मी सवंगड्यां सोबती राहतो
जीवनी, सुखसागरी डुंबतो

विसरूनिया साऱ्या व्यथ्यांना
वैफल्यातही सुखानंदी जगतो

शैशवी, आठव सारे खट्याळ
मैत्रभावनांच्या स्मृतीत जगतो

मित्र भेटीस, मी आसुसलेला
गळाभेटीच्या प्रतीक्षेत जगतो

जरी हरविले क्षण सारे यौवनी
अंतरी, निज शैशवात जगतो

मित्रांसोबती, नशा यौवनाची
निडर, निवांत तृप्ततेत जगतो

जीवास नाही कुठलीच चिंता
हसुनी, हसवत नित्य जगतो

मी आज उभा, पसरुनीया बाहु
स्वानंदा! मुक्त उधळीत जगतो

-- वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. ८१.

१४ - ३ - २०२२.

द्व्यर्थी,तत्वज्ञानात्मक, --

देहातून आत्मा सुटावा.

घे स्वैर भरारी,
माझ्या देखण्या पाखरा,---
बद्ध पंख हे उचंबळती,
सोडून ही बंदिस्त कारां,---

पिंजर्‍याचे दार लागतां,
जीव तुझा घुसमटे,
स्वातंत्र्याच्या फोल कल्पना,
सर्वच विचारा खींळ लागे

आतल्या आत जीव तडफडे,
सीमित जागा, नुसताच हिंडे
डोळे भिरभिरत कसा शोधशी,
तू आपला मुक्तपणा, --!!!

जो येईल तो बोलू बघे,
इथेतिथे उगा हात लावे,--
कठोर काळीज करुन आपुले,
मानव कधी छेड'ही काढे,-!

नको नको परतंत्रता,
पटकन आता झेपाव गगनी,
मिसळ जाऊन भाईबंदा,
स्वातंत्र्याने होशील आनंदी,

झाडा झाडांवर कर आपला,
अगदी स्वच्छंद विहार,
गोड गोड फळे चाखावया,
कशाला रे उशीर फार ,--?

या कारे'त काय ठेवले,
बेचैनी, उलघाल, अस्वस्थता,
ताणतणाव विसरून साऱ्या,
पर" पसरून कर गोड सांगता,-!!

हिमगौरी कर्वे.©

ढगाढगांच्या शुभ्र शुभ्र देशात
हे विमान माझे येईल आता खाली
मज कळले पुरते
क्षण जाती निमिषात...!

(१५ ऑगस्ट २०१८ , स्वातंत्र्यदिनाप्रीत्यर्थ )

आम्ही स्वतंत्र झालो , आम्ही स्वतंत्र आहो
स्वातंत्र्य हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

गर्जलो, “गटापुढती कुठल्या न नमवुं माथा”
अन् ‘पंचशील’-तत्वीं विश्वास पूर्ण होता
बदललो परी नंतर, नाहीं ‘अलिप्त’ उरलो
त्या पंचशील-तत्वा पुरते अम्ही विसरलो
निज राजकारणाचा अभिमान , परी, लाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

प्रगतिचें नांव घेउन वाढत ‘आयात’ राही
परकीय-चलन सरलें, आश्चर्य यात नाहीं
गंगाजळीच संपे , हातीं कटोरा धरला
जागतीकरण मारी देशी उद्योगाला
इंडस्ट्री ग्रस्त अजुन, ऐशीच ध्वस्त राहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

मुठभर सुदूरदेशीं ‘आय्. टी.’ मधून जाती
झालें भलेंच, होवो, पण लाख अन्य मरती
जणुं बनवतां न येती ‘कंझ्यूमर-गुडस्’सुद्धा
परदेश धरत लावुन ‘आयात-शुल्क’-मुद्दा
उणवलें शुल्क, प्रार्थत, ‘चलनी-प्रवाह वाहो’ ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

बेकायदाच रस्ते भूमीत बांधुनीया
साळसूद-देश म्हणे, ‘आमुच्या संगतीं या’

शेजारी, जो अपुला ‘व्यापार-पार्टनर’ही
घुसती दहशतवादी, त्यांना आधार देई
कळुनही विसंगति, कां, तूं गप्प वज्रबाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

परदेशी-कंपन्यांची चंगळ बहू जहाली
देशी उत्पादनांचा आलेख जाइ खाली
बेरोजगार वाढत , पसरते हलाखीही
डोळ्यावरील अमुच्या हटतच ‘झापड’ नाहीं
वदतो , ‘शाबास ! ऐशा प्रगतीत देश नाहो !’ ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

कळलेंच ना अम्हांला दुर्दैव हाय ! अमुचें
बनलो ‘अधीन’ आम्ही परदेशवासियांचें
पश्चिम व पूर्व इथुनी ‘कंटेनर’ रोज येती
नागरीक बेपर्वा , तो विकत माल घेती
‘टोचणी’स निजलेल्या, निद्रा अशीच वाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

निज चालते न मर्जी, कैसा असे स्वतंत्र ?
परकीय गारुड्यांचे चालती येथ मंत्र
राष्ट्रें पुढारलेली पिरगाळतात हाता
उघडलें दार आम्हिच, सार्‍या उगाच बाता
बोळ्यानें दूध पितो, त्या काय म्हणावें हो ?
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

किति ही अदूरदृष्टी ! लांबचा विचार नसे
पत्ता न, पतन-खड्डा पायाखालीच असे
शेतें उजाडलेली , पुरते न वीज, पाणी
आयुष्य जाहलें हें, ‘अघोषित-आणिबाणी’
‘जयकार’ झाकतो की - जन फोडतात टाहो ।।
स्वातंत्र्य हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

ऐसे नव्हे , कुणाला कांहींच ठावकी ना
प्रतिसाद मिळेल कसा कोणाचिया प्रयत्नां ?
करण्यांस साध्य, कोणां उरली न संधि कांहीं
लागली चटक, त्याला रोखणें शक्य नाहीं
एकल्या-यत्नवंतां लोभी-जगत् न दाहो ।।
‘स्वातंत्र्य’ हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

सगळेंच सत्य, दोस्ता, अतिशयोक्ती न कांहीं
सारेच आपण दोषी, तूंही, तसाच, मीही
चकमा न खाउं, जोखूं अपुलेंच आपण स्वत्व
दावूं ममत्व कोठें , देऊं कशां महत्व
ठरवूं या - हृदयिं खरें निजदेशहितच राहो ।।
स्वातंत्र्य हें अबाधित आचंद्रसूर्य राहो ।।

- - -
लाहो : लाभो, मिळो, प्राप्त होवो
वज्रबाहू : ज्याचे हात वज्राप्रमाणें आहेत असा
(अर्थात्, आपल्या सेनेमधील वीर सैनिक )
-

- सुभाष स. नाईक
( M- 9869002126).

*गझल*

*वृत्त :- भुजंगप्रयात*

*लगावली :* लगागा लगागा लगागा लगागा

नको वागणे आज झाडाप्रमाणे
तया लोटते जग कवाडाप्रमाणे

धनाचेच लोभी ,महाराज काही
किती वागती ते ,लबाडाप्रमाणे

सगेसोयरे फार लाडावले तू
तरी वार त्यांचेच भ्याडाप्रमाणे

तुझे दु:ख आहे, जरी फार मोठे
नको वागवू ते , बिऱ्हाडाप्रमाणे

कशाला कुणाशी ,अबोला धरावा
नसे जिंदगी जर, पहाडाप्रमाणे

तुला कर्ण कोणी, उगा का म्हणावे
तुझे दान आहे ,चिपाडाप्रमाणे

जरा खर्च कर तू ,जगी संयमाने
जगा भासतो तू ,घबाडाप्रमाणे

© जयवंत वानखडे,कोरपना

गादी चालविते माझी आई,

माझ्याच आजीची,

मला वाटते परंपरा,

ती चाले घराण्याची ।।१।।

रात्रंदिनीचे कष्ट करणे,

हा तिचा स्वभाव,

प्रेमळपणे खावू घालणें,

मनी तिच्या भाव ।।२।।

अधिकाराची नशा तिजला,

शब्द तिचा कायदा,

जुमानत नाही कुणाचाही,

शाब्दीक तो वायदा ।।३।।

प्रेमळपणा असूनी अंगी,

अहंकार युक्त ती,

गुणदोषांनी भरले व्यक्तीत्व,

तसेच पुढे चालती ।।४।।

सोडून द्या तो अहंकारी भाव,

टिकवा प्रेमळपणा,

चक्रामधल्या गुणदोषातील,

गुणच अंगा बाणा ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८४०

गर्जा मद्यराष्ट्र माझा….(विडंबन)

चावी

एकदाच तिने माझ्या भेदक या नजरेला नजर दिली

माझ्याकडे पहात गालात लाल गोड हसली ….

देवाचिया दारीं, मनाचा मुजरा,
झुकवूनिया मान, हासे तो चेहरा ।। धृ ।।

जाई जेव्हां मंदिरी,
घेतां प्रभू दर्शन,
आनंदानें नाचते,
हर्षित चंचल मन,

नयन साठविती, त्या मंगल ईश्वरा,
देवाचिया दारी मनाचा मुजरा ।।१।।

नदीनाले धबधबा,
उंच उंच वृक्ष वेली,
कोकीळ गाती, मोर नाचे,
इंद्रधनुष्याच्या खाली,

रोम रोमातूनी शिरे, निसर्गाचा फवारा,
देवाचिया दारी मनाचा मुजरा ।।२।।

दु:खी – कष्टी दुबळा,
दीनवाणा दिसे,
प्रभूच्याच आज्ञेने,
भोग भोगीत असे,

जातां हृदय भरूनी, करि आसवांचा मारा,
देवाचिया दारी मनाचा मुजरा ।।३।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०