कोकण, कारवार किंवा गोव्यात बनणाऱ्या फिश करीजची लज्जत काही औरच असते. ती चव, आपल्याला घरातील फिश करी मध्ये सहसा मिळत नाही. कारण, फिश करी साठी मसाला घेताना आपल्या कडून काही मात्रा चुकत असतात. मसाल्याचं हवं तेवढं आणि योग्य प्रमाण नसणं, हे त्याचं प्रमुख कारण आहे.

आता हळू हळू हुरडा बाजारात दिसायला लागला आहे. हुरडा डिसेंबर ते जानेवारी या महिन्यात चांगला हुरडा उपलब्ध असतो. रब्बी हंगामात थंडीच्या मोसमात ज्वारीचे दाणे हिरवट, परंतु दुधाळ अवस्थेच्या पुढे जाऊन पक्व होण्याच्या अगोदरच्या अवस्थेत कोवळे असतात, त्या वेळेला भाजलेले अतिशय चवदार, मऊ आणि गोडसर लागतात, त्यास ज्वारीचा हुरडा असे म्हणतात.

साहित्य: शेवाळ्याच्या ४ जुड्या, कांदे २/३ सुक्या खोबऱ्याचा किस अर्धी वाटी, तेल अर्धी वाटी, चणाडाळीचा भरडा १ वाटी, सोडे पाव वाटी, थोडी चिंच, गुळाचा लहानसा खडा, आलं लसूण गोळी, गरम मसाला २ चमचे, हळद, तिखट, मीठ अवश्यकतेनुसार

कृती: प्रत्येक शेवळाच वरच साल व देठाशी असलेला शेंदरी भाग काढून टाकावा. शेवळं धुवून बारीक चिरुन घ्यावी. १०-१२ काकड कुकरमध्ये शिजवून त्याच्या बिया काढून मिक्सरमध्ये वाटून घ्यावीत. उभा चिरलेला कांदा व सुख्या खोबऱ्याचा किस थोड्या तेलावर परतून घ्यावा व तो वाटून घ्यावा. चणाडाळ भाजून त्याचा भरडा काढावा. आल लसणाची गोळी घ्यावी. सोड्याचे बारीक तुकडे करुन त्याला हळद, तिखट, मीठ, व लसणाची गोळी लावून ठेवावी.

थोड्या तेलावर चिरलेली शेवळ व वाटलेल्या काकडाचा गोळा, हळद, तिखट, मीठ, चिंचेचा थोडा कोळ टाकून परतवून घेऊन कुकर मधून शिजवून घ्यावे. दुसऱ्या पातेल्यात तेल टाकून ३-४ लसणाच्या पाकळ्या, कांदा घालून परतावे. गुलाबी झाल्यावर त्यात सोडे चांगले सवताळून घ्यावे. नंतर शेवळाची शिजलेली भाजी, तळलेला कांदा खोबऱ्याचे वाटण, चिंचेचा कोळ, गुळाचा लहानसा खडा, डाळीचा भरडा, गरम मसाला, गरज वाटल्यास थोडे तिखट, मीठ घालून सगळं परतून एकजीव करावे. झाकणात पाणी घालून वाफेवर शिजवत ठेवावे. मधून मधून पाण्याचा हबका मारावा. भाजी मोकळी होईपर्यंत परतून घ्यावी. ही शेवळाची कणी नुसती खाण्यासही चविष्ट लागते.

-सौ. अलका वढावकर

५१ सीकेपी पाककृती व सण-वार या पुस्तकातुन

साहित्य: १ लहान जुडी पालक, १ लहान बटाटा, अर्धा कप कॉर्न दाणे, २ लसूण पाकळ्या, लहान पाव कप दूध, मीठ आणि मिरपूड चवीनुसार

कृती: पालक, बटाटा आणि कॉर्न दाणे एकत्र करून कपभर पाणी घालून कुकरला शिजवून घ्या. पाण्यासकट थंड करा आणि मिक्सरला वाटून घ्या. गाळू नका. त्यात दूध घालून मंद आचेवर उकळा. मीठ-मिरपूड घाला.

मॅकरोनी सॅलड – Recipe

दुधात वेलची टाकून उकळायला ठेवावे. पाव भाग झाल्यावर गॅसवरून उतरून साखर मिसळावी व थंड करावे. थंड दुधात पिवळा रंग, मध, लिंबाचा रस, रंगीत खडीसाखर व मेवा टाकावा.

साऊथमधला इडली-डोसा महाराष्ट्रतल्या घराघरात कधी पोहोचला हे जसे कोणाला कळले नाही तसेच काहीसे हरबर्‍याच्या भाजीचे आहे. वाळलेले हरबरे तळून किंवा ओले हरबरे लिंबू पिळून, त्यावर थोडे मिठ, चाटमसाला टाकून आपण शहरी लोक खातोच ना. पण हे हरबरे शेतात डौलाने उभे असतात त्यावेळी ते पाहण्याची गंमत देखील औरच. हिरव्या रंगाचे टपोरे मोती कोणी एखाद्या छोट्याशा झाडाला लटकवून ठेवावेत आणि ते वार्‍याच्या झोताने डोलताना पहावयास मिळावेत.. अहाहा… अगदी म्हैसूर किंवा पैठणच्या उद्यानात आपल्या प्रेयसीचा दुपट्टा वार्‍यावर उडल्यासारखे वाटले ना.. असो..

रव्याला दूध व पातळ तूप चोळून ठेवावे व काही वेळ दडपून ठेवावे. (मोगरी देणे असे या प्रक्रियेस म्हणतात.) मग मिश्रण कोरडेच मिक्‍सरमधून काढावे.

हिरव्या पालेभाज्या असे नुसते नाव घेतल तरी मुलांच्याच काय पण मोठ्यांचे चेहेरे पण जरा तिरकेच होतात. कोणत्याही दुसऱ्या भाजीमध्ये नसतील एवढी पोषणतत्वे या पालेभाज्यांमध्ये असतात. हिरव्या रंगामध्ये जीवनसत्त्व अ, ब, क, ई जीवनसत्त्व आढळून येतात. यात लोह, खनिजे, झिंक मुबलक प्रमाणात असल्यामुळे डॉक्टर आपल्या रोजच्या जेवणात जास्तीत जास्त पालेभाज्यांचा वापर करा असे सांगतात.

सर्व कडधान्ये एकत्र करून पाण्यात ८ ते १० तास भिजवावीत. कडधान्ये नीट भिजली की त्यातील न भिजलेली, कडक राहिलेली कडधान्ये वेचून काढून टाकावीत. स्वच्छ केलेली कडधान्ये कापडात बांधून मोड यायला उबदार जागी ठेवावी. ७ ते १० तासांनी मोड येतील.