कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

तू एक बहीण
आम्ही तिघे भाऊ
वाटे टाकू चार
मिळून खाऊ, खाऊ

बाजारच्या खाऊची
मजा असते भारी
पुडा सोडताच
तोंडा सुटते खारी

गोडीशेव, जिलेबी
शिळे नको ताजे
आई म्हणते कशी
नका खाऊ भजे

रंग फळांचा दिसे
गंज आबलुकवाणी
दाताने कुरतडावे
जिभेस सुटते पाणी

उघडा खाऊ खाऊन
दुखेल बरकां पोट
पालेभाज्या खाऊन
सुधारते ती तब्येत

सकस खा, खूप खेळा
परिपाठास शाळेत पळा

-- विठ्ठल जाधव
शिरूरकासार, जि.बीड
सं. ९४२१४४२९९५

सात कोटीची वस्ती असूनी, सुंदर वसले शहर एक ।

प्रत्येक जण स्वतंत्र असूनी, कार्ये चालती तेथे अनेक ।।

सुसंगता शिस्तबद्ध साह्य करिती एकमेकांना ।

शत्रूची चाहूल येतां, परतूनी लाविती त्या घटना ।।

अप्रतिम शहर असूनी, नाव तयाचे असे 'पुरूष' ।

'पुरू' म्हणजेच गाव असूनी, मालक त्याचा आहे 'ईश ।।

अशीच अगणित शहरे, या अथांग विश्वाच्या शरीरी ।

विधात्याची वास्तूकला, अप्रतीम अजोड ठरे खरी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

बराच काळ चिवचिव करीत एक दिसे चिमणीं

काय बरे तिज लागत असावे विचार आला मनी...१,

तगमग आणि उत्सुक दृष्टीने बघे चोंहिकडे

परि लक्ष वेधी ती हालचालींनीं आपल्याकडे....२,

शिकवतेस कां ? तूझी चिवचिव भाषा मजला

मदत करिन मी शक्तीयुक्तीने दु:ख सारण्याला...३,

बघूनी मजकडे चिमणी ओरडे मोठ्या रागानें

समर्थ आहे मी माझ्या परि ती नको मदत घेणे...४,

मानवप्राणी तूं एक असूनी बुद्धीमान आहे

मधूर बोलूनी इतरावरती छाप पाडीत जाये...५

शिकून घेशील हलके हलके माझी ती भाषा

पक्षावरती वर्चस्व गाजविण्या येईल तुज नशा...६,

जें जें कांहीं तुज नूतन दिसते ह्या जगते

धडपड करूनी सारे मिळवी प्रयत्न करूनी ते...७

मोठेपण मिळाले तुजला आपल्या बुद्धीने

दुरपयोग केलास त्याचा तूं आखूनी योजने...८,

तुला वाटते यश मिळविले आपल्या परिने

असहाय्य केलेस इतर जीवनां ह्या जगी जगणे...९,

पक्षी भाषा अवगत करणे साह्यासाठी नसे

भांडणे जुंपूनी आमच्यामध्ये गंमत बघत बसे....१०,

फसवे बोलत जवळीं घेवून आम्हा बंदी करी

विश्वासघात हा सहज स्वभाव दिसे तुझ्यापरी...११

कसा टाकूं मी दगड स्वत: माझ्या पायावरी

पक्षी होवूनी जर आलास तूं भाषा शिकवील सारी....१२,

भटकते पिल्लू तिच्या जवळीं दिसले मजला

शांत होवूनी चिमणी उडाली त्याच वेळेला....१३

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

एक झाड
सारखं माझ्या स्वप्नांत येत राहतं
अक्षरांनी लगडलेलं
मी वेचतो,मी तोडतो
मी जमवतो खुप अक्षरे
आणि
बनवतो निरनिराळे शब्द त्यांचेपासून
माळेसारखी ओवून
वाचकासाठी ठेवतो
काही माझ्यासाठीही.....

अजूनी दिसेना पंढरीचा राणा

मला विठ्ठलाचा विरह सोसवेना ।।

बुवा-साधु-स्वामी यांचे पाय वंदिले मी

पुराजी नि पंडित यांचे पंथ धुंडले मी

परी विठ्ठलाच्या दारीं कुणी पोंचवेना ।।

पांडुरंगभेटीपुढती खुजे सप्तस्वर्ग

दुबल मी, दुर्गम दुष्कर नरजीवनमार्ग

पदोपदीं सहा रिपूंची रोखतसे सेना ।।

अंधच मी, पाहिन कैसे सुंदर तें ध्यान ?

मूढ पुरा , गूढ सारें परब्रह्मज्ञान

ध्यास असुनीही विषयपाश तोडवेना ।।

-- सुभाष स. नाईक

पंढरीचा राणा

आला म्हणती तो काळ
असा पडतो दुष्काळ ||धृ ||

नसते पिण्यास पाणी
नसते खाण्यास धान्य
नसते रानात पळपळ
नसते वनात सळसळ ||१||

मरती भूकेली गुरंढोरं
पडती आजारी पोरंसोरं
होई जीवांची तळमळ
रडते कडेवर ते बाळ ||२||

मोकळी झालेली गव्हाण
दु:ख धरतीचं आंदण
होई ओसाड तो माळ
राती भेटेना सकाळ ||३||

कुठे घडतेय माळीण
कुठे गुडूप किल्लारी
कुठे तहानेने व्याकूळ
होई उध्वस्थ गोकूळ ||४||

असं माणसाचं जिण
जरा रहावेस जपून
माणसातील माणसा
कर पशूपक्षी सांभाळ ||५||

-- विठ्ठल जाधव
शिरूरकासार, जि. बीड
मो. ९४२१४४२९९५

गर्भामधूनी बाहेर पडतां,

स्वतंत्र जीवन मिळे ।

जीवन रस हा शोषित होती,

आजवरी त्याची मुळे ।।१।।

निघून गेला पदर मायेचा,

डोईवरूनी त्याचा ।

झेप घेयी तो आज एकला,

पोकळीत नभाच्या ।।२।।

दु:ख क्लेशाचे वार झेलले,

कुणीतरी त्याचेसाठीं ।

आज दुवा नसता

सारे पडती पाठी ।।३।।

तेच रक्त परि फिरत होते,

शरीरी त्याच्या सारे ।

वंशाने जे मिळे त्याला,

जीवन झगडा देणारे ।।४।।

--डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ? ।।धृ।।

जीवन तूझे 'बहूरंगी'
सर्व क्षेत्री अग्रभागीं
आवडतोस तूं सर्वाना ।।१।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
दहीं दूध खाई लपून
तूप लोणी नेई पळवून
'खादाड' वाटलास सर्वांना ।।२।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
फळे चोरली बागेमधली
गोपींची शिदोरी नेली
'चोर' वाटलास सर्वांना ।।३।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
गौळणीचे उचली कपडे
दगड मारुनी मटकी फोडे
'खोडकर' वाटलास सर्वांना ।।४।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
मधुरगीत बांसरीतूनी
नाचलास तूं तन्मय होऊनी
'कलाकार' वाटलास सर्वांना ।।५।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
कंसाला तूं ठार मारले
कित्तेक राक्षसा संहारले
'रक्षणकर्ता' वाटलास सर्वांना ।।६।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
वेडे केले तूं प्रेमानी
भवती जमल्या सर्व गौळणी
'प्रेमिक' वाटलास सर्वांना ।।७।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
पाठीराखा द्रौपदीचा
मान राखला सुभद्रेचा
'प्रेमळ बंधू' वाटलास सर्वांना ।।८।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
राज्य करण्यातील तंत्र
पांडवा दिले तूं मंत्र
'राजकारणी' वाटलास सर्वांना ।।९।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
जीवनाचे महान ज्ञान
दिलेस तू गीता सांगून
'महाज्ञानी' वाटलास सर्वांना ।।१० ।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?
दाखवूनी जीवनद्वार
ठरलास तूं 'पू्र्णावतार'
आदराने झुकती तुजपुढें माना
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ।।११।।
सांग मला रे, कोण आहेस तूं कृष्णा ?

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

(मुंबई महानगरपालिकेने कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्यासाठी गांडूळ शेती प्रकल्प राबवला. हे गांडूळ खादाड आणि जाडजाड असतात आणि कचऱ्याचा फडशा पाडतात. कौतुकाने प्रकल्प बघायला गेलेल्यांना मात्र तिथे कचऱ्याचे ढिगारे आणि भिकारी सापडले, गांडुळे मात्र बेपत्ता! कुठे होते ते?)

महानगरपालिकेने राबवला
गांडूळ शेतीचा प्रकल्प
हे गांडूळ असतात खादाड
आणि दिसायला जाड जाड
लोक गेले तिथं
पहायला गंमत
दिसले त्यांना तिथे
कचऱ्याचे ढिगारे
आणि भिकाऱ्यांची पंगत!
लोक तरी कसे खुळे
पाहायला गेले भलतीकडे?
महापालिकेच्या सभागृहातच
वळवळतात ते अलीकडे!
गांडुळाच्या शेतीत
गांडुळाचा अभाव
सभागृहातल्या गांडूळांचा
मात्र वधारतो भाव!
कचरा खायला काय
ते आहेत गांडूळराव?
अकलेचे कांदे आहेत खरे
कचऱ्यापेक्षा म्हणतात शेण बरे!

-- विनायक अत्रे.