प्रेम आणि जळण्याचे एक जळजळीत नाते उर्दू गझलांमध्ये वारंवार दिसून येते. प्रेम म्हणजे उजळणे आणि उजळण्यामध्ये जळणे आलेच. अशा प्रेमात जळून उजळलेल्या व्यक्तींपैकी एक म्हणजे मीर तकी मीर. मीर तकी मीर हा अतिशय दर्दीला शायर म्हणून विख्यात आहे. प्रेमविव्हल जिवांचे वर्णन करण्यात त्याचा हात कुणी धरू शकत नाही. प्रेमात जळालेल्या एका जिवाची कथा मीर या नग्म्यातून मांडतो.

१९८५ सालच्या निवडणूक पार्श्वभूमीवर केलेली ही कविता ! आजही तितकीच ताजी आणि संदर्भयुक्त आहे –

अटळ दान, जीवा मृत्यूचे
त्याला कधीच घाबरू नये

सात्विक, वात्सल्यामृताचे
कधीच विस्मरण होऊ नये

प्रीतभाव! उर्मी स्पंदनांना
त्याचा तिरस्कार करू नये

भोग भाळीच्या दुष्टचक्रांचे
भोगता, ईश्वरा विसरु नये

जन्ममरण! सत्य चराचराचे
असत्य! कधीच समजू नये

पराधिनता, हा जन्म मानवी
देह! अमर्त्य कधी समजू नये

विवेकी! सदा सत्कर्म करावे
आविचार, मनांतरी करू नये

स्मरावे! कृपावंती दयाघनाला
अश्रद्धा! त्यावर कधी ठेवू नये

-- वि.ग.सातपुते.(भावकवी)

9766544908

रचना क्र. २७.

२७ - १ - २०२१.

जुई

पावसाची सर ओसरून जाते, उगाच तुषार भिरभिरती

इवल्या इवल्या फुली भरलेल्या अंगनिथळत्या जुईभवती

आधीच हळवा सुवास कोमल त्यात जळाआत विरघळला

ओल्या झुळकीत भरून वारा नेत असतो अशा वेळेला

तलम ढगांच्या सात घड्यांतून गाळीव पडते सौम्य चांदणे

जाळीच्या पडद्यामधून दिसते जुईचे नितळ रूप देखणे

कवळ्या फांद्यांचा लवचिक बांधा पाचूच्या पानांत झाकून घेत

शुभ्र शुचितेची सौजन्यकांती हिरवे लावण्य लेऊन येत

मादकता जाते मार्दवी विरून, सौंदर्य सोज्ज्वळाआड दडते

सोलीव सुखाचे स्वप्नच एक जीवाला जगतेपणी पडते !

कवी अनिल

-----------------------------------------

पावसा पावसा थांब ना थोडा

पावसा पावसा थांब ना थोडा

पिळून काढुन न्हालेले केस

बांधु दे एकदा सैल अंबाडा

पावसा पावसा लप ढगात

सागफ़ुलांची कशिदा खडीची

घालु दे तंगशी चोळी अंगात

पावसा पावसा ऊन पडु दे

वाळाया घातला हिरवा शालू

चापूनचोपून तिला नेसू दे

पावसा पावसा पाहा ना जरा

जांभळ्या फ़ुलांचा देवबाभळीने

वेणीत घालाया केला गजरा

पावसा पावसा आडोश्यातुन

साजरा शृंगार रानराणीचा

दुरून न्याहाळ डोळे भरून …

कवी अनिल

वेलींना तो आधार होता, वृक्ष वाटला दणकट परि
बुंधा ज्याचा किडूनी गेला, कोसळणार मग कधीतरी

नष्ट करिल तो तरूवेलींना, धरणीवरती आडवा होता
सौंदर्य दिले लताफूलांनी, सारे कांहीं विसरूनी जाता

वेलींनो आणि झुडपानों, सोडूनी घ्या तो आधार पोकळ
स्वतंत्रपणे तुम्ही जगण्या , स्वावलंबनाचे टाका पाऊल

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

ग्रामीण संस्कृती आणि परंपरा या यात्रौत्सवानिमित्त पहायला मिळते.

लोचनातुनी ओघळता मौन तुझे
प्रीत अर्थवाही अश्रुतुनी पाझरते

तूं ही अशीच अबोली सुंदर मुग्धा
तुला शोधण्या ही नजर भिरभीरते

ग्रहगोलांच्या अवकाशी भास तुझे
संध्याछायेत तुझेच रूप ओसंडते

मनगवाक्षी कवडसेच तव प्रीतीचे
अंतरंग माझे भावस्पर्शी दरवळते

जन्मोजन्मीचे नाते ऋणानुबंधी
मनांतराला अलवार कुरवाळीते

अशीच सुंदर मौनी प्रीत लाघवी
या श्वासाला शांत जगवित रहाते
*********
--वि.ग.सातपुते.(भावकवी)
(9766544908)

रचना क्र. 321

6/11/2022

या वळणावर

खुप हुंदडलो
बहुत बागडलो
मनमानी जगलो
लाडाकोडात वाढलो
*बालपण*
या वळणावर

थोडा शिस्तिचा बडगा
झालो थोडा मी कोडगा
अभ्यासाचा असे तगादा
काय करू आता सांगा
*कौमार्यपण*
या वळणावर

मौज मस्ती व्याख्या बदलली
यौवनाची नशा चढली
स्वतंत्रतेची बाधा जडली
*तारुण्यपण*
या वळणावर

सारी नशा उतरली
लग्नबेडी पायी आली
संसारी खेळी चालली
जबाबदारीने कंबरडे वाकली
*प्रौढपण*
या वळणावर

संपल्या जबाबदाऱ्या
चला करू आता मौजमजा
कसले काय.......
आजारपणात देह गांजला
दवाखान्याची पायरी चढताच खिसा फाटला
*म्हातारपण*
या वळणावर

शिणला हा देह
आधी-व्याधीने
मरणासन्न देहास
वेध लागले मृत्यूचे
धिंडवडे ओल्या देहाचे
*आजारपण*
या वळणावर

-- सौ.माणिक शुरजोशी
नाशिक

मी एक चित्र काढले होते माझ्या भविष्याचे...
त्यात रंग ही भरणार होतो मनासारखे...
पण ते चित्र नियतीने फाडले...
मग मी चित्रच काढणे सोडले...
रंग सारे माझ्यासाठी बेरंग झाले...
आता फाटलेले चित्र जोडायचे आहे...
पण कोणाला ? ज्यांनी ते फाडले आहे...
आता ते चित्र जोडून काय कामाचे...
ते चित्रही आता भूतकाळ झाले आहे...
माझ्या भविष्याचे चित्र आता फक्त तिच्या हातात आहे ...

कवी - निलेश बामणे

सात कोटीची वस्ती असूनी,
सुंदर वसले शहर एक ।
प्रत्येक जण स्वतंत्र असूनी,
कार्ये चालती तेथे अनेक ।।

सुसंगता शिस्तबद्ध
साह्य करिती एकमेकांना ।
शत्रूची चाहूल येतां,
परतूनी लाविती त्या घटना ।।

अप्रतिम शहर असूनी,
नाव तयाचे असे 'पुरूष' ।
'पुरू' म्हणजेच गाव असूनी,
मालक त्याचा आहे 'ईश ।।

अशीच अगणित शहरे,
या अथांग विश्वाच्या शरीरी ।
विधात्याची वास्तूकला,
अप्रतीम अजोड ठरे खरी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com