कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका
-
रडणे
रडणे या साठी सुद्धा आवश्यक होते
कारण प्रत्येक वेळी मी शस्त्र उचलू शकत नव्हतो,
रडणे या साठी सुद्धा आवश्यक होते
कारण प्रत्येक वेळी क्रांति होणार नव्हती,
****
रडणे ऐकले की
मन निश्चिन्त झाले
प्रसव वेदनेने थकलेल्या शरीरात,
रडणे ऐकले की
चूल सारवताना बाळणअंतीच्या
छातीतून दूध पाझरले
******
रडणे असते साक्षी
संयोग-वियोग
जीवन-मरण
मान-अपमान
दुःख-सुख
ग्लानि-पश्चाताप
करुणा-क्षमा
व्यष्टि-समष्टि
प्रारब्ध आणि अंत या साठी
******
रडले की
नदी बनते पुण्यसलिला
आकाश बनते दयानिधि
मेघ बनतात अमृत
पृथ्वी बनते उर्वरा
वृक्षा वर उतरते नवे जीवन
फुलाना मिळतात नवे रंग*****
रडणे विसरले की
पत्थर बनतात
मनुष्य हृदय,
ती भरली जातात काळोखाने
हिंसा पेटून उठते
सर्वत्र उठतात चीत्कार
थर थर कापते सृष्टि*****
रडणे असले की
जीवन असते स्निग्ध
देत राहते धाडस
उगवते साहस
रुजवले जाते अंकुर क्षमाशीलतेचे
इतिहासाने जरी बनवले राजे महाराजे
तरी ते प्रेताच्या
ठिगारावर अश्रु ढाळतात
*******स्त्री ला सांगितलेल्या कल्पित मिथकात
ती कथा सर्वात करुण आहे
ज्या मध्ये तिच्या रडन्याने
अश्रु बनतात मोती
आज पर्यंत ती माळ गुम्फुन स्त्री मिरवत आहे
पुरुष ती 'नकली आहे ' सांगत
त्या माळीची इच्छा बाळगत आहे****
रडणे आहे
सर्वांत सुंदर रचना
आपल्या अश्रुनी धुतली जातात
आपला आत्मारडणे
या साठी आवश्यक आहे की
मरण्याची इच्छा
अनेक तुकडयात जगत राहते****
(मूळ हिंदी कविता 'रोना' - उपासना झा)
मराठी अनुवाद- विजय नगरकर -
मातृत्वाची कन्येस जाण
आई होवून कळले मजला, कष्ट आईचे आज खरे
स्वानुभवे जे जाणूनी घेई, तुलना त्याची कोण करे....१
नवूमास तू जपला उदरी, क्षणाक्षणाला देवूनी शक्ती
बाह्य जगातून शोषून सारे, सत्व निवडूनी गर्भा देती....२
देहावरी अघांत पडता, झेलूनी घेई सारे कांहीं
बाळ जीवाला बसे न धोका, हीच काळजी सदैव राही....३
संगोपन ते करिता करिता, हासत होती अर्धपोटी तू
सूखी ठेवण्या सोशीली दु:खे, कधी न कळला उद्दात हेतू....४
कसे फेडू मी ऋण मातेचे, ज्योत पेटवी जी जीवनाची
अर्पियले जरी जीवन सारे, उणीव राहील उपकाराची....५
डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
-
होते पहाट आल्हाद गारवा
होते पहाट आल्हाद गारवाझेडीतो हलकेच शिरशिरी मारवा,प्राजक्त उमलतो हलकेच असाअंगणी बहरुन गंधित सडा..उगवतो रवी केशरी प्रभारंग बावरे किरमिजी आभा,उगवत्या रवीस उषेची साथ जरादवबिंदूची दाटी पानोपानी थेंब सजता..किलबिल पक्षी थवा आकाशी जसामाळ एका लयीत फिरफिरती पाखरे पुन्हा,सजले आकाश सजली नटून धराथबकले मन परतुनी वळणावर पुन्हा या..-- स्वाती ठोंबरे.
-
रामाची व्याकूळता
सीतेकरता व्याकुळ झाला
अवतारी चक्रपाणी
अजब ही रामप्रभू कहानी ।।धृ।।पत्नीहट्ट हा त्याला सांगे
कांचनमृग शोभेल अंगे
मृगयेच्या तो गेला मागे
प्रसंग घेई रावण साधूनी ।।१।।
अजब ही रामप्रभू कहानीरावण नेई पळवूनी सीता
दिसेन रामा कोठे आता
तरुवेलींना पुसत होता
वाहत होते अश्रु नयनीं ।।२।।
अजब ही रामप्रभू कहानीबाणी ज्याच्या शक्ती शिवाची
ह्रदयामाजी दया सागराची
त्यालाही दिसे नियती खेची
सामान्यतेच्या मापी तोलूनी ।।३।।
अजब ही रामप्रभू कहानीडॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
e-mail- bknagapurkar@gmail.comविवीध-अंगी
१***
Path of Knowledge- ज्ञान मार्ग अर्थात ह्या मिथ्या, सत्य नसलेल्या जगाला ओळखण्याचा प्रयत्न करणे. त्याच वेळी स्ववर ' मी कोण ' ह्याचा शोध घेण्यासाठी लक्ष केंद्रित करणे, मनामधले विचार नष्ट करुन निर्माण होणाऱ्या शांततेची जाणीव ठेवणे हे असेल. ह्यालाच Objectless Awareness म्हणता येईल. अर्थात ध्येय रहीत जाणीव-- डॉ. भगवान केशवराव नागापूरकर
-
आषाढी कार्तिकी एकादशी
परंपरागत दिंडी सोहळाध्वज वैष्णवांचा चाललाज्ञाना, तुका, नामा, चोखासंतजनांचा मेळा दंगलाटाळ, मृदङ्ग, चिपळ्यादिंडया, पताका नाचतीडोलतो, पंढरीचा राणावाळवंटी भक्तिचा सोहळाद्वैतअद्वैत झाले एकरूपनाही कुठेही अपपर भावमुक्त गळाभेट हरि हराचीलोचनी ओघळतो सावळाब्रह्मांडाचे ब्रह्मरूप अवघेराऊळ गाभारी, कृपावंतकर कटिवर,उभा विटेवरजगन्नाथ, हरि विठुसावळाभाळी अबीर, गंध चंदनीतुळशीमाळा रुळती कंठीपितांबरी पिवळ्या मेखलाविश्वरूपी विश्वेश्वर सावळाआषाढी, तिथी देव शयनीकार्तिकी, देवोत्थान शयनीआळवुया कीर्तनी, अभंगीपुंडलिकवरदाss हरिविठ्ठला-- वि.ग.सातपुते.(भावकवी)
9766544908
रचना क्र. १५७
८ - ७ - २०२२
-
लोक
बोललो जेव्हा मनीचे
ते न त्यांनी ऐकले ।
आज म्हणती बोल काही
मौन जेव्हा घेतले ।।...मी मानसी
-
किनारा
चमचमणाऱ्या लाटा भिजवी
वाळूचा शुभ्र किनारा
वाहतो त्या वरून अलगद
धुंद ओला समुद्रवाराऊन सोनेरी अलगद टिपती
माड तरु झुलता झुलता
अनाम आनंदी गाणे गाती
समुद्रपक्षी उडता उडतानिरवतेच्या अशा किनारी
बांबूची उबदार बने
त्यातून वाहे वारा घेऊन
सागराची अथांग स्वप्ने...---आनंद
-
जीवन
जाई जुईच्या वेलींच्या हा सुंदर पसरला वास
लागली मला घरा जाण्याची आस
आईचा तो नाजूक हात
पित्याचा तो निर्मळ सहवास
जीवनाच्या साथीला क्षितीचा हव्यास
जीवन म्हणजे एक ध्यास
जीवन म्हणजे एक भास
जीवन म्हणजे शिक्षणाची आहे रास
पण आईबाबाशिवाय जीवनात नाही काही खासभाग्यश्री सतीश प्रधान
अलिबाग -
पिंडीतील ब्रह्मांड
विज्ञानाने शोधली, अणुतील प्रचंड शक्ति
प्रथमच जगाला कळली, अणूंतील उर्जा शक्ती
सुक्ष्म असूनी अणु आकार, सुप्त शक्ति अंगीं
प्रचंड उर्जा करी साकार, फोडतां अणु मध्यभागीं
विचार मनीं येई , कोठून शक्ति ही आली
निर्जीवातील अणूरेणूला, कशी उर्जा लाभली
समजोनी घ्या एक, निसर्गाची श्रेष्ठता
लहान असून देखील, प्रचंड त्याची योग्यता
जीव देहाचे पिंड, जीवंततेतील सुक्ष्मता
बाळगी ते ब्रह्मांड, हीच त्याची महानता
डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०९८५०
-
झुरते तुझ्या विना
झुरते तुझ्या विना
ये काव्य सरिता पुन्हा
या सुंदर लेखणीविना
ना फुटणार पान्हा पुन्हाझुरते तुझ्या विना
साहित्य दरबारी आले पुन्हा
सेवा घडणार नाही विद्येविना
लाभ घडो तुझा पुन्हाझुरते तुझ्या विना
साहित्यिक प्रवासी होणार पुन्हा
निरंतर वाचना विना
साहित्यिक निर्मिती ना घडणार पुन्हा
घडणार पुन्हा-- सौ. माणिक शुरजोशी
विजय प्रभाकर नगरकरCopyright © 2025 | Marathisrushti