Login Here Join Now

साहित्य - ललित

नामवंत लेखक, नवोदित लेखक, ऑनलाईन लेखक यांच्या कथा, कविता, कादंबरी, प्रवासवर्णनासहित भरपूर साहित्य.

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • पद्य आणि मृत्युविचार : भाग ८-क / ११

    आधुनिक मराठी युगाच्या सुरुवातीच्या काळाच्या संदर्भात भा. रा. तांबे यांचा विचार करावाच लागतो. त्यांच्या अनेक कवितांमध्ये मरणाचा उल्लेख येतो. तें साहजिकच आहे,

      August 8, 2017


  • रुखरुख

    आज एक आठवडा झाला. त्या लहान मुलाला मी रस्त्यावर नकळत शोधण्याचा प्रयत्न करते आहे. पण तो कुठेही नजरेस पडत नाही आहे. कुठे असेल तो?

    मागच्याच मंगळवारची गोष्ट आहे. मी सकाळी दुध आणायला गेले असताना तो माझ्या गाडीच्या समोर धावत धावत आडवा गेला होता. कसाबसा जोरात ब्रेक मारून मी गाडी उभी केली होती आणि गाडी बाहेर येऊन त्याला खूप ओरडले होते. माझा राग अनावर झाला होता.

    "कळत नाही का रे? एवढी गाडी समोरून येत आहे, दिसत नाही का रे? जोरात हॉर्न वाजतोय, तुला ऐकायला नाही आले? असे गाडी समोर येतात आणि मग तुमचे आईवडील याचे भांडवल करून आमच्या सारख्या माणसांकडून पैसे काढतात. कोण आहे मोठे तुझ्याबरोबर? बोलव इकडे."

    मी तावातावाने इतके सगळे बोलत होते तरीही एक नाही की दोन नाही. तो आपला निर्विकारपणे माझ्याकडे बघत होता. जशी काही मी अगदी मूर्ख. मी जे काही बोलत होते त्याच्याशी जणू काही त्याचा संबंधच नसावा. मला अतिशय राग आला होता. त्या रागातच काहीतरी बडबड करत मी पुन्हा गाडी चालू करून घरी आले. डोक्यात राग तसाच होता. चहा केला, चहा घेता घेता माझी आपली बडबड चालूच होती. " आज नशीब चांगलं होतं. तो मुलगा वाचला नाहीतर सकाळी सकाळी पोलीस चौकीत जायची वेळ होती." “काय झाले? काय बडबड चालली आहे तुझी?” सासूबाई म्हणाल्या. “काही नाही” असे म्हणून समोर पेपर पडला होता तो वाचायला घेतला आणि वाचता वाचता जरा राग ही शांत झाला आणि सगळा प्रकार विसरूनही गेले. नंतर पूजा करताना मला त्याचा तो निरागस शांत, माझ्याकडे कुतूहलाने बघणारा चेहरा आठवला.

    सात-आठ वर्षाचाच असावा तो. लांब, फाटका तुटका कोणीतरी दिलेला जुना कोट त्याच्या अंगात होता. पायात पायजमा होता परंतु तो देखील मापाचा नसावा. खाली खूप दुमडून दुमडून त्याने तो स्वत:च्या उंचीचा केलेला होता. पयत चप्पलही नव्हती. लांब वाढलेले काळेभोर केस. त्याला कित्येक महिन्यात तेलही लावलेले नसावे त्यामुळे ते राठ दिसत होते. शेंबडाने भरलेले नाक, काळा सावळा रंग आणि त्याच्या उंचीपेक्षाही जास्त लांब वाटणारे पाठीवर टाकलेले सिमेंटचे पांढऱ्या रंगाचे कचऱ्याने, व प्लास्टिकच्या तुटक्या फुटक्या बाटल्यांनी भरलेले पोते होते. असा तो निर्विकार चेहऱ्याचा मुलगा मला आठवला आणि काळजात चर्रर्र झाले.

    असे वाटले, अरे हा एवढासा चिमुरडा इतक्या थंडीत कचरा गोळा करत फिरत होता. दिवस पूर्ण उगवलाही नव्हता. थोड्याशा अंधारातच कसलीही भीती न बाळगता तो आपल्या आईवडिलांना मदत करण्याचा प्रयत्न करत असावा. मी इतके सगळे बोलले त्याला, आरडा ओरडाही केला पण त्याला ‘आईबाबा’ तरी असतील का?"

    मला गाडीत बसून, हिटर चालू ठेऊन अंगात स्वेटर घालून बाहेरच्या थंडीची कल्पनाही नव्हती आणि हा मात्र इतक्या थंडीत सकाळी सकाळी कानटोपीही न घालता, अनवाणी फिरून कचऱ्यातून काहीतरी शोधून दोन पैसे मिळतील का ते पहात होता.

    कदाचित त्याने माझी समोरून येणारी गाडी पाहिलीही असेल, हॉर्न ऐकलाही असेल पण रस्त्यापलीकडे समोर पडलेला कचरा त्याला जास्त महत्वाचा वाटला असवा. किंबहुना त्यामध्ये त्याला त्या दिवसाची ‘रोजी-रोटी’ही दिसली असेल.

    त्या चिमुरड्या पावलांना "अरे गाडी आहे, थांब" असा त्याच्या मेंदूचा संदेशही ऐकू आला नसेल. असे नको नको ते विचार मनात येऊन माझे मन खूप बेचैन झाले.

    आपण आपल्या मुलांना किती जपतो. ‘अरे स्वेटर घाला, बूट घाला, डोक्याला टोपी घाला’. या बिचाऱ्याला असे सांगायला तरी कोणी असेल का? चपलात पावलांना जाणवणारी ऊब, डोक्यातल्या टोपीने कानांना जाणवणारा उबदारपणा कसा असतो याची त्याला कल्पना तरी असेल का? असे अनेक चटका देणारे विचार मनाला शिवून गेले आणि मला स्वत:चीच लाज वाटली.

    तेंव्हापासून माझ्या मनात सारखा विचार येत आहे की तो माझ्याकडे एकटक का बघत असावा? कदाचित तो असा विचार तर करत नसेल की "काय मूर्ख बाई आहे, मला काय वेड लागले आहे की मी कारणाशिवाय गाडीसमोर पळालो? हिला दिसत नसेल की समोरच्या एवढ्या बाटल्या आणि कचरा मी उचलून पोत्यात टाकल्या आणि विकला तर मला आज पैसे मिळतील आणि आजचे जेवण मिळेल"

    ह्या विचाराने माझे मन अगदी उदास झाले. असे वाटू लागले की त्या चिमुरड्या मुलाला एकदा तरी 'Sorry' म्हणावे. परंतु तो मला परत दिसलाच नाही. आजही त्या रस्त्यावरून जाताना माझे डोळे त्याला शोधत असतात. माझ्या मनाला एक 'रुखरुख' लागून राहिली आहे.............

    सौ. वैजयंती गुप्ते
    9638393779.

      September 24, 2016


  • भुताला बढती

    मग त्या भुतानं त्याला मक्यापासून दारू कशी बनवायची ते दाखवून दिलं. शेतकऱ्यानं कडक दारू बनवायला सुरुवात केली. स्वत: प्यायला आणि मित्रांनाही पाजायला लागला.

      July 13, 2022


  • बाबू मोशाय – वो आज भी ‘करीब’ हैं !

    शरीरयष्टी (सिक्स पॅक) वगैरे विना अभिनय करता येतो किंबहुना अभिनेत्याला सगळं चेहेऱ्यावरून आणि देहबोलीतून व्यक्त करायचं असतं, त्यासाठी पहिलवान असण्याची गरज नसते अशा काळातला राजेश खन्ना ! दिसायला सर्वसामान्य असणं हे त्याच्या भात्यातील प्रभावी अस्त्र होतं. अतिशय हळुवार ,नाजूक ,कोवळ्या अलवार भावना त्याच्या आवाजातून आणि चेहेऱ्यावरून व्यक्त व्हायच्या.

      May 16, 2021


  • हॅास्पिटलमधून बाळ गायब

    गेले चार दिवस मुंबईतील कमलाबेन हॅास्पिटल चुकीच्या कारणासाठी पेपरांत गाजत होतं. हॅास्पिटलच्या प्रसूती विभागातून तीन दिवसांच बाळ गायब झालं होतं. तिथल्या नर्स, मेट्रन, डॅाक्टर, ह्या त्याबद्दल कांहीच सांगू शकत नव्हत्या. हॅास्पिटल मोठ्या उद्योगपतीचे असल्यामुळे प्रथम त्यांनी ही बातमी दाबून टाकण्याचा प्रयत्न केला गेल्याचा आरोपही हॅास्पिटल मॅनेजमेंटवर होत होता.

      February 2, 2026


  • देशप्रेमाचा ज्वर

    नवं वर्षाच्या प्रथम दिनी सहज लेखा -जोखा घेत होतो. फेब्रुवारी १०, २०२० ला थिएटर मध्ये जाऊन ” शिकारा ” हा चित्रपट पाहिलेला आणि दुसऱ्याच दिवशी त्यावर ” चेहेरा-पुस्तिकेवर ” लिहिलं होतं. त्यानंतर आजपर्यंत चित्रपटगृहात जाऊन चित्रपट बघितलेला नाही, पण २०२० साली चित्र /नाट्य विषयांवर तब्बल ३६ नोंदीवजा लेखन झालंय चेहेरा-पुस्तिकेवर ! कोरोना च्या कृपेने दूरदर्शन आणि लॅपटॉप च्या पडद्याला डोळे डकवून घेतल्याचा परिणाम. त्याबद्दल कोरोना चे “आभार” (?)

      January 20, 2021


  • मसनातलं जिनं

    भर दुपारची येळ व्हती.वर आभाळातुन सुर्य आग वकत व्हता.उन्हाळ्याचे दिवस आसल्यानं सगळा परिसर भकास दिसत व्हता.रस्त्यानं चिट पाखरूबी नवतं.आश्यात शिवराम मसनजोगी,त्याची बायको शेवंती,पोरगी सारजी आन पोरगं पिर्‍या बाभळगावच्या दिशेनं निंघाले होते.

      November 19, 2023


  • अज्ञानात सुख असते…

    त्याच्या परिणाम स्वरूप आपल्यावर आपल्या क्षमतेपेक्षा अधिक काम करण्याची जबाबदारी आपल्या खांद्यार विनाकारणच येऊन पडते त्या ओझ्याखाली दबल्यावर ही आपण नकळ्त म्ह्णून जातो अज्ञानात सुख असते. अज्ञानात सुख असतं हे किती ही खरं असल तरी अज्ञानात सुख मानणारे फक्त जन्माला येतात

      July 15, 2014


  • स्वामी विवेकानंद – भाग २

    त्यांच खरं नांव नरेंद्रनाथ दत्त. त्यांच्या वडीलांच नाव विश्वनाथ आणि आईच नांव होतं भुवनेश्वरी देवी. त्यांचे वडील कलकत्ता हायकोर्टाचे वकील होते. ते थोडे उदारमतवादी आणि बुध्दीप्रामाण्यवादीही होते. तर विवेकानंदांची आई ही अत्यंत धार्मिक होती.

      December 14, 2023


  • करोना (कथा)

    उद्याच्या वृत्तपत्रात हेडलाईन आणि आता रात्रीच्या न्यूज चॅनेल वर ब्रेकिंग न्यूज असणार होती, पालकमंत्री इसाक साहेबांच्या पुढाकाराने आणि सर्व आमदार, खासदारांच्या सहकार्याने कोविड १९ ची हि लाट लौकरच आटोक्यात येणार.

      February 4, 2026