कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

गुरूचा महीमा थोर | उघडूनी जीवनाचे द्वार
सांगूनी आयुष्याचे सार | मार्ग दाखविती तुम्हां १

वाटाड्या बनूनी | भटकणे थांबवूनी
मार्गासी लावूनी | ध्येय दाखवी तुम्हां २

न कळला ईश | न उमगले आयुष्य
दु:ख देती जीवन पाश | बिना गुरू मुळे ३

अंधारातील पाऊल वाट | ठेचाळण्याची शक्यता दाट
प्रकाशाचा किरण झोत | योग्य रस्ता दाखवी ४

तैसा गुरू तुमचा | पडदा फाडी अज्ञानाचा
मार्ग दाखवी जीवनाचा | आनंद मिळण्यासाठी ५

गुरूविना नाही ज्ञान | दूर करी तुमचे अज्ञान
ज्ञान ज्योत देई पेटून । तुमच्या ज्ञानदिपाची ६

ओळखावा आत्माराम | जाणावा ज्ञानराम
समजावे मनोराम | आपल्या देहातील ७

गुरू असता देहमंदिरी | कां फिरतोस दारोदारी
करावी श्रद्धा प्रभूवरी | आत्म गुरूसी जाणोनी ८

गुरू भेटणे कठीण | जाणील त्यासी कोण
जवळी तुमच्या असून | कां शोधतासी ९

तुमचा गुरू अंतर्मनी | महत्व त्याचे जानोणी
घ्यावे त्यास ओळखूनी । हेची तुमचे यश १०

जाणावे आत्मज्ञान | करावे स्वचिंतन
तोच गुरू असून । उद्धारूनी नेई ११

ज्याचा गुरू त्याचे जवळ | मग का दवडसी वेळ
शोधण्यास जाई काळ | निरर्थक १२

आयुष्य आहे थोडे | चित्त द्यावे प्रभूकडे
जीवनाचे उकलेल कोडे | त्याच्या आशिर्वादे १३

जीवनाचे मर्म | जाणावे हा धर्म
त्याचप्रमाणे करावे कर्म | आयुष्य सार्थकी होणेसी १४

गुरूसी करावे वश | समजोनी त्यास ईश
घ्यावा त्याचा उपदेश | जीवनाचा १५

एकदा अंतर गुरू लाभता | उपदेश त्याचा मिळता
मार्गदर्शन सतत होता | तुमच्या जीवनाचे १६

श्रेष्ठ गुरू अंतरीचा | परि विवेक पाहीजे मनाचा
सराव करावा एकाग्रतेचा | उपदेश त्याचा घेण्या १७

अंतरज्ञान मिळे कठीण | करावे लागते बहुत चिंतन
श्रद्धा प्रभूवर ठेवून | ध्यान करावे १८

एकाग्रतेचे चिंतन | लागता प्रभूध्यान
विचार रहीत करावे मन | प्रकाश पडेल अंतरमनी १९

आंतरमनातील प्रकाश | चेतना देईल सावकाश
आनंदी करील आयुष्य | गुरू बनोनी तुमचा २०

रोज करावे ध्यान | मनी एकाग्र भाव आणून
जाता बाह्य जगाला विसरून | नियमाने २१

योगाचे आसते सामर्थ्य | जीवनाचा दाखवी अर्थ
न जाई प्रयत्न व्यर्थ | विश्वास ठेवावा प्रभूवर २२

गुरू तुमच्या अंतरी | शोधता त्यासी बाहेरी
हिच शोकांतिका खरी | तुमच्या जीवनाची २३

सारे जीवन वाया जाई | जीवन तत्व ध्यानी न येई
पश्चातापूनी उपयोग नाही | शेवटचे क्षणी २४

चार दिवसांचे जीवन | सार्थकी लागावे म्हणून
पाया त्याचा आत्मज्ञान | समजोनी घ्यावा २५

संशय मनी न यावा | ध्यानयोग सिद्ध करावा
तोच आपुला गुरू समजावा । अंतरात्मा २६

गुरू नसतो कुणी व्यक्ती | अंतर्मनातील ती शक्ती
आत्मा त्यास संबोधती । विद्वान जन २७

जागृत अंतरात्मा । तोच होय परमात्मा
श्रम न येई कामा । शोधता देहाबाहेरी २८

तुमचा गुरू तुमचेपाशी । परी तुम्ही वाट चुकलासी
जाणोनी घ्यावे गुरूसी । आत्मचिंतनाने २९

प्रत्येक ती व्यक्ती । तिच्यातील सुप्त शक्ती
सूचना देत असती । जिवन मार्गाच्या ३०

जागृती आसवे चित्ती । चेतवावी सुप्त शक्ती
मार्ग तयांना दिसती । ज्ञान प्रकाशाने ३१

एकाग्र ज्याचे मन । न होत चुका त्याचे कडून
संसार सागर जाय पोहून, केव्हांही ३२

असावा आत्मविश्वास । मिळेल त्यासी यश
मदत करी ईश । तयांना ३३

आत्मबल महान । मार्ग त्यासी दिसून
यश करी संपादून । जीवनाचे ३४

इच्छा तेथे मार्ग असती । अंतरगुरू मार्ग दाखविती
श्रद्धा ठेवावी त्याचे वरती । ध्येय गाठण्यासाठी ३५

आपण चुका करिती । दोष प्रभूसी देती
नशीबास नावे ठेवती । अज्ञानामुळे ३६

निर्णयाचे बहूत क्षण । सुख - दु:खे त्यावरी अवलंबून
जीवन होई कठीण । चूक तुमची घडता ३७

चूक होते विचारांची । परिस्थिती जाणण्याची
चाहूल न येती संकटाची । तुम्हांसी ३८

भावना आणि विचार । यांची मर्यादा असणार
नियती तिला न कळणार । हाच आहे निसर्ग ३९

आपण जगतो विचाराने । आपल्यातील भावनेने
परंतु जगावे आत्मज्ञानाने । हाच यशाचा मार्ग ४०

आत्म्याचे सामर्थ्य श्रेष्ठ । त्यास कळे इष्ट
अंश प्रभूचा स्पष्ट । असे तो एक ४१

म्हणून जाणावे आत्मज्ञान । जावे त्यास शरण
अंशात्मक परमात्मा समजून । चिंतन करावे त्याचे ४२

निर्णय कधी न चुकती । जेव्हां तो आत्मा देती
योग्य निर्णय आनंदती । तुम्हां लागी ४३

आत्मज्ञान हाचगुरू । सुप्त शक्ती जागृत करू
निर्णय त्याचे शिरी धरू । हाच करावा संकल्प ४४

एकाग्र होता मन । लागेल तुमचे ध्यान
निर्णय तोच देईन । तुमच्यातील सुप्त शक्ती ४५

प्रसंग येता तुमचे वरी । एकाग्र चित्ती विचारी
आत्मगुरू निर्णय करी । तुमचे साठी ४६

आत्म्त्याचा निर्णय । समाधान देय
चुका न होय । कधीही ४७

जीवानाचे सार । समजता ईश्वर
आत्मज्ञान गुरूवर । विश्वास ठेवावा ४८

आत्मज्ञान गुरू । चिंतन त्याचे करू
मार्ग तोच धरू | जीवन यशासाठी ४९

आत्मज्ञान असे महान || घ्यावे समजोन सर्वांनी ५०

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

-- वर्षा कदम.

म्हाताऱ्या रिपरिपत्या पावसाचा
कंटाळवाणा सूर
आळसावलेली जमीन लांबचलांब
पसरलेली सुस्त म्हशीसारखी
ओल्याकिच्च आंब्यावर जांभया देत
कोकिळ मूक पेंगुळलेला
क्षण क्षण मोजले तरी स्वस्थ दिवस सरकेना
सुस्त अजगरासारखा
किती श्रावण असेच निघून जाणार तुझ्याविना?

उगवता सूर्य, नमन करती त्याला,

विसरती सारे सुर्यास्ताला ||धृ||

ऐश्वर्याची झलक, श्रीमंतीचे सुख

बिनकष्टाची संपत्ती, लक्ष मिळवण्याती

माना डोलावती, डामडोलाला ||१||

उगवता सूर्य. नमन करती त्याला

प्रथम हवे दाम, तरच होई काम

पैशाच्या भोवती, सारेच फिरती

पैशाचे गुलाम, मानती पैशाला ||२||

उगवता सूर्य, नमन करती त्याला

सत्तेची नशा, दाखवी जना आशा

स्वतःसी समजे थोर, असुनीया शिरजोर

हांजी हांजी करती, बघता सत्तेला ।।३।।

उगवता सुर्य, नमन करती त्याला

अधिकाराची रीत, बघती स्वहीत

गरजवंता अडविती, शोषण तयांचे करती

सलाम करती, अधिकाराच्य़ा खुर्चीला ।।४।।

उगवता सुर्य़, नमन करती त्याला

कालचा नटसम्राट, होता अती श्रेष्ठ

डोंगर उतरला त्यानी, आज विचारिना कुणी

जवळ करती, उमलणाऱ्या फुलाला ।।५।।

उगवता सुर्य, नमन करती त्याला,

विसरती सारे सुर्यास्ताला.

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

जलबिंदू
इवलासा
आवडतो
हा फारसा

नभात तो
दावतोना
इंद्रधनू
शोभतोना

थेंबातूनी
जाता तेज
दिसतसे
रंग शेज

कधी दिसे
मज मोती
कधी वाटे
हिरा किती

पहाटेस
दवबिंदू
रुप घेई
जलसिंधू

हिमालयी
हा गोठतो
क्षणार्धात
बर्फ होतो

द्रव स्थिती
वायू स्थिती
थेंबा तुझी
जलस्थिती

-- सौ.माणिक शुरजोशी
नाशिक

खरं तर प्रत्येकाच एक
विशिष्ठ अस्तित्व असतं
आत्मसन्मान जपताना
जीवनच पणाला लागतं

जगतानाही खरं तर
कुणीच कुणाचच नसतं
सारी नाती व्यवहारिक
हे सर्वत्र जाणवतं असतं

सोबती सुखाचे असतात
दुःखात तसं कुणी नसतं
प्रत्येकाचे संचित वेगळे
प्रारब्ध भोगायच असतं

मन संवेदना सारख्याच
सारं काही सोसणं असतं
काही किती जरी लपवलं
सत्य ! समोर येतच असतं
********

-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)

(9766544908)

रचना क्र. २९८

१९/११/२०२२

शरीर निरोगी असतां तुमचे, नामस्मरण ते करा हो प्रभूचे

ठेवू नका कार्य उद्या करिता, हाती काय येई वेळ गमविता

शरिराच्या जेव्हा नसतात व्याधी, राहू शकतात तुम्हीच आनंदी

आनंदातच सारे होवू शकते, प्रभू चरणी चित्त लागून जाते

व्याधीने जरजर होता शरिर, कसे होईल मग ते चित्त स्थिर

स्थिरांत दडला असूनी प्रभू तो, स्थिर होवूनीच बघता येतो

नाशवंत असता देह तुमचा, व्याधीयुक्त होणे गुणधर्म त्याचा

कोण देईल उद्याचा भरवसा, उमटू दे मनी आंत प्रभूचा ठसा

-- डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८४०