कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका
-
रावण वृति
रावण नव्हता कुणी राजा, ती होती व्यक्ति ।
व्यक्तीचा तो इतिहास नव्हता, ती होती प्रवृत्ति....१,आजही दिसती कित्येक आम्हा, रावण या जीवनीं ।
कशी रंगेल जीवन कथा, रावणा वांचूनी...२,विरोधात्मक बुद्धी तुमची, अडथळे आणते ।
क्रोध, लोभ, अहंकार गुणांनी, प्रवाहाला रोकते...३,सद्‌गुणांचा पाया खोलवर, जेवढा तो गेलेला ।
रावण वृत्ति हार जाईल, त्याच मग वेळेला....४डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com
January 27, 2017
-
गवाक्ष
जीवनप्रवाहात खूप काही मागे सुटतं. पूढे पूढे चालतांना जरी वाट दिसत असली तरी नियती चा मोठ्ठा धोंडा आला की प्रवाह भरकटतो. आणी जे हवंय ते मागे ,खूप मागे सुटून जातं. पण सतत प्रवाहीत असणे हा निसर्ग नियम पाळायलाच हवा.
February 1, 2019
-
स्वप्न दोष
भंग पावले पाहीजे स्वप्न माझे रातचे
तोडणे स्वप्न श्रृंखला नसे मानवी हातचे ।।
शिथिल गात्र बनती जाता निद्रेच्या आधीन
उघडले जाते मग विचारांचे दालन ।।
किती काळ भरारी घेई निश्चीत नसे कांही
विचार चक्र थांबता स्वप्न दोष तो जाई ।।
रात किड्यानो जागवा स्वप्नावस्थे मधूनी
कुकुट कोकीळा येई मदतीसाठी धावूनी ।।
वाऱ्याची थंड झुळुक पुलकीत देहा करी
उषा राणीचे प्रयत्न यशस्वी सदैव ठरी ।।
प्रयत्न करितो निसर्ग निद्रावस्था मोडण्याचा
स्वप्नाचा दोष काढूनी निरोगी बनविण्याचा ।।
डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com
November 11, 2018
-
संकटातील चिमणी
शांत होती रात्र सारी, आणि निद्रे मध्ये सारे,
खिडकी मधूनी वाहे, मंद मंद वारे ।।१।।
तोच अचानक तेथे, चिमणी एक आली,
मध्य रात्रीचे समयी ओरड करू लागली ।।२।।
जाग येता निद्रेतूनी, बत्ती दिवा पेटविला,
काय घडले भोवती, कानोसा तो घेतला ।।३।।
माळावरती बसूनी, चिव् चिव् चालू होती,
बघू लागलो दूरूनी धडधडणारी छाती ।।४।।
मध्येच उडूनी जाई, दारावरती बसे,
तगमग देखूनी तिची, कांहीं न कळे ।।५।।
भाषा न कळली जरी, धडकन सांगत होती,
‘संकटात आहे हो मी, ह्या भयाण मध्यरात्री’ ।।६।।
केविलवाणी बघूनी, भूतदया ही आली,
काय हवे तिजला, या अवचित वेळी ।।७।।
जेंव्हां बसे माळांवरी, ओरड वाढत होती,
हालचालीतील बैचेनी, काही सुचवित होती ।।८।।
आधार घेवूनी कसला, माळावरती चढलो,
विखूरलेल्या सामानी, निरखूनी बघू लागलो ।।९।।
धस्स झाले मन बघूनी, एक लांब त्या सर्पाला,
छोट्या घरट्या पुढती, विळका घालूनी बसला ।।१०।।
जीभल्या चाटीत होता, समोर बघूनी भक्ष्य,
चिव चिवणारी पिल्ले, होती त्याचे लक्ष्य ।।११।।
चाहूल माझी लागता, सावध परि झाला,
छलांग मारीत वेगे, झरोक्यामधूनी गेला ।।१२।।
काळसर्प तो बघूनी, उडाली होती चिमणी,
घुटमळला जीव परि, पिल्लामध्ये अडकूनी ।।१३।।
आघाद होता हृदयी, कळवळूनी ती गेली,
मातृत्वातील ओढीने, गहीवरूनी ती आली ।।१४।।
भयाण असूनी संकट, चिमणीची बघता शक्ती,
यश मिळविले तिने, योजूनी केवळ युक्ती ।।१५।।डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com February 26, 2016
-
कोण?
कोण फिरवतो कालचक्र हे?
दिवसामागून रात्र निरंतर
कोण मोजतो खेळ संपता?
आयुष्याचे अचूक अंतरकोण निर्मितो श्वासांसाठी?
करूणेचा हा अमृतवारा
कोण फुलवतो आठवणींनी?
रंध्रारंध्रातुन पिसाराकोण राखतो काळजावरी?
शरीराचा हा खडा पहारा
कोण शिकवतो कसा धरावा?
स्वप्नांमधला मुठीत पाराकोण ठरवतो; पाऊस येथे
कधी दडावा, कधी पडावा?
कोण सांगतो कधी कसा अन,
कोणावरती जीव जडावा?कोण पढवतो जगता जगता?
नावडता, तरी हात धरावा
कोण रोखतो अदम्य ईच्छा?
हृदयामधला श्वास सरावाकोण बोलतो निमूट रात्री?
शरीराशी शरीराची भाषा
कोण रूजवतो गर्भामध्ये?
जगण्याची ही नाजूक आशाकोण पंपतो श्वासांमधूनी?
रक्तामधल्या प्रेमळ लहरी
कोण साठवी गंध कळ्यांतून?
दवभरल्या या गुलाबप्रहरीरात्रीच्या या रोज ललाटी
चंद्रटिळा हा कोण रेखितो?
वसुंधरेला न्हाता न्हाता
सूर्याआधी कोण देखितो?आई नसता जगात जरीही
घास भरवतो कोण तरीही?
पहाट स्वर्णिल कोण दावितो?
कटू स्मृतींची रात्र जरीहीरचतो कैसा कोण नभातुन?
थेंबांमधली भिजली गाणी
मातीच्या या ओठांमधूनी
कोण बोलतो हिरवी वाणी?कोहं कोहं कोण वदवितो?
प्रश्न चिरंतन, बाकी नश्वर
कोण लुब्ध जो या सृष्टीवर?
नतमस्तक हे उत्तर "ईश्वर"- बा. भ. बोरकर
June 12, 2017
-
वठलेल्या वडाला मोह
वठलेल्या वडाला मोहआम्रतरुचा झाला आहेकाष्ठवत फांद्यांवर पर्णपिसारा फुलून आहे..मनातील सारे न कळून आहेप्रेमाच्या सावलीत भाव रडून आहेदुःखाच्या मागे व्यथा निःशब्द आहेवठलेला वड आज फकीर आहे..न कळत्या दुःखाना वेदनेचीअस्पष्ट करुण किनार आहेमरणाची वाट जवळ येईल कधीहीअंतरात दुःख विरजून अनामिक आहे..आम्रतरुचा झोका मदमस्तएकाकी वड उन्मळून आहेमोहाच्या मिठीत अलगदपालापाचोळा मन व्यथित आहे..सांज गूढ सावल्यांनाक्षितिजाची आस आहेन कळत्या मनातला मोहरका पुन्हा एकाकी दुःखी आहे..दूर कुठे गातो फकीर गाणेबोल त्याचे अंतरी ठाव आहेसगळेच अर्थ न उलगडतातशब्दांचे खेळ काव्यांत बहरुन आहे..मोहरल्या आम्रतरुच्या प्रेमातवठलेला वड एकांती आहेस्वार्थ न कसला गंधाचा तोआम्रतरुचा मोह मन फुलून आहे..उन्मळून पडेल वड एकाकीसावलीत पांथस्थ न कोण आहेवडाचे दुःख मिटून हलकेचमोहरणाऱ्या आम्रतरुत आहेन सोसवतो वारा बेफामन वादळ सोसते आहेपर्णाचे दुःख अंतरी आल्हादवेगळे दुःख पाचोळ्याचे आहे..प्रत्येक शब्दांचे अर्थ भावार्थवेगवेगळे वेढून काव्यांत आहेविस्तीर्ण वडाचे दुःख एकाकीमोहरल्या आम्रतरुत अव्यक्त आहे..-- स्वाती ठोंबरे. November 13, 2021
-
तपसाधनेतील परिक्षा
तपसाधनेतील परिक्षा
(काव्य स्फूर्ती)पूजित होतो प्रभूसी ध्यान एकाग्र करुनी
भाव भक्तिने तल्लीन होत असे भजनी ।।१।।काव्यस्फूर्ति देऊनी कवि बनविले मजला
शब्दांची फुले गुंफवूनी कवितेचा हार बनवविला ।।२।।सुंदर सुचली कविता आनंदी झाले मन
ध्यास मज लागता गेलो त्यांतच रमून ।।३।।पुजेमधले लक्ष्य ढळले काव्याच्या मागे जावूनी
भजनांतील चित्त वेधले तपोभंग तो होऊनी ।।४।।मधाचे बोट चाटवूनी मोहात ओढले मजला
दूर सारुनी अमृत घट परिक्षा घेता झाला ।।५।।अडथळे येऊनी तप साधनेत कस लावतो सत्वाची
हीच आहे प्रभूची रीत परिक्षा घेई भक्ताची ।।६।।डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com December 25, 2013
-
दुजातील ईश्वर
दिसत नाही काय तुला, त्याच्या मधला ईश्वर ।
‘अहंब्रह्मास्मी’ सूत्र कसे मग, तुजला कळणार ।।
देह समजून मंदिर कुणी, आत्मा समजे देव ।
त्या आत्म्याचे ठायी वाहती, मनीचे प्रेमळ भाव ।।
आम्हा दिसे देह मंदिर, दिसून येईना गाभारा ।
ज्या देहाची जाणीव अविरत, फुलवी तेथे मन पिसारा ।।
लक्ष केंद्रीतो देहा करीता, स्वार्थ दिसे मग पदोपदी ।
विसरून जातो सहजपणे, अंतर्मनातील देव कधी ।।
माझ्यातील देवही विसरणे, स्वभाव असेल जर माझा ।
कशी दिसेल दुजामधली, मग ती ईश्वरी ऊर्जा ।।
जाणून घे तू अस्तित्व त्याचे, सर्व जीवांच्या अंतर्यामी ।
म्हणशील त्याला ईश्वर तू , अन् ईश्वर आहे मी ।।
डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
February 27, 2021
-
ऊर्जेचा करा योग्य उपयोग
खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता
शक्तीस द्यावी दिशा चांगली, जीवन यशाकरिता ।।धृ।।बागेतील फुले सुंदर
फुलपाखरांचे रंग बहारदार
मोहक इंद्र धनुष्याकार
निसर्गातील रम्यतेमध्यें शोधा, ईश्वरी गुणवत्ता ।।१।।खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता
भजन पुजन प्रभूचे
भक्ति-भाव मनाचे
उपवास करी देहशुद्धीचे
तपसत्वाच्या शक्तीनें करा, आत्म्याची मुक्तता ।।२।।खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता
गरिबासी मदतीचा भाव
दुःखितांसाठीं प्रेमळ स्वभाव
घ्या इतरांच्या मनाचे ठाव
मिळवा कल्याण करुनी, त्यांच्यात समाधानता ।।३।।खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता
धनसंपत्ती गंगाजळ
मोहमोयांचे जाळ
षड्-रिपू विकार सकळ
विवेक बुद्धीने नष्ट करा, ही मनाची मलिनता ।।४।।खर्च करावी ऊर्जा आपली योग्य कामांकरिता
सर्वत्र आहे प्रभू संचार
अणूरेणूत झाला साकार
ब्रह्मांडही त्याचा आकार
विलीन व्हा ईश्वरी तत्वांत, त्यास सर्व अर्पिता ।।५।।खर्च करावी ऊर्जा आपली, योग्य कामांकरिता
डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com May 16, 2017
-
वेदना
वेदना ''
वेदनेशी असलेल नाथ कधीच तोडायच नसत,ते तुम्हाला तुमच्या अस्तित्वाची आणि पर्यायाने दुसर्याच्या दुःखाशी वेदनेन बघायला शिकवते |.
वेदना जगण्याचा भुत ,भविष्य ,विसरून वर्तमानासी एकरूप व्हायला शिकवते .स्वताच्या वेदना ,दुःख याच्यापलिकड़े असलेल्या तीव्र आणि भयानक सामाजिक वेद्नेशी नात जोडायला शिकवते ,जगन कधीच पूर्ण होत नसत ,जगण्याच्या मैदानात वेदनेच नाण अखंडपने खनानत असत क्षणभंगुर सुखाच्या शक्येतेचा संदेश घेउन .
जगण्याच्या संघर्षात जर कुणाच्या वेद्नेशी नात जोड़ता आल तर बघा ,आयुष्याचा एक काटेरी पण थक्क करणारा क्षण जगता येइल .
जगण्याच्या मैदानात सतत जिंकण्या, हरन्याच्या सवयी मुले जगण्याची मजाच विसरत चाललोय आपण .
खेळ,अभ्यास ,आयुष्याच्या प्रत्येक क्षेत्रात खेळाडूं होवुन स्पर्धा करण्यापेक्षा मानुस बनुन आयुष्याचा आनंद लुटुया.
आयुष्याच्या छोट्या मोठ्या खेळामधे सतत खेळाडूं ,स्पर्धक होण्यापेक्षा कधीतरी प्रेक्षक होउन (जीवनाच्या ) खेळाचा मनसोक्त आनंद लुटुया,
जगन समृद्ध करुया .
@सतीष वाघदरे
November 10, 2018
Copyright © 2025 | Marathisrushti