कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

आखून देतो निसर्ग सदा, मार्ग जीवनाचे

त्या वाटेवरी चालत रहा, आवाहन त्याचे.....१

चालत राहती जे जे कुणी, त्यावरी विसंबूनी

यशस्वी होती तेच जीवनी, समाधान लाभूनी....२

कर्ता समजूनी काही काही, अहंकारी होती

सुख दु:खाच्या चक्रामध्ये, तेच सापडती....३

भटकत जाती भिन्न मार्ग, काही कळापरि

परिस्थितीचे चटके बसता, येती वाटेवरी....४

हिशोबातील तफावत ही, दु:खाचे कारण

नजीक जाता आखल्या मार्गी, सुखी होई जीवन....५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

पचास साल हुए जिंदगीके, गोल्डन ज्युबली मनायी गयी
हंगामा और जल्लोष मे, पूरा दिन पूरी रात गयी

सारे बच्चे और रिश्तेदार, जमा हुए इकठ्ठा
फिर पडोसवाले क्यूं रहेंगे पिच्छे, जब खानेको था मिठा

सबने तारिफ की पचास साल, जिंदगी के ऊपर
हम तो बहूत खुष हुए सुनकर, उसे पहीली बार

जीन जीन चिजोंको किसीने आजतक ना जाना
जीन गुणोंको हमनेही ना पहचाना

वो हमारेमे संकरीत है, उसकी दिगयी हमे कल्पना
आदर्शवाद, सच्चाई और प्यार के पूजारी

देखी किसीने हमारे मे थे बाते सारी
आचंबेके साथ सोंच रहे थे गंभीरतासे

के इन गुणोंका पता उन्हे लगा कैसे
जीन गुणोंका अर्थ हमने, आज तक ना जाना

कैसे मिला उनका उन्हे ठिकाना
जो कुवेमेही नही था, वो बालटी मे कैसे आया

और इन बातोंका हमे आश्चर्य हुआ
शायद यह हो सकती है पार्टी की मिठाईयां

नैतीक दबाव उनपर जीस वझेसे आया
खिलानेवाले की कुच तो इज्जत करो

उसके आसलीयत पर मत उतरो
कमसे कम इतनी उमरबाद, होने दोजी खूष उसे

सोचा हुंगा किसीने, मन मे ऐसे
कलतक दे रहे थे जो गालीयां

दिखी आज हमारेमे उनको खुबीयां
चार झुठ एक सच्चे के बराबर, जब रेटकर कहा जाता है

और किसीकी तारीफ, हकीकत बनती
जब आखों मे पानी लाकर कहा जाता है

यह तो पता हुआ उनकी तारीफ से,
के आसलीयत मे जिंदगी होनी चाहीए कैसी

इन ताऱिफ और गुलदस्तोकी चौकटने प्रसन्न किया हमारा चित्त
और ख्यालोंकी दुनीयांने बिती सारी रात

करवटे बदलते बदलते सोचना मजबूर किया
के जो कुछ जिंदगी मे सच्चा हुआ, तुने क्या पाया

जिंदही का मकसद क्या, जरा सोच इन बातों पे
यही विचार झाकने लगा मन मे, उमरके इस मोड पे

रईस बापकी इकलोती आवारा आवलाद
देखी हमने पैसोको करते बरबाद

लक्ष्मी के मोलको वो गधा जानेगा कैसे
वह तो समझताहै पैंसो को पानी जैसे

समयका मोल हमने किया उस आवारा भाती
और खो बैठे वो महान संपत्ती

गया वख्त फिर हात आता नही,
बचपन मे शिक्षकने घोल घोलकर बाते कही

अर्थ उन पक्तीओंका तो हम जान गये थे
पर मतलब से उसके बहूत दूरी पर थे

पचास साल जानेके बाद, पंक्तीओंका दोहरा रहे है करते याद
पर अब तो ये बेफूझूलकी हुई ना बाते

दुनीयांके चक्करको कैसे वापीस फिराते
पेंडीग रखो इन बातोंको, फूरसतसे करेंगे हम उनको

कर दिया इन्ही बेफीकीर आदतोंनो सर्वनाश
और समय खो जाने पर आता था हमे होश

खेल कुद और तंदुरस्ती को जान
विद्यार्थी दशा मे नही हुयी इसकी पहचान

समझते थे खाईंगे पियेंगे बनेगे नवाब,
खेलेंगे पढेंगे बनेंगे खराब

चार बच्चोंका अड्डा जमाए, झाडके तले बैठते थे
और दुसरे दोस्त, जो खेल रहे, उनपर कॉमेट्स करते थे

बगैर खेले मैदान मे, खेलोंपर करते थे मार्गदर्शन
किसीसे कुछ सुना, या अकबारपढा, यही था हमारा ग्यान

बातें बनाना यही कला, हमने सिखी पढाईके जमानेसे
और उमरके हिसाबसे जो मिला ग्यान, निकालते उगालकर दिमागसे

उन बातो मे ना कुछ अनुभव था, ना अभ्यास किया पंक्ती
बकते थे भडाभड जो मुहसे निकल आती

खेल कुद मे रहे पिछए और लिख पढाईमे निचे
इसी कारण जिंदगी मे रहे कच्चे

ग्यानी अनुभवोंकी थी हमारेमे कमतरता,
सिर्फ उमरके अनुभवोंको कोन पुछता

अब आपही सोंचो जरा,
जीसके जिंदगी मे था खाना पिना मौज उडाना

समयको फूकटका माल समझकर बरबाद करना
कैसे इन लोगों ने हमे आदर्शवादी माना

यह तो हुआ जबानी जमाखर्चा, क्या झूठ और क्या सच्चा
पर एक सज्जनने जो कही बात,

उसमे दिखी मुझको जिंदगी की हकीकत
उसने सुनाया हमारे तारीफ का राज

वही बना जिंदगीके तस्सलीका आवाज
ये दुनीया देखनेमे है खूबशूरत, पर काटोंसे भरी हुयी अनगीनत

हर कदमपर जिंदगी के लीए चाहीए झगडा
एक एक दिन गीने इन्सान आगे बडा

सोचना पडता था के गया दिन कैसा
आनेवाले दिन का नही था भरोसा

यह संसार है बेरहेम, बेदर्द औऱ जालीम
इसी जिंदगीमे हम जिये थे ५० साल कमसे कम

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

अबोलाही बोलतो काही
ऐकूनी होतो असे ।
अबोल मी आहे कधीचा
कोणाही न कळले कसे?

.....मी मानसी

स्त्रीची ताकद तिच्या आत्मिक बळांत आहे. आत्मबळाचा शोध तिनं एकदा घेतला की मग ती कोणाचीच राहात नाही. सर्व प्रकारच्या परिस्थितींना सामावून घेत ती आयुष्याला नवं परिमाण देते.

असंच आयुष्याला परिमाण देणार्‍या १३ स्त्रियांच्या अफाट कर्तृत्त्वाचा पट या पुस्तकाच्या रुपाने पुढे येत आहे.

महिला सक्षमीकरण या सामाजिक प्रबोधनावर ही नभोनाट्ये आधारित आहेत. या सर्व नाटकांमध्ये एक सृजनशील सूत्र आणि नकळत जाणवणारी लय सापडते आणि हे या लिखाणाचं आणि आणि म्हणूनच सगळ्या नाट्यांचं बलस्थान ठरलं. या सगळ्याच्या पलिकडे अत्यंत खडतर आयुष्य जगत असताना, पुरुषप्रधान संस्कृतीचं वर्चस्व असणार्‍या समाजात स्वत:चं माणूसपण सिध्द करत समाजासाठीच झटणार्‍या या सगळ्या स्त्रिया, ज्यांच्यामुळे सामान्य स्त्रियांना जगण्यासाठी बळ मिळेल.

गाथा स्त्री शक्तीची (आकाशवाणीवरील नभोनाट्ये)
लेखिका : माधवी घारपुरे
प्रकाशक : अनघा प्रकाशन, ठाणे पूर्व
मूल्य : २००/- रुपये
पाने : १८३

साखर ही
नित्य खावी
जिवनाला
गोडी लावी

चव टाका
साखरेची
लज्जत ही
पदार्थाची

जोडीलाही
मीठ हवे
स्वयंपाकी
अन्ना सवे

मीठ घाला
चव येई
अणू रेणू
मान घेई

ताजी मेथी
खावी सदा
नित्य तिच्या
खुप अदा

या मेथीची
उसळही
छान होई
पौष्टीकही

न्यारी मजा
तुरटीची
आवडही
शुद्धतेची

गाळ खाली
बसविला
फिरवता
तुरटीला

कारल्याचे
करा कापं
खाती सारे
ते अमाप

रसास्वाद
घेऊ चला
मंत्र खरा
खाण्यातला

सौ.माणिक शुरजोशी

प्रयत्न करितां जीव तोडून, जेव्हां यश तुम्हा न येई
सोडून देता त्याला तुम्हीं, नशिबास दोष देत राही..१

दोष नका देवू नशिबाला, मार्ग निवडले तुम्ही चुकीचे
का न मिळाले यश तुम्हां, मूल्यमापन करा प्रयत्नाचे...२

चूक दिशेने प्रयत्न होतां, वाहून जातो सदा आपण
यश जेव्हा मिळत नसते, निराश होवून जाते मन...३

पुनः पुन्हा प्रयत्न करूनी, यश न आले तुमचे हातीं
प्रयत्नाची दिशा बदलतां, जुळून सहजच सारे येती...४

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

आवडले अथवा ना आवडले
तडजोडीविना जगणे कसले
मनाला, सामंजस्ये सावरावे
जगी यावीण दूजे सुख कसले

व्यक्ती तितक्या भिन्न प्रकृती
सुखदुःख, भाळीचे वेगवेगळे
मनामनांचे अंतरंगही संभ्रमी
जग सारे साशंकतेने भारलेले

इथे कोण आपुले कोण परके
अजुनही न कुणास कळलेले..
जगी जगणे, कसरत तारेवरची
प्रारब्धभोग न कुणास चुकलेले

दृष्टांताचे भास सारे मृगजळी
जगती या व्यर्थ धावणे ठरलेले
जन्ममृत्यु हे नग्नसत्य या सृष्टिचे
जीवाजीवाच्या पाचविला पुजलेले

-- वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

रचना क्र. १३७.

२० - ५ - २०२२.

तुझी अबोलताही
बोलून जाते बरेच काही
तुला उगाच वाटते
मला काही कळत नाही

मी तुला कधी
तसा कळलोच नाही
तुला विसरून
मी कधी जगलोच नाही

तुझ्यापासून तसा दूर
मी कधीच गेलो नाही
माझ्या हृद्यातील तुझी जागा
कधी रिकामी झालीच नाही

आता बोलली नाहीस तू
तर जमणार नाही
तुझ्या माझ्या मिलनाची आशा
मग उरणारच नाही

©निलेश बामणे

तू माझाच
श्वास तुच
ध्यास तुच
आस तुच

तू माझाच
आहे राम
घनश्याम
स्वप्नी शाम

तू माझाच
प्रियकर
युगे युगे
हा गिरधर

तू माझाच
गोकुळीचा
कृष्णसखा
मुरळीचा

तू माझाच
भेटतोस
वृंदावनी
रमतोस

तू माझाच
मी तुझीच
अलगुज
ही माझीच

अलगुज
ही माझीच

-- सौ. माणिक (रुबी)
नाशिक