आई होवून कळले मजला, कष्ट आईचे आज खरे

स्वानुभवे जे जाणूनी घेई, तुलना त्याची कोण करे....१

नवूमास तू जपला उदरी, क्षणाक्षणाला देवूनी शक्ती

बाह्य जगातून शोषून सारे, सत्व निवडूनी गर्भा देती....२

देहावरी अघांत पडता, झेलूनी घेई सारे कांहीं

बाळ जीवाला बसे न धोका, हीच काळजी सदैव राही....३

संगोपन ते करिता करिता, हासत होती अर्धपोटी तू

सूखी ठेवण्या सोशीली दु:खे, कधी न कळला उद्दात हेतू....४

कसे फेडू मी ऋण मातेचे, ज्योत पेटवी जी जीवनाची

अर्पियले जरी जीवन सारे, उणीव राहील उपकाराची....५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

ध्येय मिळण्या तुमचे योग्य लागते साधन

कष्ट होतील व्यर्थचे चूक मार्ग अनुसरुन ।।

अंतराळातील शोध महान बुद्धीचे प्रतीक

घेण्या अचूक वेध अवकाशयान असे एक ।।

अनंत दूरचे तारे न दिसती डोळ्यानी

दुर्बिणीच्या नजरें बघती सर्व कौतूकानी ।।

सूक्ष्म जंतूंचे अवलोकन, चक्षु घेण्या असमर्थ

त्याचे मिळण्या ज्ञान लागते सूक्ष्मदर्शक यंत्र ।।

यंत्र असे साधन जाणण्या कांहीं गोष्टी

इंद्रियाना मर्यादा असून न बघे सारी सृष्टी ।।

तसेंच आहे प्रभूचे जाणण्या त्याचे आस्तित्व

साधन पाहिजे तपाचे देऊनी परीक्षा सत्व ।।

दया क्षमा शांति ठरे श्रेष्ठ गुण

सत्य तप भक्ती, प्रभू मिळण्याचे साधन ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

e-mail- bknagapurkar@gmail.com

झापर कुत्र सोडा ग बाई सोडा ग बाई

चारी दरवाजे लावा ग बाई लावा ग बाई

कोण पाव्हणे आले ग बाई आले ग बाई

सासरे पाव्हणे आले ग बाई आले ग बाई

झापर कुत्र बांधा ग बाई बांधा ग बाई

चारी दरवाजे उघडा ग बाई उघडा ग बाई

कोण पाव्हणे आले ग बाई आले ग बाई

पतीराज पाव्हणे आले ग बाई आले ग बाई

चकोर पक्षी हा कोवळ्या चंद्रकिरणातील अमृत पिऊन जगतो अशी एक कल्पना आहे. चंद्रकिरणामधे शीतलता, मृदुता आणि संजीवकता असते. तिचा लाभ चकोराला होतो. असे हळुवार चंद्रकिरणांसारखे मृदुत्व योग्याच्या ठिकाणी असते. हे मृदुत्व आणखी कोणासारखे? तर पक्षिणीच्या पंखासारखे असते. आईच्या पंखांचा आश्रय हे पिलांचे सर्वस्व असते. कारण पंखांमुळे त्यांना उबारा मिळतो. पिलांमध्ये सुरक्षिततेची भावना निर्माण होते. योगी पुरुषांचेही असेच असते. त्यांच्यामुळे सर्वसामान्य माणसाला मानसिक आधार लाभतो..

स्वप्नातही बघताना ज्याची भीती वाटते
ते वास्तव असते

वास्तव आणि स्वप्न
एकाच नाण्याच्या दोन बाजू
एक चमकते दुसरे भासते

वास्तव आणि स्वप्न
दोन विरुद्ध गोष्टी
एक खरी दुसरं खोटी

वास्तवात जगायला हिम्मत लागते
स्वप्नातही वास्तव नकोसे वाटते
स्वप्नात मन स्वैर होते
वास्तवात मन बंदिवान होते

स्वप्नात कल्पनांचे डोंगर रचले जातात
वास्तवात ते सर्व कोसळतात

वास्तव हे वास्तव आहे पटल्यावर
स्वप्न हे स्वप्न आहे मानल्यावर

स्वप्नही कधीकधी वास्तवाशी लढायला बळ देते
वास्तवही कधीकधी स्वप्न वाटायला लागते

वास्तवातील स्वप्न आणि स्वप्नातील वास्तव
संसारातील बेरजा, वजाबाक्या, भागाकार आणि
गुणाकार करताना दोघांचे भान ठेवते !

जगदीश पटवर्धन

कोजागिरीची पौर्णिमा परि, आकाश होते ढगाळलेले ।

शोधूं लागले नयन आमचे, चंद्र चांदणे कोठे लपले ।।

गाणी गावून नाचत होती, गच्चीवरली मंडळी सारी ।

आनंदाची नशा चढून मग, तल्लीन झाली आपल्याच परी ।।

मध्यरात्र ती होवून गेली, चंद्र न दिसे अजूनी कुणा ।

वायु नव्हता फिरत नभी , मेघ राहती त्याच ठिकाणा ।।

दूध आटवूनी प्रसाद घेण्या, उत्सुक होतो आम्ही सारे ।

ढगात लपल्या चंद्राला मग, क्षीरात शोधी आमची नजरे ।।

स्वादिष्ट मधूर दुग्धांमृत ते, शशिधरांच्या चांदण्यापरि ।

मेघांमध्ये तो लपला नसूनी, उतरलां होता याच क्षिरी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

आकाशाशी स्पर्धा करणे, हीच मातीची ओढ असे,
खालून मुळ्यांची पेरणी,
झाडाझुडपांचा पायाच असे,
वाढावे असेच उदंड,
खालून वरवर जावे,
कितीही वर गेलो तरी,
पायाला न कधी विसरावे,
गगन विस्तीर्ण भोवती,
बुंध्यातून वाढीस लागावे,
फांद्या पाने ,फुले यांनी,
खोडास सतत बिलगावे,
झाड लेकुरवाळे असते,
तरी किती निस्संग,---!!!
एक निळाई त्याच्या डोळी,
दुसरा न कुठला रंग ,--!!!
*हिरवे असून, आसमानी जाई,
अवती भोवती किती लेकरे,
सोडून सगळ्या ऐहिक गोष्टी, मोक्षाचा फक्त माग काढे*,--!!!
फांद्या, पाने, फुले सारे,
शिकती सारे झाडाकडुनी, दुसऱ्याला देऊन टाकणे,
स्वार्थ कधी नसतोच मनी,--!!!
म्हणूनच का एवढे जाते,
उंचावरती पसरत ते ,------?
कुठून आणे तटस्थ वृत्ती,
संन्यस्त अश्वत्थ बनते,--?

© हिमगौरी कर्वे.

आज माणुस शोधून सापडत नाही
सापडला तरी मानवता दिसत नाही

सारं काही कृत्रिमतेनं नटलेले आहे
निर्मल प्रेमभाव कुठे जाणवत नाही

नाती, सुंदर हलक्या फुग्यासारखी
कधी फुटतील त्याची शाश्वती नाही

संस्कार ! फक्त स्वार्थासाठी जगावे
भौतिक जगात नातेच राहिले नाही

कलियुगी हात ओला तर मैतर भला
दातृत्वी भावनां कुठेच उरली नाही

संवाद केवळ आता फक्त व्यवहारी
आत्मीयता, प्रेमभाव नाहीच नाही

जगणे केवळ उलघाल अशाश्वताची
लकेर, तृप्तिची कुठेच दिसत नाही

उर फूटे तो पर्यंत, अहोरात्र धावावे
तरी या युगी कुठेच मन:शांती नाही..

--वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. २१६

२५/८/२०२२

मी सारे ओळखूनी आहे
तुही प्रीतभावार्थ जाणते
जरी तू नि:शब्दी अबोल
तव अव्यक्त मज उमजते
मीच मन मोकळे करतो
व्यक्त होतो, तुही जाणते
सत्य उरि अबाधित आहे
प्रीती, स्पंदनासवे वाहते
कधीतरी न्याय देईल ईश्वर
हीच भावनां अंतरी जागते
प्रीत, निर्मळ, निर्मोही नाते
निष्पाप लोचनांतुनी तरळते
संकेत, तळहातीचीच रेषा
वास्तवतेचे प्रतिबिंब दाविते

-- वि. ग. सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रचना क्र.१६२

१२ - ७ - २०२२

“सुमनांजली” या काव्यसंग्रहातून…