यंत्रवत! झाला मानव

प्रभात झाली उठा हो

मुखीं नाम घ्या जगदंबेचे ।।धृ।।

कांहीं काळासाठीं

नव्हता जगाचे पाठीं

कोठे तुम्हीं होता

न कळे आठवता

जाग येऊनी मिळाले भांडार आठवणींचे ।।१।।

प्रभात झाली उठा हो

मुखीं नाम घ्या जगदंबेचे

विश्रांतीचा काळ हा

शांततेने गेला पहा

देह मनाची धावपळ

थांवली कांहीं काळ

पुनरपि लागते सर्वां चैतन्य जीवनाचे ।।२।।

प्रभात झाली उठा हो

मुखीं नाम घ्या जगदंबेचे

गेल्या होत्या स्मृतिं

कांहीं काळांती

संपुन छोटे पर्व

परत लाभले सर्व

उपकार समजोनी याते आभार माना तिचे ।।३।।

प्रभात झाली उठा हो

मुखीं नाम घ्या जगदंबेचे

सोडून देण्या दुःख

निद्रा मार्ग एक

नव्या जोमाने उठा

शोधा यशाच्या वाटा

हुरुप येण्या जीवनी आशिर्वाद मागा तिचे ।।४।।

प्रभात झाली उठा हो

मुखीं नाम घ्या जगदंबेचे

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

जखम इतकी खोल होती, हासलो तरी जळालो मी,
फूल म्हणता लोक सारे, काट्यांतूनच फुललो मी.

वादळांनी नाव माझे वाळूतून पुसून टाकले,
लाट बनुनी त्या किनाऱ्यावर पुन्हा पुन्हा आदळलो मी.

सावल्यांनी साथ दिली, ऊन जेव्हा दगा देत होते,
रात्र माझी होत गेली, चांदण्यातही करपलो मी.

एक तुझ्या नकाराने मोडले नव्हते फक्त नाते,
विश्व माझे कोसळावे, त्या ढिगाऱ्यात उरलो मी.

आरशाला रोज विचारू, "चेहरा हा कुणाचा आहे?"
उत्तरांच्या गर्दीमध्ये प्रश्न होऊन राहिलो मी.

कोण मोजी वेदनांना? कोण देई किंमत अश्रूंना?
शब्द माझे विकले नाहीत, भुकेशीही भिडलो मी.

जिंकणाऱ्यांच्या मिरवणुका रस्त्यांवरून निघत राहिल्या,
हारणाऱ्यांच्या डोळ्यांतील शेवटचा विश्वास झालो मी.

आग माझ्या रक्तामधली विझवणारा जन्मला नाही,
राख दिसली फक्त जगाला आत धगधगत राहिलो मी.

•ॲड.कीर्तिराज शैलेंद्र आगलावे, पुणे ✨
मो:- 9011841212

रुजविता बियाणें
अंकूर फुटती
असतील दाणे जसे
तेच उगवती

पेरता आनंद
आनंदचि मिळे
प्रेमाची बियाणें
प्रेम आणी सगळे

शिवीगाळ करुनी
आदर येई कसा
शत्रुत्त्वासंगे नसे
मैत्रीचा ठसा

घृणा दाखवूनी
कसे येई प्रेम
क्रोधाच्या मोलाचे
शांती नसे दाम

पेरावे तसें उगवतें
नियम हा निसर्गाचा
सुख दुःखाला कारण
स्वभाव ज्याचा त्याचा

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

जेंव्हा ठरले गावी जाणे,हूर हूर होती मनी
बराच काळ गेला होता,आयुष्यातील निघुनी

काय तेथे असेल आता,सारे गेले बदलूनी
काळाच्या प्रवाहामध्ये,राहिलं कसे टिकूनी

चकित झालो बघुनी,सारे जेथल्या तेथे
उणीवता न जाणली,क्षणभर देखील मानते

बालपणातील सवंगडी,जमली अवती भवती
गतकाळातील आनंदी क्षण,पुनरपि उजळती

आंबे चिंचा पाडीत होतो,झाडावरती चढुनी
आज मिळाला तोच आनंद,झाडा खालती बसूनी

मळ्यामधली मजा लुटली,नाचूनी गाऊनी
विहिरीमधल्या पाण्यात,मनसोक्त ते डुबूनी

ऐकल्या होत्या कथा परींच्या,तन्मयतेने बसूनी
आज सांगे त्याच कथा मी,काका मुलांचे बनुनी

वाडा सांगे इतिहास सारा,पूर्वज जगले कसे
भव्य खिंडारी उमटले होते,कर्तृत्वाचे ठसे

बापू, आबा, मामा, काका,मामी वाहिनी जमती
कमी न पडली तसूभरही,प्रेमामधली नाती

मीही बदललो, गांवहीं बदलले,काळाच्या ओघांत
आनंद मात्र तो तसाच होता पूर्णेच्या परिसरांत

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

पाखरांची शाळा भरे पिपळावरती
चिमण्यांची पोरे भारी गोंगाट करती ! ॥१॥

उतरते ऊन, जाते टळूनी दुपार
पारावर जसा यांचा भरतो बाजार ! ॥२॥

बाराखड्या काय आई, घोकति अंगणी?
उजळणी म्हणती का जमूनी रंगणी? ॥३॥

तारेवर झोके घेती बसूनी रांगेत
भुर्रकन इथे तिथे उडती मौजेत ! ॥४॥

खेळकर मुले, नको कराया अभ्यास
परीक्षेत का न आई व्हायची नापास? ॥५॥

लक्ष यांचे पांगलेले पेरूच्या बागेत
मास्तरच यांना हवे आमुचे रागीट ! ॥६॥

पावसाळ्यातही शाळा आमुची न गळे
गळकी न शाळा यांची, भिजती सगळे ! ॥७॥

रविवारी, सणवारी आमुच्यासारखी
यांना नाही सुटी, भली मोडली खोड की ! ॥८॥

यांच्याहून आम्ही आई ! शहाणे, नव्हे का?
गप्प शाळेमधी, कधीं धरितो न हेका ॥९॥

होतो पास आम्ही, देती दिपोटी बक्षीस
मौज काय सांगू? मिळे सुट्टीही शाळेस ! ॥ १०॥

दिन दुबळे रोगी जर्जर, कितीक पसरले या संसारी
काटे काढूनी जीवनावरचे, सुगंध घ्या तुम्ही कुणीतरी....१

शून्यामधले कितीकजण ते, शून्यची सारे अवतीभवती
परिस्थितीच्या वणव्यामध्ये, धगधगणारे जीवन कंठती....२

आज हवे ते त्यांना कुणीतरी, फुंकार घालील दु:खावरती
सहानुभूतीचा शब्द एक तो, निर्माण करील सहनशक्ति....३

क्षीण होता तव दृष्टी, दिसेल कां तयाची धडपड
श्रवणदोष तो येण्यापूर्वी, ऐकून घे तू दु:खी ओरड...४

चपळ सारे अवयव असता, धावपळीचे जीवन बघ तू
संगे जावून जाण तयांचा, जगण्यामधला खडतर हेतू...५

जेव्हां असशील विंवचनात तू, लक्ष केंद्रीत स्वदेहा भवती
कोण जगतो कसा काय ते, जाणून घेण्या सवड कुणा ती...६

डॉ, भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

मुंबईतील मराठी माणसांची व्यथा व्यक्त करणारी कवी नायगावकरांची ही कविता प्रत्येकास विचार करायला भाग पाडते -

'टिळक,तुम्ही चौपाटीवर इथे
कशासाठी उभे आहात ?
अहो, पाणीपुरी भेळपुरी खाणं
हा आमचा जन्मसिद्ध हक्क आहे
आणि आम्ही तो रोज मिळवणारच.....
तुमचे डोके ठिकाणावर आहे काय टिळक ?
तुम्ही डॉलर मिळवा
लोक बघा किती आनंदात
बिअरच्या ग्लासासारखे फेसाळलेत
तुम्ही स्वदेशी बार टाका, मस्त जगा ..''
हे फटकारे त्यांनी टिळकांचे नाव घेवून सर्वांवरच ओढले आहेत. या कवितेतले टिळक आपल्या अंगावर धावून येतात आणि आपली झाडाझडती घेतात.

क्षणक्षण येते तुझीच आठवण
देवा सत्य तुची ब्रह्मांडी दिगंतर

जगव्यवहारी मी जगत रहातो
त्या जगण्यावीण नाही गत्यंतर

जगता जगताच कळूनी चुकते
आणि मीच येतो त्वरी भानावर

दिल्या घेतल्याचेच हे जग सारे
अनुभवांती उलगडती प्रीतपदर

सुख दुःख जन्मता सदा सोबती
भाळी प्रारब्धाचे भोगणे निरंतर

हा जन्म विवेकी जगण्यासाठी
खुणगाठ मनी माझिया निरंतर

मुक्तीमोक्ष जरी कुतार्थ जीवन
भगवंता मी तुज स्मरतो निरंतर
*********
--वि.ग.सातपुते. (भावकवी)
(9766544908)

रचना क्र. ३१९

४/१२/ २०२२

का रमाकृष्ण ना कोणी वदले?.....

राधे कृष्ण राधे कृष्ण, मी ही मनापासून वदले
हरि सोबत तु असतानाही, रमाकृष्ण ना कोणी वदले .....

ना तुझे नाव माझे झाले, ना तुझे मन माझे झाले
रंग मलाही सावळा लागला, तरी रमा कृष्ण ना कोणी वदले ....

तुझी राधेवरची ती माया, का रे एकदाच सारे घडले
मी अर्धांगिनी रुक्मिणी, तुझी वाट पाहुनी थकले .....

तुझी संपूर्ण मी होऊनही, अपूर्ण काहीसे राहीले
संगम मनाने केला मनाशी, तरी मनोरमा नाही बनले ....

स्वर गुणगुणनारी ती, बासरी एकदाच तिच्याशी हसले
जे तुला कधी न कळले, ते सारेच तिने जाणिले ....

हरि बनुनी येउनी जा, एकदा रमेचे होऊनी जा
जाता जाता वृंदावनात, रमाला राधा बनवूनी जा ....

-- स्वाती पवार