशकालीन इतिहासाच्या खुणा..

ID: 51713

आपला, आपल्या शहराचा व देशाचाही इतिहास आपल्याला माहित हवा..जे आपला भूतकाळ विसरतात त्यांना भविष्य क्षमा करत नाही हे अनेक विचारवंतांनी सांगून ठेवलंय.. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-नितीन अनंत साळुंखे  उर्फ गणेश oldsite

(PID -51713)

pd - March 12, 2016

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईत घर मिळेल का घर?

ID: 51715

घर बांधण्यासाठी लागणाऱ्या सर्वच वस्तूंच्या किमंती/भाव गगनाला भिडल्याने घराच्या किंमती वारेपाम वाढल्या आहेत. त्यामुळे भारतात कुठेही घर घेणे सोपे नाही. त्यातून प्रत्येकाचे स्वप्न असते की माझे मुंबईत घर असावे. घर विकत घेण्यासाठी लागणारे भांडवल किंवा स्वत:कडील पुंजी कमी पडते म्हणून बँकेतून कर्ज काढून घर घेण्याचेही धाडस होत नाही. कारण बँकांच्या व्याजाचे दर सर्व सामान्य माणसांच्या आवाक्याच्या बाहेर आहेत. मुद्दल अधिक व्याज फेडण्यामध्ये उभ आयुष्य सरून जाईल.
[...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-जगदीश अनंत पटवर्धन oldsite

(PID -51715)

pd - July 26, 2011

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईतला १४० वर्षे जुना कॅपिटॉल सिनेमा

ID: 122213

आजही अशा वास्तू आहेत ज्या शेकडो वर्षं जुन्या आहेत. त्या सध्या जरी बंद स्थितीत असल्या तरी त्या मुंबईकरांच्या मनात कायम राज्य करुन आहेत. थोडीथोडकी नाही पूर्ण १४० वर्षं जुनी असलेली वास्तू म्हणजेच "कॅपिटॉल सिनेमा" या वास्तूचं एक विशेष स्थान मुंबईकरांच्या मनात होतं, आजही आहे आणि भविष्यातही ते कायमच राहिल. [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-आदित्य संभूस

(PID -122213)

pd - November 24, 2020

md - April 1, 2026

Status - publish

मुंबईतला अभूतपूर्व गिरणी संप

Guest Author 

ID: 115312

(डॉ. दत्ता सामंत प्रणित मुंबईच्या गिरणी संपाला १८ जानेवारी २०१७ ला पस्तीस वर्षं पूर्ण झाली. ६५ गिरण्यांतल्या अडीच लाख कामगारांनी या संपात भाग घेतला होता. या संपाची संपूर्ण जगाने नोंद घेतली. अधिकृतपणे हा संप आजही मागे घेतलेला नाही. अनेक कामगारांना उद्ध्वस्त करणारा आणि कामगार संस्कृतीला ग्रहण लावणारा हा संप त्यामुळेच ऐतिहासिक ठरतो. त्याची अपरिहार्यता, त्या काळातल्या घडामोडी, त्यावेळचं वातावरण आणि सरकारची भूमिका यांचा वेध घेत ते दिवस पुन्हा जागवणारा जयंत पवार यांचा लेख.) [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A C-Guest Author c-oldsite oldsite

(PID -115312)

pd - January 22, 2017

md - April 1, 2026

Status - publish

मुंबईतली अस्तंगत झालेली ट्राम

ID: 122215

आज साठीच्या जवळपासच्या मुंबईकरांना ट्रामचा प्रवास नक्कीच आठवत असेल. मुंबईत घोड्यांची पहिली ट्राम ९ मे १८७४ रोजी आली. तीन आण्यात कुलाबा ते पायधुणी आणि अर्ध्या आण्यात पायधुणी ते बोरीबंदर असा प्रवास करता येत असे. १८९९ [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-निनाद प्रधान

(PID -122215)

pd - February 9, 2017

md - April 1, 2026

Status - publish

मुंबईतल्या रेल्वे स्टेशनांवरचे ब्रिटिशकालीन रॅम्प्स

ID: 51717

मध्य रेल्वेवरच्या चिंचपोकळी आणि करी रोड या स्टेशन्सशी माझा लहानपणापासूनचा संबंध. त्याचं कारण माझं आजोळ लालबागचं. माझं राहाणं पश्चिम रेल्वेवरच्या प्रथम अंधेरी आणि नंतर दहिसरचं. लहानपणी अंधेरीला राहात असताना, आईच बोट धरून मामाकडे जाण्याचा आवडता मार्ग म्हणजे, ‘४ लिमिटेड’ बस. वरच्या डेकवर सर्वात पहिल्या सीटवर जाऊन बसलं, की स्वर्ग हातात आल्याचा आनंद व्हायचा. अंधेरी पश्चिमेतल्या 'कॅफे अल्फा'च्या समोरच्या पहिल्या स्टोपवर बस आली, की आपली आवडती सीट पकडायची आणि टकमक पाहत लालबाग मार्केटच्या स्टॅपवर उतरायचं, ह्यात बडा आनंद होता. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 02-M-01 C-नितीन अनंत साळुंखे  उर्फ गणेश oldsite

(PID -51717)

pd - May 31, 2019

md - March 25, 2026

Status - publish

मुंबईतील ‘ताज हॉटेल’ चा वाढदिवस

ID: 95743

मुंबईत त्या वेळी अनेक अशी हॉटेल्स होती जी फक्त युरोपीयन मंडळींसाठी मर्यादित असत. त्यापैकी एक असलेल्या वॅटसन हॉटेलमध्ये जमशेटजींना भारतीय असल्याने वंशभेदाचा अनुभव आला. त्यामुळे स्वदेशी पंचतारांकित हॉटेलची कल्पना त्यांनी प्रत्यक्षात आणायचं ठरवलं. [...]

Category: दिनविशेष लेखसंग्रह सामान्यज्ञान

Tags: 27-M-din-gk C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -95743)

pd - October 16, 2021

md - March 27, 2026

Status - publish

मुंबईतील आरे गार्डन म्हणजेच छोटा काश्मीर

ID: 34391

महाराष्ट्राची राजधानी असलेल्या मुंबई शहरात गोरेगाव रेल्वे स्थानकापासून ५ किलोमीटर अंतरावर प्रसिध्द आरे गार्डन आहे [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: C-24-F-C-01 c-image C-मराठीसृष्टी टिम मराठीसृष्टी टिम

(PID -34391)

pd - May 30, 2016

md - May 6, 2026

Status - publish