(१५ ऑगस्ट २०१८ , स्वातंत्र्यदिनाप्रीत्यर्थ )

आम्ही स्वतंत्र झालो , आम्ही स्वतंत्र आहो
स्वातंत्र्य हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

गर्जलो, “गटापुढती कुठल्या न नमवुं माथा”
अन् ‘पंचशील’-तत्वीं विश्वास पूर्ण होता
बदललो परी नंतर, नाहीं ‘अलिप्त’ उरलो
त्या पंचशील-तत्वा पुरते अम्ही विसरलो
निज राजकारणाचा अभिमान , परी, लाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

प्रगतिचें नांव घेउन वाढत ‘आयात’ राही
परकीय-चलन सरलें, आश्चर्य यात नाहीं
गंगाजळीच संपे , हातीं कटोरा धरला
जागतीकरण मारी देशी उद्योगाला
इंडस्ट्री ग्रस्त अजुन, ऐशीच ध्वस्त राहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

मुठभर सुदूरदेशीं ‘आय्. टी.’ मधून जाती
झालें भलेंच, होवो, पण लाख अन्य मरती
जणुं बनवतां न येती ‘कंझ्यूमर-गुडस्’सुद्धा
परदेश धरत लावुन ‘आयात-शुल्क’-मुद्दा
उणवलें शुल्क, प्रार्थत, ‘चलनी-प्रवाह वाहो’ ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

बेकायदाच रस्ते भूमीत बांधुनीया
साळसूद-देश म्हणे, ‘आमुच्या संगतीं या’

शेजारी, जो अपुला ‘व्यापार-पार्टनर’ही
घुसती दहशतवादी, त्यांना आधार देई
कळुनही विसंगति, कां, तूं गप्प वज्रबाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

परदेशी-कंपन्यांची चंगळ बहू जहाली
देशी उत्पादनांचा आलेख जाइ खाली
बेरोजगार वाढत , पसरते हलाखीही
डोळ्यावरील अमुच्या हटतच ‘झापड’ नाहीं
वदतो , ‘शाबास ! ऐशा प्रगतीत देश नाहो !’ ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

कळलेंच ना अम्हांला दुर्दैव हाय ! अमुचें
बनलो ‘अधीन’ आम्ही परदेशवासियांचें
पश्चिम व पूर्व इथुनी ‘कंटेनर’ रोज येती
नागरीक बेपर्वा , तो विकत माल घेती
‘टोचणी’स निजलेल्या, निद्रा अशीच वाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

निज चालते न मर्जी, कैसा असे स्वतंत्र ?
परकीय गारुड्यांचे चालती येथ मंत्र
राष्ट्रें पुढारलेली पिरगाळतात हाता
उघडलें दार आम्हिच, सार्‍या उगाच बाता
बोळ्यानें दूध पितो, त्या काय म्हणावें हो ?
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

किति ही अदूरदृष्टी ! लांबचा विचार नसे
पत्ता न, पतन-खड्डा पायाखालीच असे
शेतें उजाडलेली , पुरते न वीज, पाणी
आयुष्य जाहलें हें, ‘अघोषित-आणिबाणी’
‘जयकार’ झाकतो की - जन फोडतात टाहो ।।
स्वातंत्र्य हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

ऐसे नव्हे , कुणाला कांहींच ठावकी ना
प्रतिसाद मिळेल कसा कोणाचिया प्रयत्नां ?
करण्यांस साध्य, कोणां उरली न संधि कांहीं
लागली चटक, त्याला रोखणें शक्य नाहीं
एकल्या-यत्नवंतां लोभी-जगत् न दाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

सगळेंच सत्य, दोस्ता, अतिशयोक्ती न कांहीं
सारेच आपण दोषी, तूंही, तसाच, मीही
चकमा न खाउं, जोखूं अपुलेंच आपण स्वत्व
दावूं ममत्व कोठें , देऊं कशां महत्व
ठरवूं या - हृदयिं खरें निजदेशहितच राहो ।।
स्वातंत्र्य हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

- - -
लाहो : लाभो, मिळो, प्राप्त होवो
वज्रबाहू : ज्याचे हात वज्राप्रमाणें आहेत असा
(अर्थात्, आपल्या सेनेमधील वीर सैनिक )
-

- सुभाष स. नाईक
( M- 9869002126).

हे देवा,
परीक्षा अशी नसावी
की घामाच्या थेंबातच स्वप्न विरघळावे,
प्रश्नपत्रिकेच्या कडेला
आशेची अक्षरे फिकी पडावी.

तू दे संकटे,
पण ती दीपासारखी असू दे,
अंधार दाखवणारी,
दिशा हरवणारी नव्हे.

मेहनतीचे हात थकले
तरी मन मोडू नये,
फळ येईपर्यंत
विश्वास गळून जाऊ नये.

बीज पेरले आहे, देवा,
मातीवर आमचा हक्क नाही,
पण आकाश इतके दूर नको
की पावसावरच शंका येईल.

देवा...अपयश दे,
पण ते माणूस मोठं करणारं असू दे,
स्वतःकडे पाहण्याची हिंमत
हिरावून घेणारं नसू दे.

परीक्षेच्या या रस्त्यावर
एक तरी वळण असू दे
जिथे थांबून
आपण स्वतःला मिठी मारू शकू,
आणि म्हणू शकू “थांब…
तू पुरेसा आहेस.”

परीक्षा येऊ दे,
तिला अर्थ असू दे,
वेदनेतून वाट काढताना
मात्र उद्याच्या आशेची
आस जिवंत राहू दे.

•ॲड.कीर्तिराज शैलेंद्र आगलावे, पुणे

वाढदिवसाच्या शुभेच्छा सादर प्रणाम शतवार
शब्दांना पहावा पेलतो का भावनांच्या आपला भार
लखलखीत रहाव्या उजळीत या आयुष्याच्या ज्योती
अमोलिक क्षण अनेक उधळीत आनंदाचे मोती

-यतीन सामंत

केला सुखाचा शोध धनसंपत्ती ठायीं

उशीरा झाला बोध ऐष आरामांत ते नाहीं

एका गोष्टीची उकलन कळली विचारापोटीं

आयुष्य हवे होते वाढवून देह सुखासाठीं

परि लागता ध्यान प्रभूचे चरणावरी

नको मजसी जीवन हीच भावना उरीं

सर्वस्व अर्पा प्रभुला हाच मार्ग सुखाचा

तेव्हांच मिळेल सर्वाला आनंद जीवनाचा

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

लाट उसळतां ती क्रोधाची, बळी घेतले कित्येकाचे

हिंसाचाराच्या लाटेमध्यें, सर्वस्व गमविले कांहींचे...१,

फार पूरातन काळीं आम्हीं, चालत होतो एक दिशेनें

कुणीतरी फोडून वाटा तेव्हां, विखरूनी टाकिली कांहीं मने...२,

त्याच क्षणाला बिज रूजले, धर्मामधल्या विषमतेचे

ईश्वराकडे त्या जाण्याकरितां, मार्ग पडती विविधतेचे....३,

विविधतेनें संघर्ष आणिला, भेदभावाची भिंत उभारूनी

विवेकाला गाडून टाकले, उफाळणाऱ्या भावनांनी,

चूक कुणाची सजा कुणाला, कालचक्राची रीत न्यारी

धर्म पंथांचे मार्ग आखूनी, सलोख्यात निर्मिली एक दरी

कमी न होईल अंतर हे, केवळ दुजा धर्म जाणतां

एकत्र येवूं तेव्हांच सारे, ईश्वरास तो एक समजतां

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

लपकत आली

कडकडाट करुनी गेली

प्रकाशमान केले जगासी

सारुनी दूर अंधारासी

भयाण होता अंधःकार

लख्ख प्रकाश देई आधार

घेई सर्वांच्या मनाचा ठाव

भिती असूनही, प्रसन्न भाव

करुनी शक्तीचे भव्य प्रदर्शन

निर्माण झाला मनी अभिमान

परि दुःखी होते तीचे मन

'क्षणिक' लाभले तिला जीवन

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

e-mail- bknagapurkar@gmail.com

लीन दिन ती होवून पुढती, झुकली होती त्यावेळी ।

हात पुढे आणि नजर खालती, ज्यांत दिसे करूणा सगळी ।।

लाचार बनूनी पोटासाठी, हिंडे वणवण उन्हांत सारी ।

वादळ वारा आणिक पाऊस, संगत घेवून फिरे बिचारी ।।

मदतीचा हात दिसे, जागृत होता भूतदया ।

जनसामान्यात असती मानवतेतील ही माया ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

दुःखवेदनाच ! सखी खरी ।
आठवांतुनी झुळझुळणारी ।
मुक्त हृदयांतरी बिलगणारी ।
सत्य ! स्वसांत्वनी दुःखहारी ।।१।।

दुःखाचे पावित्र्य ! आगळे ।
ते कां? सहचजी, उमगते ।
सुखदु:खाचे दान भाळीचे ।
भोग भोगणेच ! जन्मांतरी ।।२।।

अनाहत लाठी भगवंताची ।
ऋणानुबंधीच साऱ्या गाठी ।
तोच जोडितो,तोच तोडितो ।
जपुया ! सत्कर्माची शिदोरी ।।३।।

जन्मा ! येताजाता बंद मुठी
सत्ता ! सारी त्या दयाघनाची
क्षणाक्षणाला तो एक सावरी
सत्कर्माचीच साक्ष सरणावरी ।।४।।

मनामना नित्य सावरीत जावे
सुखदा ! ती निर्मळ भावप्रीती
आत्मानंदी क्षण ते कृतार्थतेचे
कृपाळू भाग्य भाळीचेच ईश्वरी ।।५।।

-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. १३८

२६ - १० - २०२१.

आषाढी कार्तिकी

जसा पाहतसे वाट

तसा माझा बाप

गावी उभा राऊळी

डोळ्यात जशी विठूच्या

प्रतीक्षा लेकरांची

म्हाताऱ्या बापाचीही

अवस्था तीच

त्याला तरी आहे

विटेची सोबत

थकलेला माझा बाप

उरे एकाकी

आणावे वाटते

शहरात त्याला

पण नाही हवा

म्हणे मानवत

उमगते मला

तगमग त्याची

पण भ्रांत पोटाची

करी हतबल

गावच्या मातीशी

त्याची नाळ जुळलेली

अन् शहराच्या बेड्या

माझ्या पायी बांधलेल्या

समजून घेतो बाप

अडचणी साऱ्या

दडवून दुःख

ठेवी अंतरात

भक्ताच्या मनीचे विठू

जाणतसे गुज

तसे माझे मन जाणे

बाप विठूराया

- महेन्द्र कोंडे

(व्यास क्रिएशन्स च्या ज्येष्ठविश्व / ज्येष्ठत्व साजरा करणारा दिवाळी २०२२ ह्या विशेषांक मधून प्रकाशित)

सात कोटीची वस्ती असूनी,
सुंदर वसले शहर एक ।
प्रत्येक जण स्वतंत्र असूनी,
कार्ये चालती तेथे अनेक ।।

सुसंगता शिस्तबद्ध
साह्य करिती एकमेकांना ।
शत्रूची चाहूल येतां,
परतूनी लाविती त्या घटना ।।

अप्रतिम शहर असूनी,
नाव तयाचे असे 'पुरूष' ।
'पुरू' म्हणजेच गाव असूनी,
मालक त्याचा आहे 'ईश ।।

अशीच अगणित शहरे,
या अथांग विश्वाच्या शरीरी ।
विधात्याची वास्तूकला,
अप्रतीम अजोड ठरे खरी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com